Inloggen

Login
 
Wachtwoord vergeten?

Postbank op de Radar

Leaseproducten: wat ingenieuze financiële constructies leken, hebben veel beleggers uiteindelijk slapeloze nachten bezorgd. Een belegging in aandelen met geleend geld bleek in een negatieve effectenmarkt een financieel dodelijke combinatie.

De ellende is zo groot, omdat beleggers zich niet bewust waren van de risico’s van deze producten. Dat niet alleen aandelen, maar ook obligaties tot financiële problemen kunnen leiden, bleek in de uitzending van Tros Radar afgelopen maandag.

Het consumentenprogramma besteedde aandacht aan de Meerwaardehypotheek van de Postbank. Deze biedt de mogelijkheid de overwaarde van een huis te beleggen in het Postbank Obligatie Fonds.

Onmogelijk werd mogelijk
Met het rendement van dit fonds werden de hypotheeklasten (deels) gefinancierd. De constructie leek ideaal - "het onmogelijke werd mogelijk" - omdat Postbank aangaf dat het obligatiefonds een laag risicoprofiel had. Volgens Tros Radar vertelde ze er ook bij dat het verwachte rendement op het fonds 8% bedroeg. Achteraf blijkt dat het risico toch hoog was…

Vanaf de top in 2001 bedraagt het rendement op het obligatiefonds ongeveer -20%. In plaats van een bijdrage in de financiering van de rentelasten van de hypotheek, is het fonds zo zelf een kostenpost voor de beleggers geworden. De slechte prestatie kwam voornamelijk door de daling van de dollar, aldus de woordvoerder van de Postbank in de uitzending.

Rood: AEX
Blauw: Postbank Obligatie Fonds

Tien kanttekeningen
Naar aanleiding van dit programma plaats ik een paar kanttekeningen:

  • Het was gênant om te zien hoe de vertegenwoordiger van de Postbank in de uitzending bleef volhouden dat het Postbank Obligatie Fonds een laag risicoprofiel heeft. Een negatief rendement van 20% in drie jaar spreekt boekdelen. Daarbij merk ik op dat de presentatrice van het programma bloed rook en de Postbankman weinig ruimte gaf zijn verhaal te vertellen.

  • Een combinatie van 8% rendement en een laag risicoprofiel is opmerkelijk. Dergelijke rendementsverwachtingen komen in de buurt van aandelenopbrengsten. Dat zijn per definitie geen risicoloze beleggingen.

  • De modified duration, een indicatie voor de koersgevoeligheid bij een renteverandering, van het Postbank Obligatiefonds ligt op ongeveer 4. Dat is iets hoger dan de 3,8 waarop de Nederlandse staatsschuld ultimo 2003 uitkwam. Er is geen sprake van een (relatief) lage rentegevoeligheid van het fonds, die de kwalificatie van een laag risico rechtvaardigt.

  • Het obligatiefonds belegt voornamelijk in dollarwaarden. Het valutarisico wordt niet afgedekt. Dat verhoogt het risicoprofiel.

  • Het is mogelijk dat Postbank de 8% rendementsverwachting als standaard rekenpercentage hanteerde en daarmee niet het risicoprofiel van het obligatiefonds aangaf. In dat geval is het interessant na te gaan wat het rendement van het fonds op lange termijn is.

  • Het Postbank Obligatie Fonds conformeert zich aan een benchmark, te weten de Lehman Brothers Global Aggregate Index. Op Morningstar is na te gaan dat in de afgelopen vijf jaar het fonds fors op deze index achterbleef, ook in dollars. Het lijkt er op dat de beheerder geen gelukkige hand had in de keuze van zijn selectie.

  • Het fonds bestaat elf jaar. In die tijd werd een gemiddeld rendement behaald van 4,92%. Dat is fors lager dan de geprognosticeerde 8%.

  • Het Postbank Obligatiefonds krijgt van Morningstar slechts één ster. Dat is nog een aanwijzing dat het fonds relatief slecht presteerde en niet alleen last had van de dollardaling.

  • Beleggers in de Meerwaardehypotheek krijgen de mogelijkheid over te stappen naar het Postbank Euro Obligatie Fonds. Het valutarisico is daarmee uitgesloten, waardoor een lager risicoprofiel ontstaat. Dit fonds krijgt van Morningstar vier sterren. Desondanks bleef het in de laatste jaren ook achter bij de benchmark.

  • De Postbank rekent voor het Euro Obligatiefonds een fictief rendement van 6%. De belegger moet zich wel realiseren dat sinds de oprichting van het fonds in 1991 het gemiddelde jaarrendement 4,82% was.

    Elegante oplossing
    Mijn conclusie luidt dat ook die veilig geachte (staats)obligaties voor beleggers een aanzienlijk risico met zich mee kunnen brengen. Dat ondervindt nu ook een professionele partij als de Postbank, die waarschijnlijk zelf ook volkomen is verrast door de slechte ontwikkeling van het fonds in de afgelopen jaren.

    Als de Postbank het hypotheekproduct daadwerkelijk verkocht als enerzijds een belegging met een laag risico en anderzijds een verwacht rendement hanteerde van 8% - ik maak dit voorbehoud, omdat ik niet alle feiten ken - siert het ze als ze met een elegante oplossing komt voor de gerezen problematiek.

    In een reactie op deze column meldde de persvoorlichter van Postbank dat indertijd niet een rekenrendement van 8%, maar van 7% is gehanteerd. Vanaf juni 2002 is het rekenrendement voor het Postbank Obligatiefonds 6,25%.


    Nieuw! 10 van Tak
    Klik hier voor Dossier 10 van Tak met een beoordeling van alle financiële producten
    Klik hier om te reageren en te discussiëren

    Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en was hiervoor werkzaam op het ministerie van Financiën. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op tak@iex.nl.
  •  
    Quotedata: Amsterdam realtime by Euronext, other realtime by Cboe Europe Ltd.   US stocks: by NYSE & Cboe BZX Exchange, 15min delayed
    #/^ Index indications calculated real time, zie disclaimer, streaming powered by VWD Group Crypto data by Crypto Compare