Onderzoek van regering-Trump naar Fed-voorzitter Powell stuit op weerstand

Door Howard Schneider en Ann Saphir

12 jan (Reuters) - Het besluit van de regering-Trump om een strafrechtelijk onderzoek te openen naar Fed-voorzitter Jerome Powell stuitte maandag op veroordelingen van voormalige Fed-chefs en een koor van kritiek van sleutelleden van Trumps Republikeinse Partij, na een ongewoon scherpe publieke berisping van Powell die de stap een "voorwendsel" noemde om presidentiële invloed te winnen over de rente.

Het onderzoek, dat laat op zondag bekend werd toen Powell zei dat de Fed dagvaardingen had ontvangen van het Amerikaanse ministerie van Justitie, werd goedgekeurd en gestart door Jeanine Pirro, de federale aanklager in Washington en een bondgenoot van president Donald Trump, aldus twee bronnen met kennis van het onderzoek.

Noch minister van Justitie Pam Bondi, noch plaatsvervangend minister van Justitie Todd Blanche werd vorige week geïnformeerd over het besluit om de Fed te dagvaarden, voegde een van de bronnen toe.

Pirro zei maandagavond in een verklaring dat het ministerie van Justitie juridische stappen ondernam omdat de Federal Reserve verzoeken had genegeerd om kostenoverschrijdingen te bespreken bij een project om twee historische gebouwen op het hoofdkantoor te renoveren.

"Dit kantoor neemt beslissingen op basis van de merites, niet meer en niet minder," voegde Pirro toe op X.

De dreiging van een aanklacht, ogenschijnlijk gericht op opmerkingen die Powell aan het Congres maakte over het renovatieproject, joeg de rente op langerlopende Amerikaanse staatsobligaties omhoog, terwijl beleggers toetsten wat een minder onafhankelijke Fed zou kunnen betekenen voor inflatie en monetair beleid.

Als die marktreactie zou aanzwellen, zou dat Trumps pogingen om de Fed, beschouwd als de meest invloedrijke centrale bank ter wereld en een hoeksteen van het mondiale financiële systeem, te hervormen kunnen beperken. Een stijging van de langetermijnfinancieringskosten zou ook averechts kunnen werken op Trumps inspanningen om brede zorgen over "betaalbaarheid" aan te pakken.

De onafhankelijkheid van centrale banken, althans bij het vaststellen van rentes om de inflatie te beheersen, geldt als een hoeksteen van robuust economisch beleid. Die schermt monetaire beleidsmakers af van kortetermijnpolitieke overwegingen en stelt hen in staat zich te richten op langetermijninspanningen om prijzen relatief stabiel te houden.

Op maandag sloegen voormalige Fed-voorzitters Janet Yellen, Ben Bernanke en Alan Greenspan samen met voormalige economische beleidsleiders uit beide politieke partijen alarm.

"Zo wordt monetair beleid gemaakt in opkomende markten met zwakke instituties, met zeer negatieve gevolgen voor de inflatie en de bredere werking van hun economieën," schreven zij. Centrale bankiers wereldwijd, waaronder de hoofden van de Franse en Canadese centrale banken, betuigden publiekelijk solidariteit.

De Republikeinse senator Thom Tillis, lid van de Senaatscommissie voor Bankzaken die presidentiële Fed-nominaties beoordeelt, noemde de stap zondag een "enorme vergissing" en zei dat hij elke Trump-nominatie voor de Fed, inclusief wie ook wordt voorgedragen om Powell op te volgen als centralebankchef, zal tegenhouden "totdat deze juridische kwestie volledig is opgelost."

Hij kreeg maandag bijval in de veroordeling van commissiecollega Kevin Cramer en senator Lisa Murkowski, die op X schreef dat "de inzet te hoog is om weg te kijken: als de Federal Reserve haar onafhankelijkheid verliest, zullen de stabiliteit van onze markten en de bredere economie lijden."

Senator Cynthia Lummis, doorgaans een van Powells scherpere critici, zei maandag dat het gebruik van een strafrechtelijk artikel door het ministerie van Justitie een "zware opgave" lijkt en dat zij geen criminele intentie zag.

"Dit kunnen we missen als kiespijn," schamperde senator John Kennedy, ook lid van de bankcommissie.

Minister van Financiën Scott Bessent zei zondag tegen Trump dat het onderzoek "er een puinhoop van heeft gemaakt" en slecht kan uitpakken voor de financiële markten, meldde Axios maandag, onder verwijzing naar twee bronnen.

Ondanks de stijging van de langere rentes bleef de marktreactie relatief getemperd. Goud bereikte een recordhoogte en de dollar daalde. De belangrijkste Amerikaanse aandelenindexen boekten recordslotstanden na winsten bij aandelen in kunstmatige intelligentie en Walmart.

"De markt lijkt aanzienlijke geruststelling te putten uit het feit dat Powells beslissing om de aanval op de onafhankelijkheid van de Fed aan te kaarten een tegenreactie in de Senaat heeft uitgelokt, die zal worden versterkt door publieke steun van voormalige Fed-voorzitters en ministers van Financiën," schreef Krishna Guha van Evercore ISI.

Powell - die eind 2017 door Trump werd genomineerd om de Fed te leiden en begin 2018 door de Senaat werd bevestigd - zal zijn termijn als Fed-voorzitter in mei voltooien, maar hij is niet verplicht om de in Washington gevestigde Board of Governors te verlaten tot 2028. Verschillende analisten zagen de laatste stap van de regering als iets dat de kans vergroot dat hij uitdagend aanblijft bij de centrale bank.

De dreiging van een strafrechtelijke aanklacht kwam ongeveer twee weken voordat Trumps poging om een andere Fed-functionaris, gouverneur Lisa Cook, te ontslaan, voor het Hooggerechtshof zal worden bepleit.

Tot nu toe had Powell publieke onenigheid met de regering-Trump vermeden, bleven Republikeinse wetgevers grotendeels stil en keken beleggers met argusogen toe hoe het touwtrekken tussen het Witte Huis en de Fed zich afspeelde tijdens Trumps tweede termijn.

Powells scherpe reactie en tekenen van tegenwicht in het Congres lijken een nieuw en feller hoofdstuk in die ruzie te openen, ook al zei Huisvoorzitter Mike Johnson tegen verslaggevers dat hij het proces zijn beloop zou laten.

'BEDREIGINGEN EN AANHOUDENDE DRUK'

De dagvaardingen van het Amerikaanse ministerie van Justitie vorige week hadden betrekking op opmerkingen die Powell afgelopen zomer aan het Congres maakte over kostenoverschrijdingen voor een renovatieproject van 2,5 miljard dollar aan het hoofdkwartiercomplex van de Fed in Washington, en dreigden met een strafrechtelijke aanklacht.

"Ik heb diep respect voor de rechtsstaat en voor verantwoording in onze democratie. Niemand - zeker de voorzitter van de Federal Reserve niet - staat boven de wet," zei Powell.

"Maar deze ongekende actie moet worden gezien in de bredere context van de bedreigingen en de aanhoudende druk" voor lagere rentes en, breder, voor meer zeggenschap over de Fed, zei hij.

"Deze nieuwe dreiging gaat niet over mijn getuigenis van afgelopen juni of over de renovatie van de gebouwen van de Federal Reserve. Het gaat niet over de toezichthoudende rol van het Congres ... Dat zijn voorwendsels. De dreiging van strafrechtelijke aanklachten is een gevolg van het feit dat de Federal Reserve de rente vaststelt op basis van onze beste inschatting van wat het publiek dient, in plaats van de voorkeuren van de president te volgen."

Trump zei zondag tegen NBC News dat hij geen kennis had van de acties van het ministerie van Justitie. "Ik weet er niets van, maar hij is zeker niet erg goed bij de Fed, en hij is niet erg goed in het bouwen van gebouwen," zei Trump.

Een woordvoerder van het ministerie van Justitie weigerde commentaar op de zaak, maar voegde eraan toe: "De minister van Justitie heeft haar federale aanklagers opgedragen prioriteit te geven aan het onderzoeken van elk misbruik van belastinggeld."

(Verslaggeving door Howard Schneider, Ann Saphir, Michael Derby, David Morgan, Andrew Goudsward en Jana Winter; Aanvullende rapportage door Saqib Ahmed in New York en Ismail Shakil; Redactie door Shri Navaratnam, Paul Simao, Andrea Ricci, Chizu Nomiyama en Diane Craft)

Bron: Reuters. Dit artikel is automatisch vertaald. Bekijk het originele artikel.