Van beleggers
voor beleggers
desktop iconMarkt Monitor

Inloggen

  • Geen account? Registreren

Wachtwoord vergeten?

Ontvang nu dagelijks onze kooptips!

word abonnee

Kapitalisme is niet schuldig

Kapitalisme is niet schuldig

Sinds de crisis van 2008 is het populair om ongebreideld kapitalisme de schuld van alles te geven. Hebzucht, bonussen, graaien, egoïsme, liberalisatie, en nog een hele berg aan termen worden in de mix gegooid met als gemene deler het kapitalisme.

Daarmee is kapitalisme, naar mijn mening, de meest foutief gebruikte term van 2015.

Wat is kapitalisme?

Laat ik U hier maar de definitie geven van het economisch woordenboek, want die is duidelijk genoeg: “Economische orde waarbij de productiemiddelen eigendom zijn van particulieren, die de economische beslissingen nemen. Afstemming van de beslissingen gebeurt via het marktmechanisme.”

Individuen bepalen dus via hun acties in het dagelijks leven wat wel of niet wordt gevraagd (geleverd) en tegen welke prijs. Geen verplichting, veel concurrentie, dus scherpe prijzen en goede service, geen dwang en zo verder.

Wat hebben we nu?

Overheden in het Westen nemen zo rond de 50% van het gehele inkomen (bbp) in beslag. Daarmee heeft de overheid voor een groot gedeelte de beslissing op het individuele niveau weggenomen en op een centralistisch niveau gelegd. Dit is dus precies het omgekeerde van kapitalisme.

De ellende begint hier echter pas, want die 50% wordt door de overheid uitgegeven (vaak meer omdat ze ook nog geld lenen!). Probleem is namelijk dat de overheid, net als ieder centralistisch orgaan, een kennistekort heeft.

Daarmee bedoel ik niet te zeggen dat ambtenaren dom zijn, maar dat ze gewoon niet kúnnen weten wat goed voor Pietje is, wat goed voor Klara is en wat goed voor mij is en alle wisselwerkingen van deze acties op het gedrag van anderen.

Ieder individu weet echter verdoemd goed wat hij wil; zijn acties worden gedreven door opgedane ervaringen. In de simpelste termen zijn pijn en genot de twee grote bepalende factoren van gedrag.

Missallocatie

Die ambtenaar denkt dus impliciet het te weten, of beter te weten dan de individuen en bepaalt van bovenaf wat beter voor hen is. Het gevolg is wat ze in economentaal misallocatie noemen: geld wordt besteed aan de verkeerde dingen, waardoor er een suboptimale uitkomst is.

Verder neemt overheidsbeleid in veel gevallen de pijn bij sommigen weg (dus geen motivatie om gedrag te beteren) en bestraft goed gedrag (wat ervoor zorgt dat de motivatie om nog beter of meer te doen verdwijnt).

Hierdoor wordt natuurlijk en zelfstandig gedrag ondermijnd, wat weer tot een hoop andere problemen leidt (afhankelijkheid, slechtere gezondheid, zwakkere gemeenschappen, intolerantie, et cetera).

Gedragsbepalend

Nu doen overheden meer dan geld in beslag nemen en uitgeven; ze hebben enorme invloed op fiscaal, economisch, monetair en juridisch gebied. Zo heeft de Nederlandse overheid besloten om schulden fiscaal aantrekkelijk te maken en sparen juist te straffen (bijvoorbeeld via vermogensbelasting en monetair beleid).

We kunnen het dus over hebzucht gaan hebben, maar de beleidsmakers bepalen de regels en sturen het gedrag via fiscale maatregelen aan. Uitverkoren bedrijven krijgen belastingvoordeel, de rest niet. Andere bedrijven of sectoren krijgen weer subsidies of zijn uitgezonderd van bepaalde regels en zo verder.

De overheid heeft dus een enorme impact, die veel verder gaat dan de 50% van het bbp die ze in beslag neemt. De uitkomsten van dit beleid zijn hierdoor kompleet anders dan wanneer de individuen niet van bovenaf zouden worden aangestuurd.

Rondpompactie

Ook is het duidelijk dat naast de misallocatie er ook nog een enorme inefficiëntie wordt gecreëerd. De overheid moet immers belasting innen, aangiftes moeten worden opgemaakt (kosten voor individuen en bedrijven) en worden beoordeeld door de belastingdienst.

Vervolgens moeten er andere ambtenaren weer checken of de belastingdienst het goed doet, het geld moet dan worden geïnd of worden overgemaakt, en zo verder. Het is een grote rondpompactie die veel geld kost maar waar geen voordeel tegenover staat.

Centralisme is de schuldige

Door de economische misallocaties en het stimuleren van verkeerd of suboptimaal gedrag via fiscale, economische en juridische maatregelen (hier komt dus weer het kennisprobleem bij kijken), klopt werkelijk niets meer. Sommige diensten en producten zijn kunstmatig te duur en anderen te goedkoop en weer anderen zijn verplicht.

Bedrijfsinvesteringen worden echter wel gebaseerd op de vraageffecten die dit teweegbrengt. Investeringen komen op de verkeerde plaats terecht en dit veroorzaakt zelf ook weer problemen en zo verder. Het systeem is uit balans.

Maar in plaats van dat de overheid haar fout inziet, besluit zij nog meer van hetzelfde te doen om deze bijwerkingen, weeffoutjes, onvoorziene omstandigheden en zo verder het hoofd te bieden.

Fout (van bovenaf aansturen van individuen; ofwel het uitvoeren van de maakbare samenleving ideologie) wordt op dezelfde fout gestapeld.

Het huidige systeem heeft dan ook niets, en dan bedoel ik ook echt niets, met kapitalisme te maken. Dus de volgende keer dat u de term kapitalisme als vloek leest of hoort, vervang deze dan door de term Centralisme; dat dekt de lading immers beter.


Alexander Sassen van Elsloo is directeur van Sassen Research & Consultancy Company. Deze onderneming verleent een divers scala aan financiële diensten aan particuliere en professionele cliënten. De gepubliceerde analyses zijn bedoeld als achtergrondinformatie over de financiële markten en vormen geen beleggingsadvies of aanbeveling tot het doen van transacties. Sassen Research en Alexander Sassen van Elsloo aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor eventuele onvolledigheid, onjuistheid of gevolgen van informatie die in de analyses wordt weergegeven. In de columns kunnen bepaalde beleggingsproducten aan bod komen zoals turbo’s, opties en dergelijke. De beloning van Sassen Research en van Alexander Sassen van Elsloo staat niet in relatie tot de standpunten in deze publicatie. Raadpleeg meerdere bronnen en neem zelf beslissingen. Sassen van Elsloo is ook te volgen op Twitter: @sassenvanelsloo. Vragen en opmerkingen kunt u kwijt op info@sassenresearch.nl

Auteur: Alexander Sassen van Elsloo

Alexander Sassen van Elsloo is directeur van Sassen Research & Consultancy Company. Voorheen was hij head of research bij Hobart Capital Markets in Londen en deed hij aandelen- en hedgefundsales bij onder andere SNS Securities en Rabo Securities. Sassen van Elsloo is ook te volgen op Twitter: @sassenvanelsloo. Sassen van E...

Meer over Alexander Sassen van Elsloo

Recente artikelen van Alexander Sassen van Elsloo

  1. dec '16 Het afscheid van de euro en van mij 40
  2. nov '16 Obligatiefeest voorbij 6
  3. okt '16 "ETF’s leiden tot crowded trades" 6

Reacties

103 Posts
Pagina: 1 2 3 4 5 6 »» | Laatste | Omlaag ↓
  1. Met Effekt 28 december 2015 09:56
    De echt slimme mensen worden niet ambtenaar. Ik gruw van de trage besluitvorming in dat wereldje. Daarnaast lijken de ambtenaren het afdekken van fouten belangrijker te vinden dan het leren van die fouten en snel bijsturen. Zie het steeds weer herhalen van blunders in IT projecten, mega scholen, woning cooperaties en al die andere ambtelijke organisaties die bedrijfje spelen zonder die ene regel waar echte bedrijven mee worden geconfronteerd bij wanbeleid: het faillissement.
  2. [verwijderd] 28 december 2015 10:06
    Waardeloze analyse, de nuance is ver te zoeken.

    Prima om de fouten te duiden in het leggen van schuld, het mis-benoemen van kapitalisme als oorzaak van de crisis etc. Dit stukje tekst staat echter vol met versimplificaties die de weerbarstige realiteit geen recht aandoen.

    Bijvoorbeeld de aanname dat individuen zouden weten wat goed voor ze is blijkt maar zeer beperkt houdbaar. Zo hebben gezinnen in de bijstand over het algemeen gemiddeld genomen televisies met de grootste schermdiameter. Een grote tv lijkt me voor die gezinnen niet de eerste prioriteit. Verder blijken mensen met een hoger inkomen - gemiddeld genomen - langer te leven, alsook in betere gezondheid. Niet iedereen heeft voldoende vermogen - of kan dit realistischerwijs vergaren. Ook niet zonder een overheid.

    Met andere woorden, nee die ambtenaar, en zeker die politicus weet niet wat goed is voor ons. Dat kennisprobleem is inderdaad reëel. Maar grote groepen in onze samenleving geven geen blijk van financiële discipline. Daar komt allerlei complexe problematiek bij kijken.

    Verder is het goed om je te bedenken dat er zoiets bestaat als het collectief goed. Welke definitie ook gehanteerd. De afsluitdijk / deltawerken zou er met uitsluitend privaat ondernemerschap nooit gekomen zijn. Dat soort projecten zijn zelden aantrekkelijk. Individueel willen we allemaal profiteren, niemand wil de kosten dragen. Dit is basale speltheorie. Keer op keer bevestig in een lab als daarbuiten.

    Tot slot is de conclusie ook onjuist. Als overheden inderdaad 50% van het bbp in beslag nemen dan is er toch zeker geen sprake van het één (kapitalisme) of het ander (centralisme). Eerder van allebei. In de conclusie wordt nu gesuggereerd dat het één van beiden is. Gezien de tekst ervoor niet echt logisch.
  3. Back 28 december 2015 10:10
    Grof en compleet fout artikel.
    De meeste mensen hebben,enkel werkkracht te bieden, die wordt ongeveer 55% belast, vermogen dat de wereld rond flitst wordt niet belast( ook niet de inkomsten uit het huisjesmelken , wat verhuren uiteindelijk altijd is).
    Hoe groter het bedrijf, hoe minder belastingen ( vaak zelfs geen 6%) Megawinsten door de verkoop van overbodige producten die de limieten van het ecologische verkrachten dienen te worden uitgekeerd aan de aandeelhouders, mensen die uit de boot gevallen zijn mogen letterlijk creperen. Iedereen actief op de beurs lijkt ook niet bereid om eten te delen met vluchtelingen, nee die moeten gebombardeerd en in brand gestoken worden, terwijl oorlog het kapitalistische verkoopsproduct bij uitstek is.Een schandalig artikel dat precies aantoont waar Iex en zijn forumleden voor staan.
  4. Marty.mcFly 28 december 2015 10:47
    De overheid is inderdaad te groot, maar ik denk dat een groter probleem is dat het grootste gedeelte van de welvaart in de wereld wat in handen is van de grote multinationals en puissant rijke mensen onbelast blijven. Het is erg moeilijk om dat vermogen ook maar een paar procent te belasten, maar de Nederlandse regering doet nauwelijks moeite.

    Een goed boek hierover is Nederland het belastingparadijs; waarom bedrijven geen belasting betalen en u wel.

  5. Back 28 december 2015 10:51
    Lees ook: Alruïsme, de kracht van compassie door Matthieu Ricard:
    "Het grootste succes van het kapitalisme is geweest dat het ongelijkheid vergroot heeft in de samenleving – als je dat al succes kan noemen.’

    ‘Toch wil ik er geen zwart-witverhaal van maken. De wereld is geen parabel van het Kwade tegenover de Goede Engelen. Op een bepaald moment kan het marktgedreven kapitalisme een beter antwoord geweest zijn op het probleem van armoede dan een inefficiënt, door een wurgende bureaucratie geleide staatseconomie. Maar daarna moet die zelfde markteconomie aangepast worden, zeker als ze door ongelijkheid zelf inefficiënt of contraproductief wordt in het bestrijden van armoede."
    Hoewel ik me kan voorstellen dat de heer Alexander Sassen gruwt van het woord altruïsme
  6. [verwijderd] 28 december 2015 11:01
    Dat de wereld complexer is dan economen en natuurkundigen onder woorden kunnen brengen is al sedert 10.000 jr bekend. Ik neem de definitie dan maar: “Economische orde waarbij de productiemiddelen eigendom zijn van particulieren, die de economische beslissingen nemen. Afstemming van de beslissingen gebeurt via het marktmechanisme.”
    Economische orde. Ik kan me daarbij niets voorstellen wel dat de een beter is dan de ander in het verdienen van geld. Ofschoon een dominante positie van de een versus de ander een cruciale rol speelt. Op het laagste niveau zie je dat al terug. Gelukkig staat er 'particulieren' want de regering gaat er gemakshalve ervan uit iedereen in een gelijkwaardige positie verkeerd wat incorrect is en gelukkig staat er die de touwtjes in handen hebben. Toevoegen: ten koste van alles dat zo willen houden. Marktmechanisme? Een isme duidt op een leer, dus de leer van de marktwerking? Vrijhandel is voor zover ik me herinner, uitgevonden door de britse regering destijds om heroine smokkel te kunnen doen naar azie om daarmede oorlogen te financieren. Nu dan IS, die olie, drugs en vrouwen via o.a. turkije op basis van vraag en aanbod naar andere landen weet te krijgen met medeweten van wie?
  7. Martijn Kools 28 december 2015 11:04
    quote:

    Marty.mcFly schreef op 28 december 2015 10:47:

    De overheid is inderdaad te groot, maar ik denk dat een groter probleem is dat het grootste gedeelte van de welvaart in de wereld wat in handen is van de grote multinationals en puissant rijke mensen onbelast blijven. Het is erg moeilijk om dat vermogen ook maar een paar procent te belasten, maar de Nederlandse regering doet nauwelijks moeite.

    Een goed boek hierover is Nederland het belastingparadijs; waarom bedrijven geen belasting betalen en u wel.

    Inderdaad maar het probleem is ook dat de politici die de overheid vormen later vaak aan de slag gaan bij bedrijven als Shell, ABN, ING etc.

    De multinationals zijn dus feitelijk de overheid of hebben de overheden in hun macht dus zij bepalen daardoor indirect ook het beleid. Als dat niet zo was geweest hadden ze allang ook belasting betaald.

    Het is toch ronduit belachelijk dat bijv. Starbucks geen cent belasting betaald op elke verkochte kop koffie? Dat kan toch alleen als je vriendjes hebt binnen de overheid? En moet jij eens een euro belasting te weinig betalen dan wordt je achtervolgd tot in je graf.

    Wie dus denkt in een democratie te leven heeft het mis. Corporatocratie dekt de lading beter.
  8. dumpy 28 december 2015 11:48
    quote:

    Met Effekt schreef op 28 december 2015 09:56:

    De echt slimme mensen worden niet ambtenaar. Ik gruw van de trage besluitvorming in dat wereldje. Daarnaast lijken de ambtenaren het afdekken van fouten belangrijker te vinden dan het leren van die fouten en snel bijsturen. Zie het steeds weer herhalen van blunders in IT projecten, mega scholen, woning cooperaties en al die andere ambtelijke organisaties die bedrijfje spelen zonder die ene regel waar echte bedrijven mee worden geconfronteerd bij wanbeleid: het faillissement.
    Je vergeet nog 'n regel : hoofdelijke aanspraaklijkheid
  9. Eventus docebit 28 december 2015 12:30
    Ach, het is leuk om "de overheid" of "het centralisme" de schuld te geven van… wat eigenlijk? Dat gezondheidszorg geleverd wordt aan bijna iedereen die het nodig heeft? Dat bijna niemand sterft van de honger? Dat er wegen liggen waarover je meestal zonder al te veel problemen qua reistijd en uit elkaar vallende voertuigen van A naar B kunt komen? Dat we niet tot aan Amersfoort onder de zeespiegel wonen?

    Ik geloof er niet zo in dat mensen zelf weten wat goed voor ze is en dat ze dat leren door ervaring. Wij zijn als maatschappij niet bereid om de gevolgen van zo'n leerproces te dragen. Geen geld voor een kankermedicijn? Jammer, had je maar moeten sparen. Je kunt na je pensioen je huur niet meer betalen? Jammer, had je toch maar die extra lijfrente moeten kopen in plaats van die vakantie naar Cuba. Nu is er iemand anders die wél geld wil neerleggen voor dat huis, dus trek maar in bij je kinderen. O, die hebben het te druk met hun werk? Jammer voor je joh. Moet je je voorstellen dat je dat twee generaties moet volhouden om het besef tussen de oren getimmerd te krijgen dat je er écht zelf helemaal alleen voor verantwoordelijk bent, als economische eenheid. We zijn nu een jaar of drie die richting op aan het gaan en de PVV ("Wij draaien alles terug") is de grootste partij in de peilingen.

    Kan het beter, slimmer en goedkoper? Ja, vast. Maar het is een optimalisatieprobleem tussen gezamenlijk regelen en individuele verantwoordelijkheid. En ik zie niet zozeer de centralisatie als probleem, maar de discrepantie tussen risico nemen en gevolgen dragen.
  10. Back 28 december 2015 12:37
    En de meest bepalende factor,die neo-liberalen enkel ziende ontkennen omdat het hun ego aantast, dat is GELUK. GELUK dat je de hersenen hebt om te kunnen studeren, GELUK dat je toegang hebt tot onderwijs, GELUK dat je ouders het geld hebben om je studies te betalen, GELUK dat je in het "juiste" land geboren werd, GELUK dat het ellebogenwerk op weg naar je dure postje als een positieve waarde gezien wordt. En diegenen die al dat geluk niet hebben, nou die zoeken het maar uit. Leve het kapitalisme, je moet maar durven.
  11. Back 28 december 2015 12:46
    quote:

    JoopVisser1 schreef op 28 december 2015 10:53:

    [Modbreak IEX: Gelieve elkaar niet persoonlijk aan te vallen, bericht is bij dezen verwijderd.]
    Grappig, Joopvisser viel zichzelf aan, maar zie jullie vermeende één zijdige recht op censuur rustig als een verworvenheid omwille van het kapitalisme, dan hoef je niet na te denken.
  12. Blackmouse88 28 december 2015 13:18
    Ik beperk mij tot de stelling in het begin en de volgende frase in het bijzonder: "de productiemiddelen eigendom zijn van particulieren"
    Feit is helaas dat momenteel in heel de wereld, op grote en kleine schaal, onafhankelijk van het politieke systeem, in ieder land het slechts enige families zijn die de belangrijkste productiemiddelen in handen hebben.
    Een zeer select gezelschap dus, die "particulieren" van Alexander Sassen van Elsloo
    Enige tegenwicht lijkt, helaas, de overheid te zijn, in de meeste democratien.
    De rest van het stuk komt m.i. niet verder dan NSDAP achtige propaganda.
    Klinkt als in de buurt van Hamelen, maar bevoordeelt slechts een zelf te benoemen leiding van R. Attenvanger.
    Churchill zei het al: de democratie is het minst slechte systeem.
    Mijn kerstwens is dan ook: Moge de Here ons behoeden voor de vrijheid tot uitbuiting prekende Geldswaffelaars en Hij hen straffen met reincarnatie in een kansarme omgeving in een volgend leven.

  13. [verwijderd] 28 december 2015 13:22
    Jezus Christus onderwees ons opnieuw de juiste manier van leven op aarde.. helaas wat de Duivel of Satan niet lukte bij Jezus Christus, daar worden de mensen steeds slachtoffer van hun aanbiedingen: om er enkele te citeren.
    1- de Satan bood Jezus Christus de hele aarde en aardse rijkdommen als die voor hem zou knielen... J C Weigerde ! helaas staan de mensen , politici in de rij of plegen zelfs allerlei misdaden om dichterbij de Satan te komen voor de aardse rijdommen!.
    waarschijnlijk onderschat men dit voorval.. maar hierin liggen alle oplossing van de wereldse problemen.. want God heeft de Aarde geschapen.. wij mensen menen grenzen te moeten trekken en als dat niet lukt oorlogen te moeten voeren om stukje dat door GOD is gemaakt..ipv ons te richten tot de maker van alles.. Goud, aardolie etc.
    THINK THINK
103 Posts
Pagina: 1 2 3 4 5 6 »» | Laatste |Omhoog ↑

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Lees verder op het IEX netwerk Let op: Artikelen linken naar andere sites

Gesponsorde links