Europa neemt het op tegen Big Tech en riskeert woede in Washington

Door David Latona, Michel Rose en Renee Maltezou

MADRID, Feb 17 (Reuters) - Europese landen voeren de druk op sociale-mediabedrijven op, als reactie op publieke verontwaardiging over zorgen rond kinderveiligheid, maar riskeren daarmee een tegenreactie uit de Verenigde Staten, thuisbasis van onder meer Facebook en Elon Musks X.

Spanje gelastte dinsdag aanklagers een onderzoek te openen naar Facebook-eigenaar Meta, X en TikTok wegens het vermeend verspreiden van door AI gegenereerde seksuele beelden van kinderen, na een soortgelijke stap in Groot-Brittannië.

Ook Ierland opende een formeel onderzoek naar X' AI-chatbot Grok over de verwerking van persoonsgegevens en de productie van schadelijke, geseksualiseerde beelden.

Een groeiende lijst Europese landen – Frankrijk, Spanje, Griekenland, Denemarken, Slovenië en Tsjechië – is de afgelopen weken in beweging gekomen om, naar Australisch voorbeeld, een verbod op sociale media voor tieners voor te stellen, te midden van toenemende zorgen over verslaving, online misbruik en dalende schoolprestaties.

Duitsland en Groot-Brittannië overwegen soortgelijke stappen.

De nationale acties weerspiegelen politieke urgentie maar ook frustratie over de Europese Unie. Politici, adviseurs en analisten zeggen dat regeringen zelfstandig optreden omdat ze betwijfelen of Brussel snel of krachtig genoeg zal handelen — ook al worden individuele staten met dezelfde juridische, diplomatieke en handhavingshobbels geconfronteerd als de EU.

GEOPOLITIEKE SPANNINGEN

Onder de Digital Services Act (DSA) van de EU, die in 2024 van kracht werd, riskeren grote platforms boetes tot 6% van de wereldwijde jaaromzet als ze er niet in slagen illegale of schadelijke inhoud in te dammen.

Maar het opleggen van straffen is politiek beladen. De Amerikaanse president Donald Trump heeft herhaaldelijk gedreigd met tarieven en sancties als EU-landen nieuwe techheffingen invoeren of de DSA op een manier handhaven die Amerikaanse bedrijven raakt.

De Europese Commissie wijst de suggestie van de hand dat zij zacht optreedt tegen Amerikaanse Big Tech, en wees er dinsdag in een onlineverklaring op dat zij verschillende onderzoeken heeft geopend, onder meer tegen X en de inzet van Grok.

"Met maatregelen zoals de DSA geeft de EU vorm aan de digitale toekomst van Europa. Zij ondersteunt, financiert en reguleert nieuwe technologieën met als doel de democratie te versterken," aldus de verklaring.

De retoriek liep soms hoog op.

De Franse president Emmanuel Macron noemde de Amerikaanse weerstand tegen Europese regulering vorig jaar een "geopolitieke strijd".

De regering-Trump waarschuwde in december dat Europa geconfronteerd werd met "civilizational erasure" en riep de VS op om "verzet tegen Europa's huidige koers" te stimuleren.

De Spaanse minister van Consumentenrechten Pablo Bustinduy zei dinsdag in de krant Le Grand Continent dat het harde optreden van zijn land ernaar streefde "los te komen van digitale afhankelijkheid van de Verenigde Staten", eraan toevoegend dat sommige platforms worden gebruikt om "Europese democratieën van binnenuit te destabiliseren".

ONAFHANKELIJKE ACTIE

Een wijziging van de richtsnoeren van de DSA op 14 juli die nationale leeftijdsbeperkingswetten mogelijk maakt, zette Denemarken ertoe aan zelfstandig in actie te komen, aldus het digitaliseringsministerie tegen Reuters.

Spanje woog al maanden lang maatregelen af, maar de definitieve aanleiding voor het voorstellen van een verbod voor jongeren onder de 16 — en een wet die sociale-mediaceo's aansprakelijk stelt voor haatzaaien — was dat Grok niet-consensuele seksuele beelden van minderjarigen genereerde, zei minister van Jeugd en Kinderen Sira Rego.

Voor Macron, die sociale media de schuld heeft gegeven van het aanwakkeren van geweld onder jongeren, was het keerpunt de dodelijke steekpartij op een schoolmedewerker door een 14-jarige scholier in juni. Hij zei dat hij zou pleiten voor een EU-breed verbod op het gebruik door tieners of, indien nodig, eenzijdig in Frankrijk zou optreden.

De Griekse premier Kyriakos Mitsotakis zei dat het lezen van Jonathan Haidts "The Anxious Generation" — dat betoogt dat smartphones en sociale media de hersenen van kinderen "herbedraden" — een "oogopener" was.

"We voeren het grootste ongecontroleerde experiment ooit uit met de hersenen van onze kinderen," zei hij.

Bron: Reuters. Dit artikel is automatisch vertaald. Bekijk het originele artikel.