Centrale bankenkoepel BIS waarschuwt voor dubbele bubbel in goud en aandelen

Door Marc Jones

LONDEN, 8 dec (Reuters) - De combinatie van gelijktijdig sterk stijgende goud- en aandelenkoersen is in minstens een halve eeuw niet voorgekomen en roept vragen op over een mogelijke bubbel in beide, zegt de Bank voor Internationale Betalingen (BIS), de koepelorganisatie van centrale banken.

Terwijl aandelenmarkten blijven worden aangedreven door AI en techwinsten, is de stijging van goud met 60% dit jaar op weg de grootste sinds 1979 te worden, wat de discussie aanwakkert over de vraag of zijn traditionele rol als veilige haven is veranderd.

"Goud heeft zich dit jaar heel anders gedragen dan volgens zijn gebruikelijke patroon," zei Hyun Song Shin, economisch adviseur en hoofd van de Monetaire en Economische Afdeling bij de BIS, terwijl de instelling maandag haar laatste rapport van het jaar publiceerde.

"Het interessante fenomeen dit keer is dat goud veel meer op een speculatieve belegging is gaan lijken."

De BIS, ook wel de centrale bank van de centrale banken genoemd, heeft de afgelopen jaren regelmatig gewaarschuwd voor mogelijke aandelenmarktbubbels, maar haar zorg over de samenbeweging met goud is tweeledig.

Waar kunnen beleggers schuilen als zowel aandelen als goud crashen? En wat kan het betekenen voor centrale banken en andere reservebeheerders, aangezien sommigen grote kopers van goud zijn geweest?

De analyse van de BIS kwam tot de conclusie dat dit jaar de eerste keer in de afgelopen 50 jaar is dat goud en de S&P 500 gezamenlijk "explosief gedrag" vertonen.

Goud is dit jaar niet alleen 60% gestegen, het staat ook meer dan 150% hoger sinds 2022, toen de post-COVID opleving van de inflatie de markten begon te raken, tegelijk met de Russische invasie van Oekraïne en de daaropvolgende westerse sancties tegen Moskou.

Een ander mogelijk waarschuwingssignaal voor een bubbel is dat particuliere beleggers ook massaal instappen.

Prijzen van goud-ETF's (exchange-traded funds) hebben dit jaar consequent met een premie verhandeld ten opzichte van hun netto-inventariswaarde (NAV), wat wijst op "sterke koopdruk in combinatie met belemmeringen voor arbitrage", aldus de BIS.

Aankopen door centrale banken hebben "duidelijk een zeer stevige toon gezet in de goudprijs," voegde Shin toe.

"Telkens wanneer prijzen het daadwerkelijk goed doen, zie je andere beleggers instappen, en zeker ook particuliere beleggers hebben (aan de rally) deelgenomen, en niet alleen in goud."

TOENEMENDE KWETSBAARHEID

De BIS gaf ook een bredere waarschuwing over de "toenemende kwetsbaarheid" van het risk-on-sentiment, temidden van zorgen over waarderingen in artificiële intelligentie (AI) en de recente dalingen van 20% bij cryptovaluta zoals bitcoin.

De Europese Centrale Bank en de Bank of England hebben de afgelopen weken allebei hun eigen zorgen over een AI-bubbel geuit en over het risico van een abrupte knik als de rooskleurige verwachtingen van beleggers niet uitkomen.

Shin zei dat de winsten die door AI-bedrijven worden geboekt — die nu enorme bedragen uitgeven aan datacenters — een belangrijk verschil zijn met de "dotcombubbel" van begin jaren 2000, toen bedrijven geen geld verdienden.

De "fundamentele vraag" is echter of die uitgaven op de lange termijn als gerechtvaardigd zullen worden gezien, aldus Shin, eraan toevoegend dat de andere sleutelfactor voor de markten zal zijn hoe de wereldeconomie zich volgend jaar houdt.

"Tot nu toe is de activiteit verrassend veerkrachtig geweest," zei Shin.

De BIS kijkt ook waar de dollar vanaf hier naartoe gaat. Dit jaar stevent hij af op zijn grootste jaarlijkse daling sinds de ondergang van Lehman Brothers in 2007.

"Na de episode in april (toen de Amerikaanse president Donald Trump ingrijpende plannen voor handelstarieven aankondigde) is de dollar relatief stabiel geweest," zei Shin.

"Ik denk dat het afdekkingsgedrag van niet-Amerikaanse beleggers een zeer, zeer belangrijke factor zal zijn in hoe markten vanaf hier samen zullen bewegen."

(Verslaggeving door Marc Jones; redactie door Susan Fenton)

Bron: Reuters. Dit artikel is automatisch vertaald. Bekijk het originele artikel.