Van beleggers
voor beleggers
desktop iconMarkt Monitor

Inloggen

  • Geen account? Registreren

Wachtwoord vergeten?

Nederlandse gasproductie stort ineen

Nederlandse aardgasbaten uit kleine velden sterk gedaald

De Nederlandse gasproductie heeft twee componenten: de productie uit het Groningen veld en die uit de vele kleine velden. Dat de productie uit het Groningen veld snel terugloopt door de productiebeperkingen in verband met aardbevingen zal niemand ontgaan zijn.

Dat ook de productie uit kleine velden snel terugloopt, om heel andere redenen, komt echter nauwelijks in de publiciteit. 

 

Terugloop

Tot rond het jaar 2000 was de productie uit kleine velden meer dan 40 miljard kubieke meter per jaar, beduidend boven de productie uit het Groningen veld. Daarna begon zich een geleidelijke daling in te zetten. 

In 2012 was de productie uit kleine velden gedaald tot ongeveer 30 miljard kubieke meter per jaar. Weliswaar werden er nog steeds nieuwe kleine velden gevonden, maar hun omvang werd, door de jaren heen, geleidelijk aan steeds kleiner.

De laatste jaren is deze teruggang aanmerkelijk versneld; een versnelling die te wijten is aan andere, niet-geologische, factoren.

De combinatie van teruglopende productie en lagere prijzen leidde tot een grote vermindering van de aardgasbaten voor de Nederlandse staat van ongeveer 15 (2013) tot 2,3 miljard euro (2016).

 

Een keerpunt in 2012

Rond 2012 heeft er een omslag plaatsgevonden in het klimaat voor de Nederlandse gasproductie. Vóór deze tijd werd gas verwelkomd als een bron van inkomsten en een relatief schone brandstof.

Na deze omslag werd het voor velen een vervuilende activiteit die in afwachting van de energietransitie, slechts nog zo kort mogelijk getolereerd moet worden. Daarbij speelt een aantal elementen een rol:

  • De toenemende bewustheid van de ernst van klimaatverandering en de toenemende wil om dat nu ook serieus aan te pakken, culminerend in de COP21 Parijs akkoorden.
  • De toenemende magnitude van de aardbevingen in Groningen, culminerend in de 3.6 magnitude Huizinge aardbeving in 2012 die een groot aantal huizen beschadigde. Daardoor werd duidelijk dat de maximale magnitude van een Groningen aardbeving misschien wel veel groter was dan tot dan toe aangenomen.
  • De groeiende antipathie tegen grote bedrijven zoals olie- en gasmaatschappijen.


De figuur hieronder laat de gasproductie uit kleine velden zien tot aan 2012 en de mogelijke scenario’s voor de toekomstige productie op dat moment. Afhankelijk van gasprijzen, de hoeveelheid steun voor de gasindustrie en het openen van nieuwe exploratie-plays was er op dat moment een grote range aan scenario’s mogelijk.

Het begint er nu op te lijken dat wij definitief de weg zijn ingeslagen van het scenario met een zeer lage gasproductie uit kleine velden.

Gasproductie Nederland
Klik op de afbeelding voor een grote versie

 

Recente ontwikkelingen  

De afgelopen jaren is de bijdrage van nieuwe kleine velden relatief klein geweest (met 2016 als absoluut dieptepunt). Exploratieactiviteiten voor nieuwe kleine velden lopen snel terug

Het lijkt steeds waarschijnlijker dat de exploratieactiviteiten van een aantal bedrijven binnenkort helemaal worden stopgezet. Naast de langetermijnontwikkeling van de afnemende omvang van nieuwe velden spelen nu ook andere zaken: 

  • De lage gasprijs in 2015 en 2016.
  • Het uitblijven van adequate maatregelen om de exploratie naar nieuwe kleine velden te stimuleren.
  • Het verkrijgen van een vergunning om onshore te boren is de laatste jaren een bijzonder moeizame en tijdrovende aangelegenheid is geworden; het verkrijgen van een vergunning voor een nieuwe onshore productielocatie vrijwel onmogelijk.
  • Twijfels over de langetermijntoekomst van de offshore infrastructuur.


Voor de offshore gasproductie kan dit een domino-effect tot gevolg hebben: als steeds minder velden de kosten van de gehele offshore infrastructuur moeten dragen kan dit ertoe leiden dat de gehele infrastructuur op een gegeven moment niet meer rendabel te exploiteren valt (en dat er meer gas in de grond blijft zitten).

 

Gevolgen voor Nederland

Het verschil tussen de huidige mid-case verwachting en die uit eind 2012 bedraagt zo’n 170 miljard kubieke meter. Afhankelijk van de toekomstige gasprijs zal dit de schatkist per jaar ruwweg zo’n 15 tot 30 miljard euro kosten.

Naar mijn schatting is dit voor ongeveer de helft onherroepelijk geworden; de andere helft zou gered kunnen worden als afdoende maatregelen snel worden genomen.

Terwijl de energietransitie een kwestie van decennia zal zijn, met een geleidelijk teruglopend gasverbruik tussen nu en 2050, is de teruggang van de Nederlandse gasproductie in een stroomversnelling geraakt. De gasproductie loopt nu veel sneller terug dan de gasconsumptie. 

 

Vervangen door Russisch gas

Dit betekent dat Nederlands gas (in Nederland en in de ons omringende landen) vervangen zal worden door gas uit andere bronnen (met name LNG en Russisch gas). Dat is niet in het belang van het land; noch uit financieel oogpunt, noch uit milieu oogpunt, noch uit een oogpunt van leveringszekerheid.

Behalve de evidente voordelen van Nederlands gas ten opzichte van Russisch gas uit het oogpunt van leveringszekerheid en financiën is er ook een milieuaspect. De effectieve uitstoot van broeikasgassen is bij Russisch gas ongeveer 20 tot 25% hoger

Dat ligt gedeeltelijk aan de grote hoeveelheid energie die nodig is om het gas over een afstand van duizenden kilometers te transporteren. En gedeeltelijk aan de methaanemissies die ontstaan bij het over een grote afstand transporteren van gas door het Russische netwerk.

Ik zou er dan ook voor willen pleiten dat er alsnog maatregelen worden genomen om de snelle en totale ineenstorting van de gasproductie uit kleine velden te voorkomen (zoals een vermindering van de belastingen op marginale velden). De opbrengsten van het resterende gas kunnen mede gebruikt worden om de energietransitie te financieren. 

 


Jilles van den Beukel is geofysicus. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.
Volg Van den Beukel ook via Twitter: @JillesAppelscha

Auteur: Jilles van den Beukel

Jilles van den Beukel is geofysicus en energie specialist bij HCSS (the Hague Centre for Strategic Studies). Sinds 2016 schrijft hij over de olie- en gasindustrie op zijn blog JillesonEnergy.

Meer over Jilles van den Beukel

Recente artikelen van Jilles van den Beukel

  1. 06 jul Vijf redenen voor de stijgende gasprijzen 7
  2. 07 jun Hoe lang gaat de rally in grondstoffen duren?
  3. 07 apr Een nieuwe wereld voor de oliemarkten 23

Gerelateerd

Reacties

5 Posts
| Omlaag ↓
  1. macthamac 4 april 2017 17:21
    allereerst, bedankt voor het artikel!

    ik heb gisteren mexicaans gegeten, en ben een trage lezer, kijk nou wat je doet! het was te interessant om te laten gaan, dus mijn trip naar de wc maar even uitgesteld.

    vaak hoor je geluiden dat gas altijd schoner is dan andere fossiele brandstoffen. en inderdaad het russisch gas is minder schoon etc etc.

    toch ondanks dat zien sommige het als een goed alternatief. en dan meer om in te investeren. volgens mij heeft het momenteel dezelfde valkuilen als andere fossiele brandstoffen. maar dat heeft de heer van beukel al allemaal uitgetypt. volledig, en kort en bondig.

    ik heb zelf het idee, als de overheid 15-30 miljard(neem deze even van uw over voor het gemak) misloopt. zouden ze in andere schonere energie vormen kunnen inzetten. dat zou dus de eerste jaren minder opleveren, maar misschien op langer termijn levert dat gelijk of meer op. of nog steeds iets minder, maar nu is het -15-30 miljard.

    ik zou eventueel wat ideeen uit kunnen typen, maar dan lul ik over zaken waar ik totaal geen verstand van heb. EN DAT DOE IK NORMAAL NOOIT HELEMAAL NOOIT! ik zou niet durven.

    maar ik denk dat een gemiddeld menselijk verstand wel op een basaal niveau een idee kan hebben hoe dat eruit ziet. of ideeen die vanuit de overheid er al zijn, verbeterd kunnen worden. zodat we allemaal een graantje mee pikken. en iedereen vet vrolijk is, blij blij blij. jipie jehee! oeh oeh! oeh oeh!
  2. riviera1234 5 april 2017 08:56
    Dit noem je dus een "double whammy". Niet alleen wordt er minder gas opgepompt, dus minder inkomsten voor NL (15-30 miljard volgens de schrijver), maar tegelijkertijd betekent het ook dat er op EU niveau gas moet worden ingekocht o.a. uit Rusland. Dat moet ook betaald worden dus gaat het de EU ong. het dubbele kosten. Slim die " energie wende ". Nog maar een rondje bezuinigen. In dat verband is het natuurlijk ook te begrijpen dat Duitsland zo'n voorstander van het uitbreiden van de Nordstream pipeline vanuit Rusland is. De autoindustrie moet toch ergens op draaien en dat is nog steeds niet de energie die uit zonnepaneeltjes of windmolens gehaald wordt.
  3. Bangizwe 5 april 2017 11:54
    En mocht er in de huidige omgeving een stevige inflatie opstoot komen, wat zeker niet zal veroorzaakt worden door een inkomensstijging. Want dat is vrijwel uitgesloten door die globalisering en de daaraan verbonden massa immigratie. Het zal eerder het gevolg zijn van stijgende grondstoffenprijzen of verstoringen. Dan klapt heel die low yield schuldenmarkt in elkaar.
5 Posts
|Omhoog ↑

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Natural Gas (Henry Hub) - Rollover volume 1 3,91 30 jul
-0,15
-3,60%

Dagelijkse nieuwsbrief

Ja, ik wil elke dag de laatste kooptips en analyses van verschillende aandelen ontvangen.

Lees verder op het IEX netwerk Let op: Artikelen linken naar andere sites

Gesponsorde links