Ray-Ban Meta-brillen slaan aan, maar staan voor privacy- en concurrentietest

Door Elisa Anzolin en Gianluca Lo Nostro

MILAN, 9 dec (Reuters) - EssilorLuxottica zet groot in op slimme brillen en die gok staat op het punt te worden getest. De Ray-Ban Meta-bril, aangedreven door kunstmatige intelligentie, heeft dit jaar voor het eerst een betekenisvolle impuls aan de omzet gegeven, maar analisten waarschuwen dat privacyzorgen en een golf aan nieuwe rivalen de groei kunnen beperken. 

De monturen, gelanceerd in 2021, beloven het smartphonetijdperk op zijn kop te zetten door dragers foto’s en video’s te laten maken via piepkleine camera’s in de lenzen, content te streamen naar Meta-apps en met een AI-assistent te praten.

Toch wakkeren dezelfde functies die de door AI aangestuurde brillen – voortgekomen uit de samenwerking tussen Mark Zuckerbergs Meta en de Frans-Italiaanse brillengigant EssilorLuxottica – tot een must-have-apparaat moeten maken, ook zorgen aan, omdat omstanders weinig controle hebben over het gefilmd worden of over hoe hun gegevens worden verwerkt.

"AI-smartbrillen roepen aanzienlijke privacyzorgen op," zegt Kleanthi Sardeli, jurist bij de Europese digitale rechtenorganisatie NOYB. "De kernproblemen hangen samen met het gebruik van persoonsgegevens van mensen om AI-modellen te trainen en met transparantie voor omstanders."

Meta Platforms, eigenaar van Facebook, Instagram en WhatsApp en dat het merendeel van zijn omzet uit advertenties haalt, benut gebruikersdata om tools voor kunstmatige intelligentie aan te sturen, een stap die het bedrijf onder een vergrootglas heeft gelegd wat betreft datapraktijken.

TOEZICHT DOOR TOEZICHTHOUDERS IN EUROPA

Europese toezichthouders wijzen al sinds 2021 op risico’s, toen Italië en Ierland Meta vroegen toe te lichten hoe het voldeed aan lokale privacywetgeving.

De Ierse Data Protection Commission stelde de vraag of een klein ledlampje voldoende was om mensen te waarschuwen dat ze werden gefilmd, waarop Meta en EssilorLuxottica het lampje vergrootten en een knipperpatroon toevoegden.

Privacyzorgen zijn in de Europese Unie bijzonder sterk, waar strengere regels de invoering van sommige AI-functies hebben vertraagd. 

Wearables met AI vallen onder de AI-verordening (AI Act) van de EU en de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG, of GDPR).

"Elke opname van personen moet duidelijk worden gecommuniceerd en moet een rechtsgrond hebben om personen op te nemen," tenzij de gegevens uitsluitend voor persoonlijke of huishoudelijke doeleinden worden verwerkt, aldus een woordvoerder van de Europese Commissie.

Maar het handhaven van die rechten is lastig wanneer de eigenaar van het apparaat onbekend is, zegt NOYB. 

Een enquête uit 2024 van de Monash University onder meer dan 1.000 Australiërs wees uit dat eigenaars smartbrillen zien als bevorderlijk voor hun zelfbeeld en sociale relaties, terwijl niet-gebruikers privacy-inbreuken en sociale ontwrichting vrezen.

EssilorLuxottica zegt samen te werken "met bevoegde autoriteiten om innovatie te stimuleren, privacy te waarborgen en nieuwe industrienormen te stellen."

Een woordvoerder van Meta weigerde verder commentaar en verwees naar de verklaring van EssilorLuxottica.

Oplopende concurrentie

Ray-Ban Meta-brillen voeren de markt voor AI-brillen aan dankzij een samenwerking die technologie en mode overbrugt, zeggen analisten en experts, een kloof die Google Glass tien jaar geleden de das omdeed.

Volgens Barclays heeft EssilorLuxottica momenteel een marktaandeel van 60% in smartbrillen.

"In plaats van te proberen zelf iets cools te maken, werkte Meta samen met mensen die weten wat cool is," zegt Ross Gerber, CEO van het Californische vermogensbeheerbedrijf Gerber Kawasaki, dat aandelen Meta bezit.

Maar dat first-mover-voordeel kan vervagen naarmate rivalen betere producten lanceren, zegt Bernstein-analist Luca Solca. Smartbrillen zouden ook de traditionele brillenverkoop kunnen kannibaliseren, die ongeveer een kwart van de omzet van EssilorLuxottica uitmaakt.

Verschillende techreuzen willen de achterstand inlopen.

In november bracht Alibaba in China zijn nieuwe Quark AI-bril uit, waar Ray-Ban Meta niet wordt verkocht.

Volgens Bloomberg News wordt verwacht dat Apple volgend jaar zijn eigen model onthult en het in 2027 uitbrengt. 

Google werkt met Warby Parker en het luxemodehuis Kering aan een eigen versie en kondigde maandag aan dat het in 2026 een eerste product verwacht te lanceren, wat de aandelen EssilorLuxottica lager zette. Amazon verkent de markt naar verluidt eveneens en Xiaomi introduceerde in juni een vergelijkbaar product. 

INZETTEN OP HET MERKENPORTEFEUILLE

EssilorLuxottica, ’s werelds grootste brillenfabrikant, kan leunen op zijn netwerk van 18.000 winkels en merken als Prada, Armani en Chanel.

"Een van de belangrijkste onderscheidende elementen voor hen is niet alleen hun vermogen om te produceren, maar ook om te distribueren, en hun vermogen om een merkenportfolio te benutten," zegt Bassel Choughari, in Parijs gevestigde portfoliomanager bij Comgest, dat aandelen EssilorLuxottica bezit.

"Dat is een element dat niet moet worden onderschat."

EssilorLuxottica-CEO Francesco Milleri, die in 2020 het roer overnam, stuurt de groep richting medische technologie.

Smartbrillen, een pijler van deze strategie, droegen meer dan vier procentpunt bij aan de omzetgroei over negen maanden van EssilorLuxottica, wat een koersrally van 14% betekende voor het bedrijf van 140 miljard euro, hoewel ze naar schatting slechts 2% van de wereldwijde omzet uitmaken, aldus belegger CCLA.

EssilorLuxottica wil voortbouwen op dit momentum. Het heeft zijn portfolio verbreed naar sportmerk Oakley en voerde verkennende gesprekken met Prada, erfgenaam van het luxemerk, zei Lorenzo Bertelli tegen Reuters. In september introduceerde het een model met een display in de lens, bediend via een armband die handgebaren omzet in commando’s. 

Concurrentie is welkom, zegt het bedrijf: "Een levendig ecosysteem zal ons helpen de markt te laten groeien, innovatie aan te jagen en de keuze voor consumenten te vergroten."

(Verslaggeving door Elisa Anzolin in Milaan en Gianluca Lo Nostro in Gdansk, aanvullende berichtgeving door Helen Reid in Londen en Echo Wang in New York, redactie door Lisa Jucca en Louise Heavens)

Bron: Reuters. Dit artikel is automatisch vertaald. Bekijk het originele artikel.