Westen jaagt op zware zeldzame aardmetalen nu rivaliteit met China oploopt

By Eric Onstad

LONDON (Reuters) -De poging van het Westen om een eigen toeleveringsketen voor magneten op te bouwen en zo de afhankelijkheid van China te verminderen – aangevoerd door massale Amerikaanse steun voor het in Nevada gevestigde MP Materials – stuit op een cruciaal probleem: de schaarste aan zogeheten zware zeldzame aardmetalen.

De Verenigde Staten en bondgenoten haasten zich om een alternatieve toeleveringsketen te creëren voor supersterke zeldzame-aardmagneten, essentiële componenten in alles van defensietechnologie en elektrische voertuigen tot elektronica en windturbines.

MP Materials wil de volledige keten integreren, van het delven van zeldzame aardmetalen tot en met de productie van magneten, en heeft ambitieuze plannen om binnen enkele jaren magneten te produceren, gesteund door een overeenkomst in juli met miljarden dollars aan Amerikaanse overheidssteun.

Het bedrijf pronkte eerder deze maand met zijn succes: de verwerkte output van twee lichte zeldzame aardmetalen steeg dit kwartaal met 51%.

Maar tekorten aan de zware elementen dysprosium en terbium zouden een achilleshiel kunnen vormen voor MP Materials en de westerse campagne om een magnetenindustrie te smeden buiten de geopolitieke turbulentie die de aanvoer uit China heeft bekneld, zeggen analisten.

De Mountain Pass-mijn van MP in Californië bevat slechts spoortjes van die twee elementen, die in kleine hoeveelheden in magneten worden gebruikt maar wel cruciaal zijn. Dysprosium en terbium helpen magneten hun magnetische eigenschappen behouden bij hoge temperaturen, zoals in EV-motoren.

"MP Materials kan voor een formidabele uitdaging staan," zei Ilya Epikhin, senior principal bij consultants Arthur D. Little. "Ze zullen naar Brazilië of Maleisië, of naar enkele Afrikaanse staten moeten om die grondstoffen te vinden, maar dat kan veel tijd kosten."

In een analistencall op 6 november zei Chief Operating Officer Michael Rosenthal dat MP "actief in gesprek" is met een aantal potentiële leveranciers van grondstoffen voor zware elementen, maar noemde geen namen.

Een andere bron van grondstoffen wordt gerecycled materiaal dat door Apple wordt aangeleverd en zware zeldzame aardmetalen bevat, onder een deal van $500 miljoen waarbij MP magneten aan de techgigant zal leveren.

"Wij denken dat we zeer goed gepositioneerd zijn," zei MP’s Matt Sloustcher, executive vice president corporate affairs, tegen Reuters.

MP is een spraakmakend voorbeeld van de impact van de aanhoudende afhankelijkheid van het Westen van China voor de verwerking van zware zeldzame aardmetalen. Volgens consultancy Benchmark Mineral Intelligence zal het Westen in 2030 nog steeds voor 91% van zijn behoefte aan zware zeldzame aardmetalen afhankelijk zijn van China, slechts een lichte daling ten opzichte van 99% in 2024.

Chinese exportbeperkingen die in april werden opgelegd op zware zeldzame aardmetalen in magneten hebben in sommige gevallen tot stillegging bij autofabrieken geleid en het Westen in beweging gebracht. Op 30 oktober ging Peking akkoord met het uitstellen van nieuwe controles in het kader van een Amerikaans-Chinese overeenkomst.

SCRAMBLE TO LINE UP HEAVIES

Het aandeel van zware zeldzame aardmetalen in ertsen is veel kleiner dan dat van andere elementen die in magneten worden gebruikt; het relatieve aandeel van zware zeldzame aardmetalen in wereldwijde mijnen is slechts de helft van hun relatieve aandeel in permanente magneten.

De schaarste aan zware zeldzame aardmetalen buiten China blijkt uit de prijs van dysprosiumoxide in Rotterdam van $900 per kg, meer dan het drievoud van de prijs in China van $255, volgens dataprovider Fastmarkets.

"Als je het hebt over kritieke grondstoffen, dan zijn het echt de heavy’s, de heavy’s, de heavy’s – al de rest krijgen we wel," zei Erik Eschen, CEO van het Duitse Vacuumschmelze (VAC), een van de weinige producenten van zeldzame-aardmagneten buiten China.

VAC is druk bezig deals te sluiten met mijnbouwers die zware zeldzame aardmetalen produceren om zijn nieuwe Amerikaanse fabriek in South Carolina, die recent openging, te bevoorraden.

VAC heeft leveringsdeals gesloten voor zware zeldzame aardmetalen met het Canadese, particulier gehouden Torngat Metals uit het Strange Lake-project in Quebec en met Aclara Resources uit het Carina-project in Brazilië.

"Zelfs met beperkte capaciteit in het Westen slagen we erin de capaciteit te verzekeren die we nodig hebben," zei Eschen.

De magnetenproductiecapaciteit buiten China en Japan zal naar verwachting oplopen tot 70.000 ton per jaar tegen 2030, waarvoor 1.650 ton dysprosiumoxide per jaar nodig zou zijn, aldus critical-minerals-consultancy Adamas Intelligence.

"Zware metalen zijn zeker het volgende puzzelstuk dat moet worden aangepakt om grootschalige westerse magnetenproductie mogelijk te maken," zei Adamas-managing director Ryan Castilloux.

Ondanks de recente stroom aan deals en retoriek in het Westen zullen mijnen buiten China volgens data van het in Londen gevestigde commodity-consultancy CRU in 2035 naar verwachting slechts 29% dekken van de zware zeldzame aardmetalen die buiten China in de auto- en windsector worden verbruikt.

"Om dit gat te dichten is meer mijnbouwaanvoer nodig, met kosten die hoger liggen dan bij de huidige aanbodbasis," zei Piyush Goel van CRU.

PROJECTS TO TAKE YEARS

Een breed scala aan bedrijven maakt nieuwe projecten en verwerkingsfaciliteiten voor zware zeldzame aardmetalen wereldkundig, maar de meeste zullen vele jaren vergen voordat ze werkelijkheid worden.

De twee grootste westerse spelers in de sector, MP Materials en Lynas Rare Earths uit Australië, zoeken beide naar extra erts om te verwerken, omdat hun eigen mijnen niet rijk genoeg zijn aan zware elementen.

Lynas startte eerder dit jaar met de scheiding van zware zeldzame aardmetalen in Maleisië en werd daarmee ’s werelds eerste dergelijke producent buiten China.

De Australische groep kondigde vorige maand aan de output van zware zeldzame aardmetalen te willen opvoeren tot jaarlijks 250 ton dysprosium en 50 ton terbium, maar gaf geen tijdlijn en zei dat dit afhangt van vergunningen.

CEO Amanda Lacaze vertelde analisten tijdens een call op 30 oktober dat Lynas zware zeldzame aardmetalen wil betrekken zowel uit de eigen Mt. Weld-mijn in Australië als uit Maleisië, waar de verwerkingsfabriek staat.

"We hebben een team waarvan het de taak is om met verschillende Maleisische partners aan dat ontwikkelingsproces te werken."

Dit steekt schril af tegen een wereldwijd tekort dat CRU tegen 2035 voorziet in de vraag-en-aanbodbalans van dysprosium- en terbiumoxiden van 2.920 ton.

Een ander Australisch bedrijf, Iluka Resources, bouwt een raffinaderij in Eneabba in West-Australië die uiteindelijk tot 750 ton zware zeldzame aardmetalen per jaar zal kunnen verwerken. De ingebruikname wordt verwacht in 2027.

Het bedrijf vertelde Reuters dat het in eigen materiaal gematigde hoeveelheden zware zeldzame aardmetalen heeft en een overeenkomst heeft gesloten met Northern Minerals om zware zeldzame aardmetalen te leveren uit diens nieuwe mijn in West-Australië, die in 2028 met productie moet starten.

MP MATERIALS’ MINE HAS SCANT HEAVIES

MP Materials, eigenaar van de enige zeldzame-aardmijn in de VS, wil de output van magneten uiteindelijk opvoeren tot 10.000 ton per jaar.

Het plant volgend jaar een installatie voor de scheiding van zware zeldzame aardmetalen te lanceren die uiteindelijk 200 ton dysprosium en terbium per jaar kan produceren.

Maar de mijn van MP Materials produceert vooral lichte zeldzame aardmetalen; de afzetting bevat minder dan 1,8% middelzware en zware zeldzame aardmetalen.

MP zei enkele honderden tonnen concentraat van middelzware en zware zeldzame aardmetalen te hebben opgeslagen ter voorbereiding op de productie van magneten, maar dat bevat volgens de website van het bedrijf slechts 4% dysprosium en terbium.

ENVIRONMENTAL CONCERNS SEEN AS BOTTLENECK

Brazilië komt op als belangrijke exporteur van ertsen met zware zeldzame aardmetalen (HREE), maar de echte uitdaging ligt bij de verwerkingscapaciteit, zei Neha Mukherjee, analist zeldzame aardmetalen bij Benchmark Mineral Intelligence.

"Hoewel de technologie voor HREE-raffinage naar verwachting wereldwijd beschikbaar zal zijn tegen 2029, blijven de kosten buiten China 5–7 keer hoger," aldus Mukherjee.

Hogere gehalten aan zware zeldzame aardmetalen worden gevonden in ionische klei-afzettingen, waar de standaardextractietechniek bestaat uit het doorspoelen van de afzetting met chemicaliën, wat in Myanmar heeft geleid tot verontreiniging van watervoorraden en ontbossing.

Westerse mijnbouwers zeggen milieuvriendelijke extractiemethoden te gebruiken, maar ze krijgen soms te maken met scepsis en weerstand van omwonenden tegen mijnplannen.

Bij de winning van zeldzame aardmetalen uit monazieterts komen radioactieve elementen als uranium en thorium vrij, die lastig veilig af te voeren zijn.

"Een belangrijk knelpunt voor nieuwe productie zal de grotere negatieve impact van de winning en verwerking van zware zeldzame aardmetalen op de lokale omgeving zijn," zei Goel van CRU.

Sommige bedrijven, waaronder VAC, hebben magneten geproduceerd zonder zware zeldzame aardmetalen, maar die hebben beperkte toepassingen, zoals bij langzaam draaiende windturbines, zei Eschen.

"Zodra je andere toepassingen ingaat, bijvoorbeeld een motor voor EV’s die heel snel draait, met 120, 140 graden Celsius, dan heb je de heavy’s nodig."

(Aanvullende berichtgeving door Melanie Burton in Melbourne en Ernest Scheyder in Houston; Redactie door Veronica Brown en Claudia Parsons)

Bron: Reuters. Dit artikel is automatisch vertaald. Bekijk het originele artikel.