Japans ondernemersvertrouwen op 4-jaars hoogtepunt, BOJ-renteverhoging in beeld

Door Leika Kihara

TOKYO, 15 dec (Reuters) - Het ondernemerssentiment onder grote Japanse fabrikanten bereikte in de drie maanden tot en met december een vierjaars hoogtepunt, zo bleek maandag uit een nauwlettend gevolgde enquête. Dat sterkt de marktverwachting dat de centrale bank deze week de rente zal verhogen.

Maar bedrijven verwachten dat de omstandigheden over drie maanden verslechteren, omdat zij zich zorgen maken over de impact van hogere Amerikaanse tarieven en zwakke consumptie. Dat onderstreept de onzekerheid over hoe ver de Bank of Japan (BOJ) de leenkosten uiteindelijk kan verhogen.

De hoofdindex die het vertrouwen van grote fabrikanten meet, kwam in december uit op +15, zo liet de "tankan"-enquête van de BOJ zien, tegen +14 in september en in lijn met de mediane marktverwachting.

De lezing, de derde kwartaalverbetering op rij, was de hoogste sinds december 2021 en wijst erop dat bedrijven de klap van hogere Amerikaanse tarieven vooralsnog weten op te vangen.

Een index die het sentiment onder grote niet-producenten meet, stond in december op +34, onveranderd ten opzichte van september en ongeveer in lijn met de marktverwachting van +35.

"Al met al ondersteunt de tankan de dominante marktvisie dat de BOJ in december de rente zal verhogen. Tenzij een enorme schok de economie of de markten treft, zal ze waarschijnlijk tot een verhoging overgaan," zei Masato Koike, senior econoom bij Sompo Institute Plus.

Grote bedrijven verwachten hun kapitaaluitgaven in het lopende boekjaar dat eindigt in maart 2026 met 12,6% te verhogen, aldus de tankan, vergeleken met een mediane marktverwachting van een stijging met 12%.

Bronnen vertelden Reuters dat de BOJ haar kortlopende beleidsrente waarschijnlijk zal verhogen naar 0,75% vanaf 0,5% tijdens de vergadering van 18-19 december, nu de vrees afneemt dat de tarieven van president Donald Trump de op export leunende economie ernstig zullen schaden.

Grote bedrijven zagen de verkoopprijzen in het vierde kwartaal stijgen en verwachten dat de prijzen in de komende drie maanden blijven toenemen, zo liet de tankan zien. Dat wijst erop dat stevige vraag hen in staat stelt hogere kosten door te berekenen aan consumenten.

Toch onderstreepte de tankan de onzekerheid over het vooruitzicht, omdat bedrijven een verslechtering van de bedrijfsomstandigheden over drie maanden voorzien.

Hoewel afnemende onzekerheid over het Amerikaanse handelsbeleid de stemming verbeterde, maakten veel bedrijven zich zorgen dat personeelstekorten en de klap voor de consumptie door hogere prijzen het vooruitzicht vertroebelen, zei een BOJ-functionaris tijdens een briefing.

Een index die de arbeidsmarkt meet, liet zien dat bedrijven de arbeidsmarkt als de krapste sinds 1991 beschouwen, toen Japan met een door activa opgeblazen zeepbel te maken had. Dat suggereert dat personeelstekorten de groei kunnen afremmen in een economie met een krimpende beroepsbevolking.

Toch zien analisten de krapper wordende arbeidsmarkt als gunstig voor gestage loonstijgingen, een belangrijke voorwaarde die de centrale bank heeft gesteld om de rente verder te kunnen verhogen.

"Nu bedrijven acute personeelstekorten melden, kan de Raad erop vertrouwen dat de virtueuse cirkel van hogere lonen en hogere prijzen intact blijft," zei Abhijit Surya, senior APAC-econoom bij Capital Economics, die verwacht dat de BOJ haar beleidsrente in 2027 zal verhogen tot 1,75%.

Onderstreping van de focus van de BOJ op lonen: de centrale bank publiceerde maandag de uitkomsten van een afzonderlijke en zeldzame peiling die zij via haar regionale kantoren hield naar de loonvooruitzichten voor volgend jaar.

Uit de peiling bleek dat de meeste BOJ-kantoren verwachten dat bedrijven in hun regio’s in 2026 loonsverhogingen zullen bieden die overeenkomen met die van 2025.

De Japanse economie kromp in het derde kwartaal doordat de export afnam onder invloed van Amerikaanse tarieven. Analisten verwachten echter dat de groei in het huidige kwartaal weer aantrekt, nu export en industriële productie tekenen van herstel vertonen.

Nu de inflatie al ruim drie jaar boven de doelstelling van 2% ligt, heeft een groeiend aantal BOJ-bestuursleden laten doorschemeren bereid te zijn voor een renteverhoging te stemmen om te voorkomen dat men achter de feiten aanloopt bij het aanpakken van het risico van te hoge inflatie.

Bedrijven verwachten dat de inflatie over één, drie en vijf jaar op 2,4% uitkomt, aldus de tankan. Dat suggereert dat de inflatieverwachtingen van bedrijven zich verankeren rond de 2%-doelstelling van de BOJ.

(Verslaggeving door Leika Kihara; redactie door Sam Holmes, Shri Navaratnam en Thomas Derpinghaus)

Bron: Reuters. Dit artikel is automatisch vertaald. Bekijk het originele artikel.