Inloggen

Login
 
Wachtwoord vergeten?

We bezuinigen ons kapot

Cognitieve dissonantie laat zich het beste omschrijven als spanning die ontstaat bij het vernemen van feiten en opmerkingen die in strijd zijn met, in dit geval, mijn gezonde boerenverstand.

Nu ben ik niet de enige die de laatste jaren last heeft van cognitieve dissonantie, want zelfs topeconomen van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) beginnen er flink last van te krijgen. Die cognitieve dissonantie of het gezonde boerenverstand of misschien zelfs wel beiden lijken in Den Haag echter niet te bestaan.

Regelmatig geef ik presentaties namens Antaurus en bespreek ik onze visie als vermogensbeheerders op macro- en micro-economisch niveau. Als ik spreek over macro-economische ontwikkelingen haal ik daar altijd de fiscale multiplier bij.

Lage multiplier
De fiscale multiplier is de vermenigvuldiging waarmee rekening moet worden gehouden als de overheid gaat stimuleren of bezuinigen. Een fiscale multiplier van 0,5 (positief) maakt dat een bezuiniging van 5 miljard euro de nationale economie met 2,5 miljard euro laat krimpen.

In tijden van flinke bezuinigingen is een zo laag mogelijke multiplier het meest gunstig voor een economie. Ik vertel tijdens de presentatie het publiek dat de multiplier duidelijk boven de 1 ligt, terwijl veel van de nationale statistische bureaus – onder andere in Engeland – werken met 0,5.

Als ik dus een minister van Financiën weer eens versuft de wereld in zie kijken, nadat hij net weer een tegenvaller te verwerken heeft gekregen, denk ik: "Man, ben je het gezonde verstand onderweg verloren?"

Grotere ellende
Bezuinigen doet pijn en veel meer dan waar politici in aanvang rekening meehouden, vervolgens worden na tegenvallers weer nieuwe bezuinigingen ingezet, maar blijven politici met die veel te lage multiplier rekenen.

Bezuinigen is dus een opmaat voor nog grotere ellende die gaat volgen als die multiplier, zoals dat nu het geval is, duidelijk boven de 1 ligt. Dat de multiplier hoger is dan waar rekenmeesters rekening mee hielden, heeft volgens onderzoek te maken met moeizaam te verkrijgen particulier krediet.

Die multiplier wordt vervolgens nog hoger als centrale banken niet of weinig kunnen of willen stimuleren. Heel logisch, want als de consument heel eenvoudig aan krediet kan komen, maakt het hem minder uit of de overheid op de rem trapt of versnelt. hij kan toch wel aan het benodigde geld kan komen.

Onweer
Maar zoals ik eerder stelde, is de vermenigvuldiging van toepassing op bezuinigingen, maar dus ook op stimulans. Als ik deze week weer lees dat de tegenvallers met onze staatsfinanciën moeten worden opgevangen door verdere bezuinigingen en belastingverhoging begint het te onweren tussen mijn oren.

Ook het IMF begint een beetje gek te worden van die macro-economische onwetendheid van politici. De economische situatie die momenteel in Nederland gecreëerd wordt door politici gaat zorgwekkende vormen aannemen.

De aanpak van de recessie in 1929 leidde uiteindelijk tot een depressie omdat er toen ook bezuinigd werd in plaats van gestimuleerd. Meneer Keynes heeft er prachtige goed leesbare boeken over geschreven, maar het lijkt weinig geholpen te hebben.

Verkeerde beslissing
Het economisch anticyclisch besturen van een land is blijkbaar weer even ondenkbaar geworden als tachtig jaar geleden. Terwijl we dus weten dat stimuleren nodig is tijdens economische krimp, trappen onze politici juist op de rem nu we economische krimp meemaken.

Tot overmaat van ramp vindt het cyclische beleid ook nog eens plaats terwijl er met een te lage multiplier wordt gerekend. Het IMF publiceerde vorig jaar een studie waarin het stelde dat de fiscale multiplier veel groter was dan waar ook het IMF tot in 2012 rekening mee hield.

Griekse, Spaanse en Portugese politici moeten inmiddels in de gaten hebben gekregen dat die fiscale multiplier ergens tussen de 1 en 1,5 ligt in plaats van de vaak veronderstelde 0,5.

Macro-economische filter
Lawrence “Larry” Summers, die onder Clinton twee jaar diende als minister van Financiën, en tegenwoordig weer professor is op Harvard, schreef enkele jaren geleden al dat een hoger dan veronderstelde fiscale multiplier maakt dat bezuinigingen een economie kunnen verwoesten.

Niet alleen ik, maar elk mens en dus zelfs politici kunnen deze rapporten lezen, maar blijkbaar hebben beleidsbepalende figuren een macro-economisch filter op hun internetverbinding geplaatst.

De wetenschap van de hoge multiplier maakt dat Bernanke deze week nerveus sprak over aanstaande bezuinigingen en belastingverhogingen in de Verenigde Staten. Ik spreek al lange tijd over een stimulerende aanpak die vooral gewenst is op de Nederlandse huizenmarkt.

Gezond verstand
De regering leek twee weken geleden de indruk te wekken dat het begreep dat het de Nederlandse economie wel eens zou kunnen helpen als de starters weer een kans krijgen op de huizenmarkt. Om een doorstroming op gang te krijgen en de prijsdaling te stoppen, moeten starters op de huizenmarkt kunnen toeslaan.

Banken stellen nu het lastig te vinden om een hypotheek te ontwikkelen die voldoet aan de eisen van de regering. Het gevolg is, eerder bewezen door diverse onderzoekers, dat de fiscale multiplier weer verder oploopt!

Die banken moeten overigens nu maar eens ophouden met het domme jongetje uit te hangen. Tien jaar geleden slaagden banken er in om hypotheken, verstrekt aan volstrekt kansloze personen, te verpakken en om te toveren tot een AAA-product, waar de grootste pensioenfondsen ter wereld voor in de rij stonden.

Maar een hypotheek ontwikkelen met wat aangepaste voorwaarden lukt niet? Het wordt tijd dat we in Nederland het gezonde verstand gaan gebruiken. De Wizard van Brussel moet maar even terug in het hok.

Logische en verstandige acties moeten worden ondernomen in Nederland. Maak van een bedreiging een kans zou ik zo zeggen, beste politici. Maak gebruik van die hoge fiscale multiplier!


Ype Schaap is portfoliomanager bij Antaurus. Antaurus is een gespecialiseerde, onafhankelijke vermogensbeheerder uit Baarn. Deze column is geschreven op persoonlijke titel en bedoeld als achtergrondinformatie over de financiële markten. Deze column is niet bedoeld als beleggingsadvies noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Professioneel houdt Antaurus posities aan in veel Benelux-aandelen. Elk Benelux-aandeel wordt beschouwd als een potentieel interessante belegging en alles wat Schaap schrijft moet vanuit die optiek worden gelezen. Raadpleeg meerdere bronnen en neem zelf beslissingen. Antaurus B.V. staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en De Nederlandsche Bank (DNB).

Gerelateerd

fiscale multiplier

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Reacties

Volgen
 
Klik hier om dit forumtopic te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden bij nieuwe berichten.
51 Posts, Pagina: « 1 2 3 | Laatste
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omlaag ↓
Marconosto
0
quote:

wollum schreef op 28 feb 2013 om 11:09:


@ oldanwise, savoury, A_A
lees eens want Martijn_AC_N zegt. reageer dan eens opnieuw op hetgeen Schaap zegt.

Persoonlijk denk ik dat we nu veel dieper in de put zitten als we hadden hoeven zitten. We zijn ineens veel te streng en stapelen eis op eis en voorwaarde op voorwaarde. Daar kan zelfs een ijzersterke economie niet tegen.

die factor klopt: hier de uitwerking:
Als ik €100 salaris krijg gaat er 50% naar de regering als ik van de overige 50 nog eens koffie koop, betaal ik nog eens een 10tje aan BTW. van de resterende €40 gaat opnieuw 50% naar de belasting. Mijn salirs van €100 gaat dus voor €80 naar de overheid, voordat iemand anders er salaris van krijgt. Als de ogbelasting van mij €80 wil hebben, moet ik €160 krijgen.
€160 op €100 is een factor 1,6. Klopt precies.

en nog wat: voor mijn €100 heb nog voor €20 netto iemand aan het werk gezet in de horeca!
die gaat het geld weer voor80% uitgeven enz.


Het wordt tijd voor échte en moeilijke diskussies over bij voorbeeld de omvang van de gezondheidzorg, de inhoud van het awbz pakket enz enz. Bezuinigen houdt in: keuzes maken: Dit wél en dát niet.


Bangizwe
0
We besparen ons inderdaad kapot. En het zal het probleem niet gaan oplossen. Kijk maar naar Spanje. De lonen zijn daar al flink gedaald. En als je naar hun export kijkt dan zie je dat deze van december 2011 op december 2012 zelfs nog gedaald is in volume. De enige echte oplossing is dat we terug zelf meer moeten gaan maken. Als we smartphones, flatscreens, laptops, tablets, kleding , speelgoed, huishoudelectronica ....willen blijven kopen zullen we het zelf moeten maken. Of we worden allemaal straat straat straat arm.
Dom-dom
0
Een juiste arbeidsverdeling en scholing zijn veel belangrijker dan het begrotingstekort.
wat het kabinet nu doet is gewoon de botte beul erin. Totaal visieloos
[verwijderd]
0
Om uit het slop te komen moet met name de binnenlandse economie gestimuleerd worden. de huizenmarkt op gang laten komen is daarin het belangrijkste. Vooral daar zijn meer maatregelen voor nodig.

ook de hervorming van de financiële sector is belangrijk daar zijn veel banen verloren gegaan. Echter deze moet zich zelf weer hervinden.

gematig bezuinigingen was veel beter geweest dan blind staren op 3 %

Bij Den Haag krijg je het gevoel dat men er alleen voor zichzelf zit en voor hun eigen regeltjes en normen, die de voorkeur hebben boven de behoefte van de samenleving.



anko
[verwijderd]
0
@sportief Ik heb in uw reactie geen 1 Frans woord kunnen vinden! Maar omdat de situatie zoals u deze met geen Franse woorden beschrijft onder het motto "Ieder land krijgt de regering die het verdient" mogelijk reeds van oudsher bestaat, is er niets om permanent verontwaardigd over te zijn, laat staan om hier permanent verontwaardigd in strijd met artikel 1 van de grondwet van Nederland "scorend" een zondebok voor te zoeken.
Bangizwe
0
Sportief: de binnenlandse economie stimuleren zou voor Nederland toch geen probleem mogen zijn. Als je kijkt wat voor een gigantische hoeveelheden geld er in de Nederlandse pensioenfondsen zitten. Het probleem zal hem eerder zitten in het hoe aanwenden van dat geld. Laten we er vanuit gaan dat dit geld van de gemiddelde Nederlander is. Dan zou je toch mogen verwachten dat de gemiddelde Nederlander er de vruchten kan van plukken. Maar dat geld zit volgens mij eerder op een passieve wijze geïnvesteerd in elke uithoek van de wereld. De gemiddelde Nederlander mag wel de klappen opvangen als het misloopt. Volgens mij kan dat geld veel beter aangewend worden.
[verwijderd]
0
@bel19 Institutionele beleggers als pensioenfondsen, zoals ik het heb begrepen, willen investeren in de Nederlandse woningmarkt, maar dit werd, zoals ik het heb begrepen, dus misschien is dit niet zo, min of meer geblokkeerd door minister Blok.
geitenbreier
0
quote:

Insider01 schreef op 1 mrt 2013 om 01:17:


[...]

Als je het rapport van het IMF nou gewoon leest en hun onderbouwing daarvan ziet dan kan ik me toch niet voorstellen dat je met voorbeelden van mensen komt die een stukje vlees kopen. Erg kort door de bocht denken.Hoe kom je er nou bij dat de samenleving niet maakbaar is? Er is nog nooit een tijd geweest waarin de samenleving juist zo maakbaar is als nu.

Ik neem aan dat je naar dit rapport verwijst: www.imf.org/external/pubs/ft/wp/2013/...

Kijk daar voor de grap eens naar figuur 1 die helemaal achteraan in het document staat (pag. 40). De hele conclusie van het document is hierop gebaseerd (en refereerd naar onderzoeken die soortgelijke methoden gebruikten). Als je in die figuur de samples van Roemenie en Griekenland weglaat dan blijft er van die hele trendlijn niets over. Zweden steekt er flink bovenuit maar had net als NL in 2010 geen significante intensiveringen/bezuinigingen. Waarom steekt Griekenland er zo onderuit? Dat zal veel te maken hebben met de stakingen waardoor er niets gebeurt, dus ook geen productie en BBP. Ook werkte een relatief groot deel daar als ambtenaar en die worden het hardste aangepakt. Daar ligt de multiplier dan ook inderdaad hoger. Overheidsbezuinigingen raken een groot deel van de ecnonomie en beinvloeden de sfeer negatief omdat het irrationele volk gaat staken en zich daarmee nog verder in de nesten werkt.

Mooie tegenvoorbeelden zijn Ierland en IJsland, die hebben bezuinigd, maar de groei viel niet tegen. Conclusie uit dit verhaal, ieder land is anders, je kunt niet zeggen oh de Grieken zijn gaan staken dus als we in NL bezuinigen gaat de economie ook achteruit.

Belangrijker punt is wat mij betreft nog dat je niet makkelijk de effecten van het overheidsbeleid kunt isoleren. Zoals ik al eerder zei de samenleving is niet zo maakbaar als men denkt en zeker nu niet meer door globalisering vrij verkeer van personen in de EU, internet ,etc. In 1930 kon je misschien nog met flinke importheffingen voorkomen dat je geld weglekt naar Duitsland omdat mensen er nieuwe auto's van gaan kopen, nu wordt dat veel moeilijker tenzij je echt hele doelgerichte maatregelen neemt zoals 6% BTW in de bouw (en dan nog kun je Polen inhuren).

Juist daarom kom ik met voorbeelden aan als vlees kopen bij de Aldi of een nieuwe Audi A6. Het is inderdaad veel complexer dan alleen deze voorbeelden, maar als je de praktijk uit het oog verliest en alleen op macroniveau conclusies probeert te trekken dan kun je de plank volledig misslaan.
[verwijderd]
0
quote:

FW Ta-183 Huckebein I schreef op 28 feb 2013 om 13:48:


simpel feitje: bijna 70% van onze economie is gerelateerd aan handel met het buitenland, de 'bezuinigingen' kunnen dus max. 30% van onze economie treffen, dus met die multiplier valt het in het geval van Nederland wel mee. Verder, zoals 'sleetje' volkomen terecht ook al zegt: in goede tijden wordt er niet bezuinigd dus dan moet je het nu wel doen. Verder: er wordt amper bezuinigd, er worden vooral lasten en belastingen verhoogd. Bezuinigen is ontwikkelingshulp afschaffen, import van kansloze analfabeten stopzetten, de subsidie aan de zieligheidsindustrie stopzetten, budgetten van ministeries verlagen, bestuurslagen en ZBO's afschaffen.


Beetje selectief dit rijtje bezuinigingen.
Mijn selectieve rijtje dan maar;

HRA afschaffen per direct (15 miljard), evenals de huurtoeslag. Laat zowel huur, als koopprijzen dusdanig corrigeren dat iedereen kan wonen zonder aan het rijks infuus te moeten. Nu zijn zowel huur als koopprijzen dusdanig dat misschien wel 50 % van de mensen niet zonder steun kan wonen.

Schaf de subsidie op fossiele brandstoffen af, alleen zo kan er vernieuwing in energievoorziening ontstaan.

Iedere teveel betaalde bestuurder die het verkloot heeft kaalplukken, en ook zijn aansprakelijkheidsverzekering (deze post wordt heel groot, want de schandalen van de laatste paar jaar zijn pas het topje van de ijsberg)

Draai alle megefusies in zorg en onderwijs terug, en ontsla alles wat geen onderwijs of zorg achtergrond heeft; geef deze sectoren terug aan de mensen uit de dagelijkse praktijk.

Hou iedereen die de woorden 'efficiency' en 'marktconforme beloning' in 1 zin gebruikt, weg van iedere bestuurlijke verantwoordelijkheid die verder gaat dan zijn eigen gezin.

Kijk kritisch naar alle overheid, en de bezetting; schaf ook in dit kader 75% van het hele advies circus rond de overheid af. Voor grote lijnen heb je geen duur advies nodig.

Zo zijn er nog wel wat zaken te bedenken waar heel veel geld te besparen valt.

Verkruimel
0
Een deel van het probleem is terminologisch. De multiplier definieert het verschil tussen overheidsuitgaven en overheidsinvesteringen, maar politici maken dit vitale onderscheid niet. Laat (in crisistijd) de investeringen toenemen en de uitgaven afnemen.

Het CBS zou desgevraagd de historische multipliers nauwkeurig kunnen uitrekenen, en het planbureau de toekomstige kunnen voorspellen. Voor enkele multipliers is dat voorspellen lastig (vooral gezien onze open economie), maar voor veel andere is "het lijntje doortrekken" een heel betrouwbare voorspelmethode.

Hoe fijner de overheidsbestedingen worden onderverdeeld, des te nauwkeuriger kunnen uitgaven en investeringen worden gescheiden (zoals in FvRs voorbeeld van wel- en niet-onderwijzend personeel op scholen).
51 Posts, Pagina: « 1 2 3 | Laatste
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omhoog ↑

Plaats een reactie

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Onderwerpen: fiscale multiplier

Column door: Ype Schaap

Ype Schaap is portfoliomanager bij Antaurus. Antaurus is een gespecialiseerde, onafhankelijke vermogensbeheerder uit Baarn. Voorheen werkte Schaap voor de Rabobank, Van Meer James Capel en Kempen &...

Meer over Ype Schaap

Recente columns van Ype Schaap

  1. mrt '13 Amerikaanse aandelen zijn niet t... 35
  2. mrt '13 De hete Cypriotische aardappel 11
  3. dec '12 Het veilige haven-gevoel

Gesponsorde links