Exclusief: VS werkt aan portaal om inhoudsverboden in Europa te omzeilen

Door Simon Lewis, Humeyra Pamuk en Gram Slattery

WASHINGTON, 18 feb (Reuters) - Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken ontwikkelt een online portaal waarmee mensen in Europa en elders content kunnen bekijken die door hun regeringen is verboden, waaronder vermeende haatzaaierij en terroristische propaganda, een stap die Washington ziet als een manier om censuur tegen te gaan, zeiden drie bronnen die bekend zijn met het plan.

De site zal worden gehost op "freedom.gov", zeiden de bronnen. Eén bron zei dat ambtenaren hebben gesproken over het opnemen van een functie voor een virtueel privénetwerk (VPN) om het verkeer van een gebruiker uit de VS te laten lijken te komen, en voegde eraan toe dat gebruikersactiviteiten op de site niet zullen worden gevolgd.

Het project staat onder leiding van onderminister voor Publieksdiplomatie Sarah Rogers en zou vorige week worden onthuld op de Veiligheidsconferentie van München, maar werd uitgesteld, zeiden de bronnen.

Reuters kon niet vaststellen waarom de lancering niet plaatsvond, maar sommige medewerkers van het ministerie van Buitenlandse Zaken, waaronder juristen, hebben zorgen geuit over het plan, zeiden twee van de bronnen, zonder die zorgen te specificeren.

Het project zou de relaties tussen de regering-Trump en traditionele Amerikaanse bondgenoten in Europa verder kunnen onder druk zetten; die zijn al gespannen door geschillen over handel, de oorlog van Rusland in Oekraïne en president Donald Trumps poging om de controle over Groenland op te eisen.

Het portaal zou Washington ook in de ongebruikelijke positie kunnen brengen dat het burgers lijkt aan te moedigen om lokale wetten te omzeilen.

In een verklaring aan Reuters zei een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken dat de Amerikaanse regering geen specifiek op Europa gericht programma heeft om censuur te omzeilen, maar voegde daaraan toe: “Digitale vrijheid is echter een prioriteit voor het ministerie van Buitenlandse Zaken, en dat omvat de verspreiding van privacy- en censuromzeilingstechnologieën zoals VPN’s.”

De woordvoerder ontkende dat er een aankondiging was uitgesteld en zei dat het onjuist is dat juristen van het ministerie van Buitenlandse Zaken zorgen hadden geuit.

De regering-Trump heeft vrije meningsuiting — in het bijzonder wat zij ziet als het smoren van conservatieve stemmen online — tot speerpunt van haar buitenlands beleid gemaakt, ook in Europa en Brazilië.

Europa’s benadering van vrijheid van meningsuiting verschilt van die in de VS, waar de Grondwet vrijwel alle uitingen beschermt. De beperkingen van de Europese Unie zijn voortgekomen uit inspanningen om elke heropleving van de extremistische propaganda die het nazisme voedde — waaronder de demonisering van Joden, buitenlanders en minderheden — te bestrijden.

Amerikaanse functionarissen hebben EU-beleid veroordeeld dat volgens hen rechtse politici onderdrukt, onder meer in Roemenië, Duitsland en Frankrijk, en hebben beweerd dat regels zoals de Digital Services Act van de EU en de Online Safety Act van het Verenigd Koninkrijk de vrije meningsuiting beperken.

De EU-delegatie in Washington, die fungeert als een ambassade voor het 27-landenblok, reageerde niet onmiddellijk op een verzoek om commentaar op het Amerikaanse plan.

In regels die het zwaarst drukken op sociale media en grote platforms zoals Meta’s Facebook en X, beperkt de EU de beschikbaarheid — en eist in sommige gevallen snelle verwijdering — van content die is geclassificeerd als illegale haatzaaiende uitingen, terroristische propaganda of schadelijke desinformatie op basis van een reeks regels, wetten en besluiten sinds 2008.

WRIJVING MET EUROPESE TOEZICHTHOUDERS

Rogers van het ministerie van Buitenlandse Zaken is naar voren gekomen als een uitgesproken voorstander van het standpunt van de regering-Trump over EU-contentbeleid. Sinds haar aantreden in oktober heeft ze meer dan een half dozijn Europese landen bezocht en vertegenwoordigers ontmoet van rechtse groeperingen waarvan de regering zegt dat zij worden onderdrukt. Het departement stelde Rogers niet beschikbaar voor een interview.

In een in december gepubliceerde National Security Strategy waarschuwde de regering-Trump dat Europa te maken kreeg met "beschavingsuitwissing" vanwege zijn migratiebeleid. Er stond dat de VS prioriteit zou geven aan "het cultiveren van verzet tegen Europa’s huidige koers binnen Europese landen."

EU-toezichthouders eisen regelmatig dat in de VS gevestigde sites content verwijderen en kunnen als uiterste middel verboden opleggen. X, eigendom van Trump-bondgenoot Elon Musk, kreeg in december een boete van 120 miljoen euro wegens niet-naleving.

Duitsland gaf in 2024 bijvoorbeeld 482 verwijderingsbevelen uit voor materiaal dat volgens het land steun gaf aan of opriep tot terrorisme en dwong aanbieders 16.771 berichten te verwijderen.

Evenzo beval de toezichtsraad van Meta in 2024 de verwijdering van berichten van een Poolse politieke partij die een racistische term gebruikte en immigranten afschilderde als verkrachters, een categorie content die volgens de EU-wet illegale haatzaaierij is.

Voormalig medewerker van het ministerie van Buitenlandse Zaken Kenneth Propp, die aan Europese digitale regelgeving werkte en nu verbonden is aan het Europe Center van de Atlantic Council, noemde het Amerikaanse plan “een directe aanval” op Europese regels en wetten en zei dat freedom.gov “in Europa zou worden gezien als een Amerikaanse poging om bepalingen van nationale wetgeving te dwarsbomen.”

Bij de Amerikaanse portalinspanning is ook Edward Coristine betrokken, een voormalig lid van Musks banen-snoeiende Department of Government Efficiency, zeiden twee bronnen. Coristine werkt samen met de National Design Studio, opgericht door Trump om overheidswebsites te verfraaien. Reuters kon Coristine niet bereiken voor commentaar.

Het was niet duidelijk welk voordeel het Amerikaanse overheidsportaal gebruikers zou bieden dat commerciële VPN’s niet al bieden.

Het webadres freedom.gov werd op 12 januari geregistreerd, volgens het federale register get.gov. Op woensdag had de site geen inhoud, maar toonde het logo van de National Design Studio, de woorden "fly, eagle, fly" en een inlogformulier.

Voor Trumps tweede termijn hielp de Amerikaanse regering commerciële VPN’s en andere tools te financieren als onderdeel van inspanningen om wereldwijd democratie te bevorderen en gebruikers te helpen vrije informatie te verkrijgen in China, Iran, Rusland, Belarus, Cuba, Myanmar en andere landen.

Bron: Reuters. Dit artikel is automatisch vertaald. Bekijk het originele artikel.