VS-consumentenbestedingen vertragen in september door hoge prijzen

Door Lucia Mutikani

WASHINGTON, 5 dec (Reuters) - De consumentenbestedingen in de VS namen in september gematigd toe na drie maanden op rij met stevige stijgingen, wat erop wijst dat de economie aan het einde van het derde kwartaal aan vaart verloor doordat een matte arbeidsmarkt en de stijgende kosten van levensonderhoud de vraag temperden.

Het rapport van het ministerie van Handel van vrijdag liet ook zien dat de jaarlijkse inflatie in september in het snelste tempo in bijna anderhalf jaar is gestegen. De omvangrijke tarieven op ingevoerde goederen van president Donald Trump hebben de prijzen voor consumenten opgedreven, al verloopt die stijging geleidelijk.

Trump ligt onder vuur bij Amerikanen die gefrustreerd zijn over de hoge inflatie, met een dalend populariteitscijfer in de afgelopen weken. Een enquête van de University of Michigan stelde dat de algemene teneur van de gezinsverwachtingen begin december "breed somber" was, omdat consumenten blijven wijzen op de last van hoge prijzen.

"Veel consumenten, vooral huishoudens met midden- en lagere inkomens, kampen met wijdverspreide betaalbaarheidsproblemen waardoor zij voorzichtiger worden en meer op waarde gericht winkelen," zei Kathy Bostjancic, hoofdeconoom bij Nationwide.

De consumentenbestedingen, goed voor meer dan twee derde van de economische activiteit, stegen met 0,3% na een neerwaarts bijgestelde toename van 0,5% in augustus, aldus het Bureau of Economic Analysis van het ministerie van Handel.

Economen gepolst door Reuters hadden voorspeld dat de bestedingen met 0,3% zouden stijgen na een eerder gemelde stijging van 0,6% in augustus. Het rapport werd vertraagd door de 43 dagen durende sluiting van de Amerikaanse overheid.

De stijging van de bestedingen weerspiegelde hogere prijzen, met name voor benzine en andere energiegoederen. Uitgaven aan motorvoertuigen, recreatiegoederen en -voertuigen en andere duurzame industriële producten daalden. De bestedingen aan kleding en schoeisel namen af. De totale uitgaven aan goederen bleven onveranderd.

De bestedingen aan diensten stegen met 0,4%, aangevoerd door huisvesting en nutsvoorzieningen. Consumenten gaven ook meer uit aan gezondheidszorg, financiële diensten en verzekeringen, evenals hotel- en motelkamers, en vervoersdiensten zoals vliegtickets.

Aandelen op Wall Street noteerden hoger. De dollar bleef stabiel ten opzichte van een mandje valuta's.

HUISHOUDENS MET HOOG INKOMEN DRAGEN DE BESTEDINGEN

Economen schreven de hogere bestedingen aan diensten toe aan huishoudens met hoge inkomens, wier vermogen werd gestuwd door een beursrally. Stagnatie op de arbeidsmarkt heeft consumenten met midden- en lagere inkomens geraakt, die volgens economen ook worden uitgeknepen door tarieven, wat zij een K-vormige economie noemen.

De lonen stegen in september met 0,4%, wat hielp om het persoonlijk inkomen met 0,4% te verhogen. Het spaarpercentage bleef onveranderd op 4,7%.

Het Bank of America Institute zei vrijdag dat een analyse van interne data liet zien dat de kloof tussen de groei van het netto loon- en salarisinkomen van hogere inkomenshuishoudens en die van lagere inkomenshuishoudens in november groot bleef op 2,6 procentpunt.

Economen van Goldman Sachs zeiden deze week in een notitie dat zij zwakke inkomensgroei verwachtten door lauwe banengroei en bezuinigingen op overheidsprogramma's zoals Medicaid en het Supplemental Nutrition Assistance Program, voorheen bekend als het Food Stamp-programma, wat in 2026 op de bestedingen van huishoudens met lage inkomens zal drukken.

"Tenzij men in de bovenste spie van de K-vormige economie leeft, is het gemakkelijk de indruk te krijgen dat huishoudens aan de onderkant op zijn best aan het watertrappelen zijn," zei Joseph Brusuelas, hoofdeconoom bij RSM US.

Gecorrigeerd voor inflatie bleven de bestedingen onveranderd na een stijging van 0,2% in augustus, een zwakke overdracht naar het vierde kwartaal.

Toch groeiden de consumentenbestedingen in het derde kwartaal waarschijnlijk in een stevig tempo, waarmee zij de brede economie ondersteunden.

De Federal Reserve van Atlanta schat dat het bruto binnenlands product in het kwartaal juli-september op jaarbasis met 3,5% is toegenomen. De economie groeide in het tweede kwartaal met 3,8%. Economen verwachten dat de groei in het vierde kwartaal sterk zal vertragen, mede als gevolg van de rem van de overheidssluiting. De BEA publiceert zijn vertraagde eerste raming van het bbp over het derde kwartaal op 23 december.

De prijsindex voor persoonlijke consumptieve bestedingen (PCE) steeg in september met 0,3%, gelijk aan de stijging in augustus, aldus de BEA. Op jaarbasis nam de index in september met 2,8% toe. Dat was de grootste jaar-op-jaar stijging sinds april 2024 en volgde op een stijging van 2,7% in augustus.

Goederenprijzen sprongen in september met 0,5%, opgedreven door duurdere meubels en duurzame huishoudelijke apparaten evenals kleding en schoeisel, alle waarschijnlijk gerelateerd aan tarieven. De prijzen van benzine en andere energieproducten stegen met 3,6%.

Maar de prijzen voor diensten stegen marginaal met 0,2%, waardoor de onderliggende inflatie onder controle bleef. Exclusief de volatiele componenten voeding en energie, steeg de PCE-prijsindex met 0,2% na in augustus met dezelfde marge te zijn gestegen.

In de twaalf maanden tot en met september steeg de zogeheten kerninflatie-index met 2,8% na gedurende twee opeenvolgende maanden met 2,9% te zijn gestegen.

De Amerikaanse centrale bank volgt de PCE-prijsmaatstaven voor haar inflatiedoel van 2%. Economen zeiden dat bedrijven nog niet klaar zijn met het doorberekenen van hogere kosten door importheffingen aan consumenten, onder verwijzing naar verhoogde prijsmetingen in recente enquêtes van het Institute for Supply Management en S&P Global.

Sommige economen zeiden dat zwakkere consumentenbestedingen en koelere kern-PCE-inflatie de Fed in staat zouden stellen om aanstaande woensdag de rente te verlagen.

Financiële markten achtten de kans op een renteverlaging met 25 basispunten ongeveer 87,2%, aldus de FedWatch-tool van CME Group.

"Dit ondersteunt waarschijnlijk de case voor een renteverlaging als de focus blijft liggen op een verzwakkende arbeidsmarkt temidden van gematigde inflatiedruk," zei Olu Sonola, hoofd U.S. economic research bij Fitch Ratings.

(Verslaggeving door Lucia Mutikani; redactie door Chizu Nomiyama, Andrea Ricci en Paul Simao)

Bron: Reuters. Dit artikel is automatisch vertaald. Bekijk het originele artikel.