Amerikaanse consumenteninflatie stabiel voordat Iran-conflict olieprijzen opstuwt

Door Lucia Mutikani

WASHINGTON, 11 maart (Reuters) - De Amerikaanse consumentenprijzen zijn in februari gematigd gestegen doordat huren in een gelijkmatig tempo bleven oplopen. Huishoudens betaalden echter meer voor benzine en in de supermarkt, en hogere kosten dienen zich aan door de escalerende oorlog in het Midden-Oosten.

Het rapport over de consumentenprijsindex (CPI) van het ministerie van Arbeid op woensdag, waarin ook bleek dat de onderliggende inflatie vorige maand gematigd bleef, had betrekking op de periode voordat de VS en Israël aanvallen uitvoerden op Iran. De aanvallen eind februari werden beantwoord met vergeldingsacties door Teheran en hebben de olieprijzen opgedreven.

Volgens gegevens van automobilistenvereniging AAA zijn de benzineprijzen sinds het begin van de oorlog met 20% gestegen tot $3,58 per gallon. De prijzen aan de pomp waren al aan het stijgen in anticipatie op de vijandelijkheden in het Midden-Oosten.

Economen schatten dat de consumentenprijzen in maart met wel 1,0% kunnen stijgen en verwachten dat de Federal Reserve de rente volgende week ongewijzigd laat.

"Een stabiele inflatiemeting zou op elke andere dag waarschijnlijk een welkom datapunt zijn, maar tegen de huidige achtergrond van geopolitieke onzekerheid en stijgende olieprijzen kan deze in de markten, of bij de Fed, minder zwaar wegen," zei Ellen Zentner, hoofdbeleggingsstrateeg bij Morgan Stanley Wealth Management.

De consumentenprijsindex steeg vorige maand met 0,3% na een stijging van 0,2% in januari, aldus het Bureau of Labor Statistics van het ministerie van Arbeid. Op jaarbasis tot en met februari nam de CPI met 2,4% toe, gelijk aan de stijging in januari, wat de hoge cijfers van vorig jaar weerspiegelt die uit de berekening wegvallen. De stijging van de CPI voldeed aan de verwachtingen van economen.

De Amerikaanse centrale bank volgt de prijsindexen voor persoonlijke consumptieve bestedingen (PCE) voor haar inflatiedoel van 2%.

De stijging van de CPI weerspiegelde een toename van 0,2% in het eigenwoninghuur-equivalent van de primaire woning, wat een huiseigenaar zou ontvangen bij verhuur, na een vergelijkbare stijging in januari. De primaire huren stegen met 0,1%, de kleinste stijging sinds januari 2021. Economen voerden echter aan dat huren worden vertekend door de overheidssluiting van vorig jaar, die het verzamelen van inflatiegegevens over oktober verhinderde.

"In normale tijden zouden deze cijfers onschadelijk zijn," zei Gregory Daco, hoofdeconoom bij EY-Parthenon. "Maar dit zijn verre van normale tijden, en de data moeten worden geïnterpreteerd door de lens van verstoringen door de overheidssluiting, ongekende volatiliteit in het handelsbeleid en recordschommelingen in energieprijzen die samenhangen met het conflict in het Midden-Oosten."

Daco schatte dat de recordlange sluiting van 43 dagen vorig jaar de CPI-inflatie met ongeveer 0,3–0,4 procentpunt naar beneden vertekent.

De benzineprijzen stegen met 0,8% na twee maanden van dalingen. De olieprijzen schoten begin deze week ruim boven $100 per vat, voordat ze weer wat terugliepen. Ze herstelden woensdag doordat handelaren betwijfelden of het voorstel van het Internationaal Energieagentschap voor een recordvrijgave uit de reserves potentiële aanbodschokken door de oorlog met Iran kan compenseren.

Economen verwachtten dat de benzineprijzen binnenkort boven $4 per gallon uitkomen. Hoewel de elektriciteitsprijzen op maandbasis daalden, stegen ze met 4,8% op jaarbasis door de sterke vraag van datacenters om kunstmatige intelligentie van stroom te voorzien. De prijzen voor aardgas via het leidingnet voor huishoudens stegen vorige maand met 3,1%. Op jaarbasis namen ze met 10,9% toe.

De voedselprijzen schoten vorige maand met 0,4% omhoog, aangejaagd door een stijging van 3,7% in de kosten van snoep en kauwgom. De prijzen van fruit en groenten stegen met 1,4%, terwijl alcoholvrije dranken 0,8% duurder werden. Maar de prijzen voor zuivel en aanverwante producten daalden met 0,6% en de kosten van graan- en bakkerijproducten namen met 0,2% af. De voedselprijzen liggen 3,1% hoger dan een jaar geleden.

STIJGENDE VOEDSEL- EN BENZINEPRIJZEN ZETTEN CONSUMENTEN KLEM

De regering-Trump probeerde de gematigde stijgingen van de CPI uit te lichten als een teken van afkoelende algemene inflatie, waarbij een woordvoerder van het Witte Huis op sociale media stelde dat het land "nog grotere economische vooruitgang" zal zien zodra de verstoringen door oorlog voorbij zijn.

Stijgende voedsel- en benzineprijzen vormen echter een politiek risico voor Trump en zijn Republikeinse Partij in de aanloop naar de tussentijdse verkiezingen in november.

De aandelen op Wall Street lieten een gemengd beeld zien. De dollar steeg tegenover een mandje valuta's. De rentes op Amerikaanse staatsobligaties lagen hoger.

De CPI steeg ook door de aanhoudende, maar gefaseerde doorwerking van Trumps brede tarieven, die hij nastreefde op basis van een wet bedoeld voor gebruik in nationale noodsituaties en die sindsdien door het Hooggerechtshof van de VS zijn verworpen.

Hoewel bedrijven een groot deel van de invoerheffingen hebben geabsorbeerd, zeiden economen dat ze dat waarschijnlijk niet zullen blijven doen, onder meer verwijzend naar aanhoudend hogere metingen van inputkosten in de enquêtes van het Institute for Supply Management. Trump heeft gereageerd op de uitspraak van het Hooggerechtshof door een mondiale heffing van 10% op te leggen, waarvan hij zei dat die zou stijgen naar 15%.

Exclusief de volatiele voedsel- en energiebestanddelen steeg de CPI met 0,2% na een stijging van 0,3% in januari. De zogeheten kerninflatie van de CPI werd getemperd door een derde maand op rij van dalingen in de prijzen van gebruikte motorvoertuigen, evenals de kleinere stijging van huren.

Maar de kledingprijzen stegen met 1,3%, terwijl de kosten van huisraad en huishoudelijke operaties met 0,3% toenamen, wat de doorwerking van invoerheffingen weerspiegelt.

De zorgkosten stegen met 0,5%, met een stijging van 0,6% voor ziekenhuisdiensten en 0,3% voor artsendiensten. De prijzen van geneesmiddelen op recept daalden echter met 0,2%. De kosten van hotel- en motelkamers herstelden met 1,1%. Vliegtarieven stegen met 1,4% en kunnen verder stijgen naarmate de oorlog de prijzen van vliegtuigbrandstof opdrijft.

Op jaarbasis tot en met februari steeg de kern-CPI met 2,5% na in januari met dezelfde marge te zijn gestegen, eveneens een weerspiegeling van gunstige basiseffecten.

Economen zeiden dat de gematigde kern-CPI-cijfers zich waarschijnlijk niet zullen vertalen in gematigde kern-PCE-inflatiewinsten in februari vanwege andere wegingen en onverwachte kracht in de dienstprijzen in het producentenprijsindexrapport over januari.

De uitgestelde PCE-prijsindexgegevens over januari, die vrijdag worden gepubliceerd, zullen naar verwachting een stevige stijging van de kerninflatie laten zien. De PCE-inflatiedata over februari worden op 9 april vrijgegeven. Economen voorzien dat de kern-PCE in januari met wel 0,5% zal stijgen, met schattingen voor februari tot 0,4%.

"Althans op korte termijn zal nog een inflatieterugslag de centrale bank waarschijnlijk voorzichtig maken met verdere renteverlagingen," zei James McCann, senior econoom, beleggingsstrategie bij Edward Jones. "De Fed kan dit jaar nog steeds verlagen, maar gezien de inflatievooruitzichten op korte termijn lijkt dit steeds meer een verhaal voor eind 2026."

Bron: Reuters. Dit artikel is automatisch vertaald. Bekijk het originele artikel.