EU start kartelonderzoek naar Meta om blokkeren van AI-rivalen op WhatsApp

Door Foo Yun Chee, Mrinmay Dey en Rishabh Jaiswal

BRUSSEL, 4 dec (Reuters) - EU-toezichthouders zijn donderdag een mededingingsonderzoek gestart naar Meta Platforms en kunnen zelfs tijdelijk de uitrol van kunstmatige-intelligentie-functies in WhatsApp stilleggen die rivalen zouden blokkeren, waarmee Europa zijn toch al strenge lijn tegen Big Tech verder aanscherpt.

De stap, eerder gemeld door Reuters en de Financial Times, is de nieuwste actie van toezichthouders van de Europese Unie tegen grote technologiebedrijven zoals Amazon en Google van Alphabet, terwijl het blok probeert steun voor de sector in balans te brengen met pogingen om de groeiende invloed ervan te beteugelen.

Europa’s strenge houding – in scherp contrast met de soepeler Amerikaanse regulering – heeft geleid tot tegenstand vanuit de sector, met name door Amerikaanse techgiganten, en tot kritiek van de regering van de Amerikaanse president Donald Trump.

De Europese Commissie zei dat het onderzoek kijkt naar Meta’s nieuw beleid dat de toegang van andere AI-aanbieders tot WhatsApp zou beperken, een mogelijke opsteker voor zijn eigen Meta AI-systeem dat eerder dit jaar in het platform is geïntegreerd.

EU-mededingingschef Teresa Ribera zei dat de stap is bedoeld om te voorkomen dat dominante bedrijven “hun macht misbruiken om innovatieve concurrenten weg te drukken”. Ze voegde eraan toe dat er voorlopige maatregelen kunnen worden opgelegd om de uitrol van Meta’s nieuwe WhatsApp-AI-beleid te blokkeren.

“De AI-markten booming in Europa en daarbuiten,” zei ze.

“Daarom onderzoeken we of Meta’s nieuwe beleid mogelijk illegaal is onder de mededingingsregels, en of we snel moeten handelen om eventuele onherstelbare schade aan de concurrentie in de AI-sector te voorkomen.”

Een woordvoerder van WhatsApp noemde de beschuldigingen “ongegrond” en voegde daaraan toe dat de opkomst van chatbots op zijn platformen “een belasting vormt voor onze systemen waarvoor ze niet zijn ontworpen”, een verwijzing naar AI-systemen van andere aanbieders.

“Toch is de AI-ruimte zeer concurrerend en hebben mensen op talloze manieren toegang tot de diensten van hun keuze, waaronder appstores, zoekmachines, e-maildiensten, partnerintegraties en besturingssystemen.”

De EU was de eerste ter wereld die een alomvattend juridisch kader voor AI vaststelde, met waarborgen voor AI-systemen en regels voor bepaalde hoogrisico-toepassingen in de AI Act.

META AI VS RIVALISERENDE AI-CHATBOTS

Meta AI, een chatbot en virtuele assistent, is sinds maart ingebouwd in de interface van WhatsApp in Europese markten. De Commissie zei dat een nieuw beleid dat vanaf 15 januari 2026 volledig van kracht is, concurrerende AI-aanbieders kan blokkeren om via het platform klanten te bereiken.

Ribera zei dat het onderzoek voortkwam uit klachten van kleine AI-ontwikkelaars over het WhatsApp-beleid.

The Interaction Company of California, dat de AI-assistent Poke.com heeft ontwikkeld, heeft zijn klacht bij de EU-mededingingsautoriteit ingediend.

Marvin von Hagen, medeoprichter en CEO van The Interaction Company of California, zei dat als Meta zijn nieuwe beleid mocht uitrollen, “miljoenen Europese consumenten de mogelijkheid wordt ontnomen om te genieten van nieuwe en innovatieve AI-assistenten”.

De Spaanse AI-start-up Luzia, die zegt wereldwijd meer dan 85 miljoen gebruikers te hebben, heeft ook een klacht ingediend bij de EU-mededingingsautoriteit.

“De afgelopen maanden hebben we fors geïnvesteerd in de groei van onze app en webversie, maar WhatsApp blijft een belangrijk kanaal voor ontdekking en toegang,” zei Pablo Delgado, hoofd merken en communicatie bij Luzia.

“Als dit beleid van kracht blijft, gaat die toegangspoort dicht voor miljoenen gebruikers en veel bedrijven die ervan afhankelijk zijn,” zei hij.

Meta riskeert ook een boete tot wel 10% van zijn wereldwijde jaaromzet als het schuldig wordt bevonden aan schending van de EU-mededingingsregels.

De Italiaanse mededingingsautoriteit opende in juli een parallel onderzoek naar beschuldigingen dat Meta zijn marktmacht benutte door een AI-tool in WhatsApp te integreren, en breidde het onderzoek in november uit om te bekijken of Meta zijn dominantie verder misbruikte door rivaliserende AI-chatbots te blokkeren op het berichtenplatform.

Het mededingingsonderzoek is een meer traditionele manier van onderzoek dan de Digital Markets Act van de EU, de baanbrekende wetgeving van het blok die momenteel wordt gebruikt om de clouddiensten van Amazon en Microsoft te onderzoeken op mogelijke beperkingen.

(Verslaggeving door Foo Yun-Chee, Mrinmay Dey, Rishabh Jaiswal en Anhata Rooprai in Bengaluru, en Jesus Calero in Madrid; geschreven door Adam Jourdan. Redactie door Louise Heavens, Kirsten Donovan en Mark Potter)

Bron: Reuters. Dit artikel is automatisch vertaald. Bekijk het originele artikel.