Login
 

Hup bouwers!

Hup bouwers!

De aandelenanalisten zijn bijna unaniem: dit is het moment om de Nederlandse bouwers te kopen. Of is het bij zoveel optimisme verstandig voor beleggers om juist wat voorzichtiger te zijn?

Alle seinen staan op groen

Wie om zich heen kijkt ziet steeds meer bouwkranen, de werkloosheid daalt en de economie groeit. Het vertrouwen van woningkopers is hoog en prijzen schieten omhoog. Kortom, alle seinen lijken op groen te staan voor de Nederlandse bouwers.

De bouw is in te delen in drie verschillende disciplines, woningbouw, utiliteitsbouw en infrastructuur.

  • Woningbouwers profiteren van de toegenomen vraag naar koopwoningen. Met name de bouwers met eigen grondposities kunnen profiteren van het feit dat woningprijzen sinds de zomer van 2013 sterk zijn gestegen.
  • Utiliteitsbouwers profiteren van een toegenomen vraag naar nieuwe moderne en energiezuinige kantoor- en bedrijfsruimtes.
  • Infrastructuurbouwers hebben het nog steeds wat lastiger. Maar naar verwachting zal er vanaf 2018 meer budget beschikbaar komen van de overheid.


Analisten zijn het eens

Bouwers zijn laat cyclische aandelen. Dit wil zeggen dat de winsten pas gaan stijgen wanneer de economie al een tijdje goed draait. De aandelenanalisten hebben aan de spreadsheets lopen sleutelen en komen tot een bijna unaniem oordeel. De Nederlandse bouwers moet je kopen.

Zelfs op brekebeen Heijmans is maar één analist echt negatief (dapper ABN!) en drie analisten zijn van mening dat dit een goed moment is om in te stappen.

  Kopen Houden Verkopen Koop
BAM 9 0 0 100%
Heijmans 3 3 1 43%
VolkerWessels 8 1 0 89%

Bron: Bloomberg, 10 augustus2017


Op basis van de gemiddelde analistenverwachtingen zou de winst van de bouwers sterk moeten verbeteren in de komende jaren.

 

Bron: Reuters 10 augustus 2017, bedragen in miljoenen euro's, MUV van WPA

Beren op de weg?

Echter, beleggen in bedrijven die complexe grote projecten uitvoeren tegen een vaste prijs is in het verleden niet zonder risico gebleken. In dit economische klimaat komen daar nog een paar extra hindernissen bij.

Zo is er is toenemende schaarste aan kundig personeel. In de crisis hebben veel werknemers de bouw verlaten en jonge mensen kozen voor een bedrijfstak met een beter perspectief. Ook de onderaannemers maken nu van de gelegenheid gebruik om de prijs te verhogen.

Omdat er mogelijk onvoldoende rekening is gehouden met gestegen inkoopprijzen en salarissen bestaat er een reëel risico dat marges van bouwers juist onder druk komen.

Daarnaast zijn gemeenten traag met het aanpassen van de bestemmingsplannen. De Nederlandse bouwers hebben allemaal aanzienlijke grondposities bestemd voor woningbouw. Echter, de ambtelijke molens draaien traag. Hierdoor is het lastig om op korte termijn de productie van woningen sterk te laten stijgen.

Slag in Amsterdam gemist

Grote bouwers missen de grote slag in Amsterdam, de heetste woningmarkt van Nederland. Vanwege grote tegenvallers zijn BAM en Heijmans de afgelopen jaren druk bezig geweest om de balans op orde te brengen.

En ook VolkerWessels was voorzichtig met het aankopen van nieuwe grondposities. Verder lijken de beursgenoteerde bouwers voorzichtig te bieden op nieuwe ontwikkelgebieden in Amsterdam. De ondernemende ontwikkelaar VORM uit Papendrecht lijkt er vooralsnog met de buit vandoor te gaan.

Maar grote projecten komen en gaan. Zo ging een consortium met Heijmans er vandoor met het Zuidasdok en lijkt een consortium rond Ballast Nedam de winnaar te zijn van de Blankenburgtunnel. Dit zijn omvangrijke projecten van circa een miljard euro per stuk.

De grote bouwers hebben een flinke afdeling met ingenieurs. En deze dure uren moeten worden weggeschreven op grote en gecompliceerde infrastructuurprojecten. Het lijkt er dus op dat BAM en VolkerWessels wel tenderkosten hebben gemaakt maar weinig werk hebben binnengehaald.

Risico’s

De uitvoering van grote projecten is niet zonder risico. Heijmans zal dit jaar moeten aantonen dat het controle heeft herwonnen over een handvol projecten, de oorzaak van een verlies van 110 miljoen euro in 2016.

Verder participeren BAM en VolkerWessels beiden in het consortium OpenIJ, dat de grootste zeesluis ter wereld aan het bouwen is in IJmuiden. Volgens een artikel in NRC (13 februari 2016) heeft OpenIJ dit project aangenomen voor 350 miljoen euro. Dit is aanmerkelijk lager dan het Rijkswaterstaat-budget van 500 miljoen euro en 100 miljoen euro lager dan de tweede bieder.

Dit zijn opvallend grote verschillen voor een industrie waarin een marge van 2-3% als goed wordt gezien. De vraag is dus of BAM en VolkerWessels de rekensommetjes goed hebben gemaakt. En ten slotte halen BAM en VolkerWessels een flink deel van de omzet, respectievelijk 29 en 20%, uit het Verenigd Koningrijk.

Bouwers, toetje van het resultatenseizoen

Traditioneel komen de bouwers laat met cijfers. Ik ga er maar vanuit dat dit te maken heeft met de bouwvak, en niet met de complexiteit van de interne organisatie.

De verwachtingen onder analisten en beleggers lijken hooggespannen. In de komende weken zullen we te weten komen of het nagerecht van het cijferseizoen ook zal smaken.

Bedrijf Publicatiedatum HJ1
Heijmans 16 augustus
BAM 24 augustus
VolkerWessels 31 augustus

 

Disclaimer: Aupers heeft put opties BAM.


Michel Aupers is een onafhankelijke aandelenanalist en investor relations-consultant. Deze publicatie is niet bedoeld als (individueel) beleggingsadvies noch als een uitnodiging of een aanbod effecten of andere financiële instrumenten te kopen of te verkopen.

Gerelateerd

AEX

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

bouw & infrastructuur

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

BAM Groep Koninklijke

Volgen
 
Klik hier om dit instrument op uw watchlist te zetten en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Heijmans

Volgen
 
Klik hier om dit instrument op uw watchlist te zetten en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

VolkerWessels

Volgen
 
Klik hier om dit instrument op uw watchlist te zetten en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Reacties

Volgen
 
Klik hier om dit forumtopic te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden bij nieuwe berichten.
10 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omlaag ↓
Brulboei
1
Het rekensommetje van BAM in het open IJ project klopt wel degelijk. Op de vorig jaar gehouden aandeelhoudersdag is dat door van Wingerden nog eens haarfijn uitgelegd:
De zeesluis heeft (uiteraard) twee deuren. De kneep zit er hierin dat een normale aanbesteding uitgaat van het feit dat de "buitendeur" (Noordzeezijde) veel sterker moet zijn dan de binnendeur (kanaalzijde). dan zou er voor periodes van reparatie/onderhoud voor beide deuren een reservedeur moeten komen. BAM heeft nu bedacht dat als ze de binnendeur een kopie maken van de buitendeur, je maar één reservedeur nodig hebt. Dat verklaart het grootste deel van het verschil van 100 miljoen (optelsom van ontwerp en bouwkosten , alsmede bouw van extra binnendeur).Daarnaast wordt de water in/uitlaat niet via de bodem van de sluis geregeld , maar op de oude manier middels afsluitbare openingen in de sluisdeuren, hetgeen ook een aardige besparing oplevert.Merkwaardig dat de andere inschrijvers niet zo hebben doorgedacht. Of zitten er echt veel slimmere ingineurs bij de BAM dan bij de rest van de bedrijven in deze tak?
MichelAupers
1
Bedankt Brulboei voor je post, dit is inderdaad de verklaring van BAM voor het EUR 100m verschil in de aanneemsom. Het project is echter pas net van start gegaan en de uitdagingen lijken me groot. Ik kan iedereen aanraden het bezoekerscentrum in Ijmuiden te bezoeken om zelf een beeld te krijgen wat betreft de complexiteit(https://ship-info.nl/). En wanneer BAM & VolkerWessels echt slim waren geweest... dan hadden ze EUR 95m hoger ingeschreven, net onder de aanbieding van de bouwers die niet innovatief waren.
tradersonly
0
Wat bouwers naar mijn mening weer koopwaardig maakt is de uitmiddeling tussen enerzijds alle risico bij de bouwer (DBFM contracten) en anderzijds alle risico bij de opdrachtgever (doorgaans de overheid, met name als het gaat om de complexere infra klussen).
Zo heeft Rijkswaterstaat vorig jaar een marktvisie gepubliceerd waarin zij zich verbinden aan een aantal algemene uitgangspunten om zaken te doen met bouwers. Met als doel te voorkomen dat bouwers voor een bodemprijs intekenen op projecten, met alle welbekende gevolgen van dien. Een soort DBFM light versie zou je kunnen zeggen, waarbij de risico's eerlijk verdeeld worden.
Concreet hield dit bij de aanbesteding van de Zuidasdok in dat alle partijen die zich inschreven een vergoeding kregen voor hun ingebrachte plannen (a), de betaling van het project per maand zal geschieden en neit pas achteraf(b) en blijven lastige risico's zoals vergunningen en kabels en leidingen bij voorbaat bij de opdrachtgever (c)

Hiermee lijkt een mogelijke kentering te onstaan in de absurde bouwwereld van pakweg de afgelopen decennia.
Zo draaide de top 10 Nederlandse bouwers tussen 2010 en 2015 een gezamenlijke omzet van ruim 100 miljard euro, maar moest men daar 185 miljoen euro verlies op nemen.


tradersonly
0
Een leestip in deze is het boek: 'Prijsvechten, van bouwfraude tot uitverkoop'.
Geschreven door Cobouw-journalist Ingrid Koenen
holenbeer
0
quote:

MichelAupers schreef op 11 aug 2017 om 14:07:


En wanneer BAM & VolkerWessels echt slim waren geweest... dan hadden ze EUR 95m hoger ingeschreven, net onder de aanbieding van de bouwers die niet innovatief waren.


Goh, waren de aanbiedingen openbaar in te zien dan, zodat ze hadden kunnen weten dat ze en slimmer en goedkoper waren? Ik zit niet in die wereld, maar het lijkt me dat je geen inzage hebt in de aanbieding van je concurrent.
NielsjeB
0
quote:

holenbeer schreef op 12 aug 2017 om 11:32:


[...]
Goh, waren de aanbiedingen openbaar in te zien dan, zodat ze hadden kunnen weten dat ze en slimmer en goedkoper waren? Ik zit niet in die wereld, maar het lijkt me dat je geen inzage hebt in de aanbieding van je concurrent.

Uiteraard niet. Beetje kansloze opmerking wat mij betreft. Heeft misschien te maken met het belang van de auteur?

Overigens ben ik zelf van plan een long/short-positie in te nemen (straddle), ik verwacht wel de nodige volatiliteit bij de BAM-cijfers.
bambricks
1
Michel:

Dat is nogal een naïve mail van je. Als ze slim waren geweest hadden ze 95m hoger ingeschreven.

Ik heb er 3 opmerkingen op;

-als het verschil zo kein was geweest zou RWS nooit voor een alternatief zijn gegaan.
-Met de wetenschap achteraf weet je dat je de enige aanbieder ben met dit alternatief. In de regel zijn je concurrenten ook slim en vind er ook
concurrentie plaats op de alternatieven.

- het inschatten van de 1 na laagste inschrijver is best lasting.
Er zijn nogal een aantal parameters die onbekend zijn teweten de kosten,
risico opslagen, winst percentage maar de grootste post is uiteindelijk wat zijn de uitsluitngen. Een aanneemsom is gegeven 1, maar de Terms en conditions bepalen de uiteindelijke prijs.

Kortom ik vind je stellingname een hoog gehalte koe in kont kijken.
Inhoudelijk kan ik daar dus ook vraagtekens bij zetten.

trouwens puts kan best, maar dan zou ik noemen de "Busbaan in de UK" en waarschijnlijk omdat de oorzaak van het instorten van de parkeergarage nog niet bekend is moet BAM wel een voorziening volgens IFRS meenemen.
Wellicht staan er andere positieve bijzondere posten tegenover dat weet ik niet.

MichelAupers
0
Bedankt voor je reactie Bambricks. Je hebt helemaal gelijk dat er veel komt kijken bij een tender en dat het lastig is om in te schatten wat de concurrentie doet. Echter, het verschil op de tender voor de zeesluis IJmuiden was wel opmerkelijk groot. De combinatie OpenIj verklaart dit door het zeer innovatieve karakter van hun oplossing. Ik krijg de indruk dat Openij de prijs traditioneel cost plus heeft aangevlogen (voor calculatorische marge 3-5pct). Echter, wanneer je als onderneming je klant veel geld kan besparen vanwege een prachtige innovatie dan hadden de betrokken bouwers de marge opslag misschien ook wat kunnen verhogen, dan is er ook meteen een iets grotere buffer voor mogelijke tegenvallers. En je hebt gelijk wanneer je zegt dat een portefeuille van bouwcontracten een mix is tussen vele goede en mogelijke enkele slechte projecten. Voor buitenstaanders blijft het altijd lastig om de onderliggende kwaliteit van het orderboek in te schatten.
bambricks
0
Michel,

Ik zit zelf bij een aannemer. Maar bij een dergelijke innovatieve aanbesteding en design en built risico hoort een hogere opslag dan 5%. Meestal is het dan 5% plus een percentage van de besparing zeg 10-20% die je bij je prijs optelt. Je geeft dit toch niet voor niks weg. Overigens ik zit long en bouw 50% tussen nu en de cijfers af.
holenbeer
0
Overigens gunt RWS ook niet op de goedkoopste prijs, maar o.b.v EMVI: Economisch Meest Voordelige Inschrijving.
Komt kort door de bocht neer op wie de beste prijs-kwaliteitverhouding heeft, waarbij een duurdere oplossing kan winnen omdat deze op vooraf gedefinieerde kwaliteitsaspecten hoger scoort.
Soms wil je helemaal niet de goedkoopste aanbieding, maar het beste dat (je) geld kan kopen. We rijden ook niet allemaal in een Dacia, tenslotte.
10 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omhoog ↑

Plaats een reactie

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Column door: Michel Aupers

Michel Aupers werkte de laatste twintig jaar bij verschillende brokers als aandelenanalist, met een specialisatie in bouw, ingenieurs, olieservice, renewable energie en de maakindustrie. Nu heeft h...

Meer over Michel Aupers

Recente columns van Michel Aupers

  1. 24 nov Schatgraven in Duitsland 3
  2. 21 nov SBM Offshore: honger naar projecten 4
  3. 27 sep IPO’s: AFM, kijk eens naar het VK 1
Gesponsorde links