Van beleggers
voor beleggers
desktop iconMarkt Monitor

Inloggen

  • Geen account? Registreren

Wachtwoord vergeten?

Geen alternatief voor olie

Vorige week hebben wij het punt aangekaart dat de oliestatistieken niet te vertrouwen zijn. Er is namelijk sprake van een te rooskleurig beeld wat betreft de oliereserves van veel landen. Dit is echter niet de enige illusie die in deze context behandeld moet worden. De andere illusie is dat alternatieve energie de plaats in kan nemen van fossiele energie (waaronder olie).

In die context gaan we het hebben over EROIE (energy return on invested energy ofwel de energieopbrengsten op geïnvesteerde energie. Dit is een cruciaal begrip die met name in het alternatieve energiekamp niet begrepen wordt. De meest genoemde alternatieve energieën zijn natuurlijk biobrandstoffen, hydro-energie, wind- en zonne-energie. Biobrandstoffen zijn echt zot.

De energie die wordt verbruikt om planten te laten groeien is hoger dan de energie die het oplevert (EROIE van onder de één). Dan hebben we het nog niet over de schadelijke effecten zoals erosie van de landbouwgrond, verschraling, onmogelijke waterconsumptie en zo verder.

Hydro
Hydro is best leuk maar de meeste van ’s werelds grote rivieren zijn al ingedamd. Een hogere bijdrage van Hydro aan onze totale energieproductie is daarom niet mogelijk. Daarbij zorgt ziltopbouw voor een steeds lagere efficiëntie.

Dit in combinatie met de schade aan milieu en de lokale gemeenschappen rond deze dammen heeft er al toe geleid dat er meer dan 600 dammen in de wereld zijn afgebroken. Als alternatieve energie is Hydrod dus ook geen optie.
 
Windenergie
Windenergie wordt al vaak toegepast maar levert relatief weinig betrouwbare stroom op. Ten eerste de betrouwbaarheid: die is afhankelijk van de windsterkte. Dit betekent dus ook dat er altijd een stroomcentrale (gascentrale) stand-by moet staan om de variërende tekorten aan te vullen; iets wat de efficiëntie niet ten goede komt.

Verder leveren windturbines erg weinig stroom op. Je hebt ontzettend veel windmolens nodig om een serieus alternatief te worden voor fossiele brandstoffen. De statistieken vanuit de overheid over zonne-energie zijn misleidend want die hebben het meestal over geïnstalleerde capaciteit.

Door variabele windcondities wordt effectief maar iets van 27% van die capaciteit daadwerkelijk gegenereerd. De hoeveelheid staal en beton die nodig is om een windmolen te fabriceren is ook niet mis en kost dus erg veel energie. Kortom, windenergie is leuk voor erbij maar nooit een echt alternatief.

Zonne-energie
Zonne-energie is het enige wat overblijft. Probleem daar is technisch van aard aangezien een zonnepaneel maar ongeveer 22-23% (met een theoretisch maximum van 26%) van het licht om kan zetten in stroom. Er zijn ook complexere soorten die tot 40% gaan maar die zijn zo duur om te produceren dat ze alleen maar in excentrieke omstandigheden worden gebruikt (zoals ruimtevaart).

Al met al hebben zonnepanelen een terugverdientijd van 5 jaar en een gemiddelde levensduur van 20 jaar. Grofweg (vergeten we even de schoonmaakkosten en dergelijke) betekent dit dat de EROIE 3 is. De huidige olieproductie heeft een gemiddelde EROIE van ongeveer 8. Als we naar zonne-energie kijken dan is de EROIE maar 3. Het is economisch gezien niet verstandig om naar zonnepanelen te switchen.

Fossiele brandstoffen
Het is verstandiger om fossiele brandstoffen te gebruiken voor de normale doeleinden en het verschil in EROIE tussen fossiel en zonne-energie te gebruiken om een energievorm te ontwikkelen die een hogere EROIE heeft dan 8.

Er zijn enkele projecten op dit gebied maar die krijgen maar een schijntje van de financiële middelen die alternatieve energieën krijgen. Het verschil in EROIE tussen fossiele energie en zonne-energie gebruiken, om kernfusie mogelijk te maken, zou de echte oplossing van onze energieproblematiek kunnen zijn. Helaas vinden politici het beter om “popie Jopie” te doen en op wind- en zonne-energie in te zetten.

Als gekeken wordt naar de hoeveelheid gewone materialen, energie, arbeid, en uiterst zeldzame materialen die er nodig is om de wind- en zonne-energie capaciteit uit te breiden en de infrastructuur die nodig is om dat allemaal bij de burger en het bedrijfsleven te krijgen, dan wordt één ding duidelijk. Namelijk dat onze afhankelijkheid van fossiele energie, waaronder olie, nog lang niet vervangen KAN worden door deze alternatieve energieën.

Kostenplaatje
Duurder wordende olie-exploratie en -extractie is een almaar groter probleem. Hogere exploratie- en productiekosten zullen de ROIE weliswaar omlaag drukken maar voordat alternatieve energie en fossiele energie elkaar op gelijke EROIE voet ontmoeten zal er nog wat tijd overheen gaan. Tot die tijd is olie het enige echte alternatief.
    
Combineer dit met de feiten (van de aanbodzijde) dat we al lang:

  • voorbij de piek in olieontdekkingen zijn
  • voorbij de piek in olieproductie per capita zijn
  • voorbij de piek in conventionele olieproductie zijn
  • voorbij de piek in offshore olieproductie zijn   

Dan wordt duidelijk dat de olieprijs op lange termijn omhoog zal gaan. Laten we eens de analyse er op loslaten en bezien of de prijsontwikkeling (zoals we die kennen uit 2010) nog steeds dezelfde richting en hetzelfde tempo zal aanhouden. Immers, de prijsstijging naar de huidige niveaus bevat ook een groot deel ontwaarding van de dollar, hetgeen een versterkend effect heeft gehad op de stijging van prijzen van olie en andere grondstoffen.

Euro-dollar
We kennen allemaal de perikelen omtrent de dollar en de euro. Hierbij valt moeilijk te spreken van een stabiele verhouding tussen de munten waartegen de prijzen worden uitgedrukt en de langere termijn vraag- en aanbodverhoudingen omtrent het goedje zelf.

Zelfs verstoringen, al dan niet positief, van tijdelijke aard door opslagen op opslagkosten hebben regelmatig effect op de prijsvorming van olie en andere verhandelde commodity gerelateerde waarden. Effecten van dergelijke “contango” en “backwardation” zijn verstorend en kunnen dus een overdrijving en correctie van enige orde betekenen.

De beweeglijkheid daargelaten is het natuurlijk wel van belang de hoofdrichting te blijven toetsen aan kenmerken die nodig zijn voor het verlengen van de levensduur van de beweging. Daarmee bedoel ik dat snel en hard stijgen, hoe gek het ook klinkt, niet altijd de beste weg is op termijn.

Laten we dit eens bekijken aan de hand van de weekgrafiek van WTI.

Klik op de grafiek voor een grote versie

Bubbelen
Dat een rustige stijging langer vol te houden is en meer vertrouwen wekt op termijn blijkt uit de vergelijking van de huidige trend met de stijging en daling tussen 2008 en 2009. Een dergelijk explosieve beweging kan bij een correctieve daling plotsklaps leiden tot een volledig verlies van vertrouwen. Een bubbel dus.

Dat was toen, nu is het feit dat er een correctie gaande is duidelijk. Inmiddels is deze correctie aangekomen in de buurt van de vorige top in de koers. Indien koersen hier weten te stabiliseren is dat een sterk teken dat afgegeven wordt door de vormers van deze trend.

Steun vinden zo vlak boven de 92 dollar is ook van belang bezien vanuit de fibonacci techniek. Bij gebleken steunvorming zal dit niveau een 50%-retracement hebben bekeken vanuit de voorgaande impuls in de stijgende trend. Dit is een sterke aanwijzing voor nog hogere koersen op termijn.

RSI
Verdere check-points ter bevestiging vinden we in de RSI. De RSI ziet er prima uit en houdt zich aan de regels die voor een opwaartse trend gelden. De waardes van de RSI staan nog steeds boven de blauwe lijn waardoor we geen oversold kunnen aantekenen terwijl in de vorige stijging de koersen wel overbought zijn geworden.

Ik kan niet anders concluderen dan dat op dit timeframe er duidelijk een opwaartse trend bestaat die geen indicatie geeft van een ommekeer. De ontwikkeling van de trend duidt erop dat huidige koersen over een tijdje hoogstwaarschijnlijk als laag zullen worden ervaren.


Gökhan Erem maakte jaren furore op IEX als de helft van het illustere technische analyse-tweetal Erem & Nikken. Na vijftien jaar samenwerking bij verschillende grote financiële instellingen hebben zij de krachten gebundeld in Erem + Nikken. Inmiddels voeren de twee hun eigen website eremplusnikken.nl, waarmee zij beleggende particulieren van technische analyse voorzien.

Deze column is geschreven op persoonlijke titel en bedoeld als achtergrondinformatie over de financiële markten. De informatie in deze column is niet bedoeld als beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van een transactie. Erem heeft geen belang bij uw transactiegedrag doet en dient daarom in deze gezien te worden als compleet onafhankelijk en objectief columnist. Hoewel deze column is samengesteld met de grootst mogelijke zorgvuldigheid, wordt geen aansprakelijkheid voor de onvolledigheid, onjuistheid of gevolgen van deze column aanvaard. Raadpleeg meerdere bronnen en neem zelf beslissingen.

Alexander Sassen van Elsloo is head of research bij Hobart Capital Markets in Londen. Deze column is geschreven op persoonlijke titel en is bedoeld als achtergrondinformatie over de financiële markten. De informatie in deze column is niet bedoeld als beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van een transactie. Sassen van Elsloo heeft geen enkel belang bij het feit of u wel of geen transactie doet en dient daarom in deze gezien te worden als compleet onafhankelijk en objectief columnist. Hoewel deze column is samengesteld met de grootst mogelijke zorgvuldigheid, aanvaardt Sassen van Elsloo geen enkele vorm van aansprakelijkheid voor de onvolledigheid, onjuistheid of gevolgen

Auteur: Gökhan Erem en Alexander Sassen van Elsloo

Sassen van Elsloo en Erem hebben tijdens hun samenwerking in de brokerwereld voor hedgefunds deze unieke combinatie van FA en TA als handelsmerk gevoerd. Met deze invalshoek bestuderen zij redenen en oorzakelijke verbanden, met hun eigen specialismen. Voor meer info over Sassen van Elsloo: klik hier.Voor meer info over Ere...

Meer over Gökhan Erem en Alexander Sassen van Elsloo

Recente artikelen van Gökhan Erem en Alexander Sassen van Elsloo

  1. apr '11 Uit het goede hout gesneden 3
  2. apr '11 Het begin van het einde 13
  3. mrt '11 Beleggen in bling 1

Gerelateerd

Reacties

48 Posts
Pagina: 1 2 3 »» | Laatste | Omlaag ↓
  1. pi333 21 juni 2011 18:32
    quote:

    Happy end of the World schreef op 21 juni 2011 17:57:


    Het stenen tijdperk is niet gestopt omdat de stenen op waren..

    Thomas L Friedman...

    Wel grappig dat uitgerekend de grootste misvatting n.l kern energie niet aangehaald wordt..

    Gr.

    Kernenergie gaat wel door maar dan meer in de opkomende landen. De Duitse industrie kan ook niet op wind en zonneenergie alleen draaien. Ze zullen hun energie dan moeten inporteren bv uit Frankrijk het Duitse volk is dan tevreden want ze hebben geen kernenergie. En in Frankrijk bouwt men er wat kerncentrales bij om vervolgens de stroom te verkopen aan Duitsland.
  2. Alexander Sassen van Elsloo 21 juni 2011 18:49
    @happy end of the world: kernenergie heb ik inderdaad niet aangehaald. Mijn mening is dat het een energie is die we jammer genoeg nodig hebben. Hadden we met zijn allen wat meer in kernfusie R&D gedouwd, dan was dat waarschijnlijk niet nodig geweest. Punt ook wat bij kernsplitsing het manco is dat de grondstoffen daarvoor ook schaars aan het worden zijn dus het kan geen onderdeel uitmaken van een lange termijn oplossing.
  3. Alexander Sassen van Elsloo 21 juni 2011 19:02
    @victor123 Het artikel maakt niet of nauwelijks onderscheid tussen installed capacity en daadwerkelijk geleverde stroom. Verder heeft niemand het over de scalability van solar. Om die dingen op grote schaal te maken zodat ze meer dan 50% van onze energie leveren is gewoonweg niet mogelijk tegen de genoemde prijzen.
    Wat artikel wel goed belicht is dat je eigenlijk NEW cola/gas/nuclear moet vergelijken met NEW solar. Maar uiteindelijk is mijn betoof er een van return on investment; ik vind dat men beter meer geld kan steken in kernfusie omdat die energie een EROIE kan hebben die ver boven de 8 ligt. Die potentie zie ik niet voor solar. Dus naar mijn mening wedden we teveel op het verkeerde paard.
    Dank voor je bijdrage en je link. Gr Alexander
  4. trendrider 21 juni 2011 20:30
    Diepere artikelen dan slechts de (FA/TA) waan van de dag zijn natuurlijk een leuk idee. De analyse in dit artikel is echter vrij schraal uitgevoerd. Er worden geen concrete voorbeelden van die veelbelovende concepten gegeven, en kreten zoals "theoretisch maximaal haalbare 26% efficiëntie" zijn natuurlijk onzin: dat is vast ook vaak over benzinemotoren of gloeilampen gezegd in 1950, en die zijn daarna toch verder verbeterd.

    Tegenstanders van alternatieve energie zijn niet alleen kortzichtig omdat ze zich niet bekommeren over wat er moet gebeuren als de olie op is, ze lijken zich ook niet te realiseren hoe paradigma's werken en hebben gewerkt in het recente verleden.

    Overigens voegt de discussie over EROIE niets toe aan de discussie, of wordt minstens verkeerd gebruikt: ook als we geen andere methode kunnen vinden die een 8 of hoger haalt, raakt de olie op. Dan zullen we simpelweg structureel meer moeten betalen voor energie, weinig aan te doen. Het argument lijkt te zijn: als het alternatief minder is dan 8 moeten we het niet doen. Nogmaals: onzin, de methode met EROIE 8 is niet oneindig maar juist eindig. De verandering komt dan toch wel. De vraag is: gaan we ons voorbereiden en een soepele overgang maken, of gaan we (zoals we tot nu toe altijd hebben gedaan) grote (wereld-)oorlogen voeren en uiteindelijk alsnog veranderen? EROIE kan het beste alternatief geven, dat is dan ook het nut ervan.
  5. kustelberg 21 juni 2011 20:39
    Lekker overzichtelijk om zo de alyternatieven voor fossiele brandstof even te 'bespreken'.

    Het getuigt wel van visie om het langzamerhand over alternatieven te gaan hebben. De EROIE is een manier om alternatieven te beoordelen. Daar moet je dan wel zorgvuldig mee omspringen.

    "De hoeveelheid staal en beton die nodig is om een windmolen te fabriceren is ook niet mis en kost dus erg veel energie. Kortom, windenergie is leuk voor erbij maar nooit een echt alternatief."

    Hoeveel energie kost dat eigenlijk? En wat zegt het percentage aan effectief rendement eigenlijk?

    Ik had gehoopt op deze pagina's dit soort Elsevier-gebral niet tegen te komen. Jammer. Maar droom lekker verder. De foddiele brandstoffen hebben de toekomst. En Shell heeft de macht.

  6. [verwijderd] 21 juni 2011 21:06
    Een lage EROEI (maar wel > 1) is niet per se een probleem als de kosten per netto geproduceerde kWu ook laag zijn. Helaas zijn de kosten per kWu voor alternatieve energie juist hoog. Maar doordat de overheid met subsidies de zaak verstoort blijft het voor energiebedrijven mogelijk winst te maken door subsidiepotten leeg te slurpen. Als de subsidiepotten leeg zijn trekken die bedrijven weg naar landen die nog wel hoge subsidies geven. Dit is b.v. in Spanje gebeurt toen de spaanse regering door de credietcrisis de subsidies sterk verminderde.
  7. kustelberg 21 juni 2011 21:46
    Ach, die subsidies - en die beeldvorming.

    In Nederland gaat het om 9 miljard euro subsidie per jaar, waarvan 7,5 miljard voor de grijze sector. Zo verstoort de overheid de energiemarkt . Zonder de korting die de grootverbruikers krijgen op hun energiebelasting, zonder de vrijstelling van steenkoolbelasting voor kolencentrales, zonder de vrijstelling van accijnzen voor luchtvaart en scheepvaart en zonder de lage accijnzen op diesel voor de transportsector en de landbouw, zou nederkand volgens de IEA en de OESUde uistoot van broeikasgas met tien tot twaalf procent reduceren.

    Voor de goede orde. Er gaat inderdaad ook nog 1,5 miljard per jaar naar groene energie. Helaas komt dat geld, mede dankzij onhandig overgheidsbeleid, vooral terecht bij projectontwikkelaars.
  8. farcha 21 juni 2011 21:58
    quote:

    Alexander Sassen van Elsloo schreef op 21 juni 2011 18:49:


    Punt ook wat bij kernsplitsing het manco is dat de grondstoffen daarvoor ook schaars aan het worden zijn dus het kan geen onderdeel uitmaken van een lange termijn oplossing.



    Op echt lange(re) termijn is kernsplitsing misschien geen oplossing maar op middellange termijn wel - en bij middellang denk ik dan in dit geval in eeuwen! 4e Generatie reactoren zijn uiterst veelbelovend EN (i.t.t. kernfusie) binnen een aantal decennia online te brengen Hier een beetje info, maar met een beetje googlen vind je veel meer: en.wikipedia.org/wiki/Generation_IV_r...
    Het is een technologie die ten eerste een deeloplossing voor het huidige afval is - dit is nl. deels te gebruiken als brandstof, ten tweede veel minder kernafval creeert dat bovendien nog eens veel minder lang gevaarlijk blijft en ten derde aanzienlijk efficienter is, dus kunnen we met de huidige uranium en plutonium reserves nog wel een paar eeuwen door (mits we dat als mensheid halen natuurlijk).

    Groet,
    Albert.
  9. Beate 21 juni 2011 22:01
    Ik heb weinig verstand van energie, maar gevoelsmatig klopt er veel in het artikel niet. Olie, gas en kolen worden inderdaad steeds schaarser, ook al wordt er steeds maar weer aardgas nieuw "ontdekt". Bovendien dragen ze bij aan het klimaatprobleem. Of is dat niet zo erg? Als er geen alternatieven zijn zoals wind-, zonne- en bio- energie, dan worden de fossiele brandstoffen dus erg duur. Dan gaat men toch minder verbruiken. Mensen reageren misschien langzaam op prijzen, dan heeft Gokham wel gelijk, olie en zo wordt voorlopig nog wel duurder, maar er komt ooit eens een omslag.
    Een ding begrijp ik niet goed, bij ons in Geertruidenberg staat een grote kolencentrale. daar worden houtpellets gestookt. Dat heb ik zelf gezien. Dat kan de toekomst worden. Er zijn genoeg bossen in de wereld.

    Groetjes,
    Beate
  10. Alexander Sassen van Elsloo 21 juni 2011 22:10
    @trendfolow: die 26% is gewoon het maximum. een singel spectrum zonnepaneel (dat is wat nu gebruikt wordt) trekt maar een gedeelte van het spectrum en dat is 26% max. Nu heb ik ook in het artikel vermeld dat 40% mogelijk is maar dat zijn geen single spectrum zonnecellen en zijn peperduur om te fabriceren. Dit op schaal doen is al helemaal onmogelijk.
  11. Jan de gokker 21 juni 2011 22:15
    Een en ander heeft ook gewoon te maken met de prijs natuurlijk. Bij een 2x zo hoge stroomprijs is de terugverdientijd van een zonnepaneel opeens nog maar 2.5 jaar.

    Bovendien die olie moet toch op, kunnen we het beter nu doen dan straks.

    Subsidies zijn natuurlijk ook maar een hulpmiddel, als die olie op is of de prijs maar hoog genoeg is, komen er vanzelf alternatieven die rendabel zijn. De mens heeft toch paar duizend jaar geleefd zonder olie, zou niet weten waarom dat nu opeens niet meer zou kunnen
  12. Alexander Sassen van Elsloo 21 juni 2011 22:16
    @kustelberg Ten eerste moet ik vermelden dat IEX niet al te lange artikelen wil hebben. En dat is begrijpelijk want anders is het allemaal niet bij te houden. Normaal mag een artikel 500 woorden zijn en omdat dit een ta-fa combi is hebben we er wat bijgesnoept. Helaas betekent dit wel dat we niet alles in alle detail kunnen bespreken. De artikelen zijn dan ook bedoeld om aan te zetten tot denken. Mocht je meer willen weten dan kan ik je het volgende briljante boek aanraden: www.scribd.com/doc/17761313/Andy-Lees...
  13. Beate 21 juni 2011 23:33
    quote:

    Jan de gokker schreef op 21 juni 2011 22:15:



    De mens heeft toch paar duizend jaar geleefd zonder olie, zou niet weten waarom dat nu opeens niet meer zou kunnen


    De wereldbevolking is geexplodeerd in de laatste honderd jaar op basis van goedkope energie zoals olie, gas, kolen en kernenergie. Als dat wegvalt hebben we wel een probleempje, denk ik. Als vieze olie en kolen en gevaarlijke kernenergie nog lang worden gebruikt hebben we dus ook een probleempje. Wat is erger?
    In elk scenario zal olie met veel hobbels wel duurder worden, want er is steeds minder van en het komt uit moeilijke gebieden.

    groetjes,
    Beate

  14. [verwijderd] 22 juni 2011 00:30
    "7.5 miljard subsidie voor de grijze sector en 1.5 miljard voor de alternatieve sector."

    Dus voor 16.7% van de totale energiesubsidie produceert de alternatieve sector maar 1.5% van de totale energie. Dat betekent dat de alternatieve sector ruim 11 maal zoveel subsidie per eenheid energie krijgt.
48 Posts
Pagina: 1 2 3 »» | Laatste |Omhoog ↑

Plaats een reactie

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Dagelijkse nieuwsbrief

Ja, ik wil elke dag de laatste kooptips en analyses van verschillende aandelen ontvangen.

Lees verder op het IEX netwerk Let op: Artikelen linken naar andere sites

Gesponsorde links