Inloggen

Login
 
Wachtwoord vergeten?

Geld uitlenen kost geld

Het blijft fascinerend. De Nederlandse staat leent tegen een negatieve rente voor een looptijd van twee jaar. Geld lenen kost geld is een achterhaalde slogan. Geld uitlenen kost geld, is de nieuwe waarschuwing. Beleggers in staatsschuld verliezen, zonder rentevergoeding maar met de vermogensrendementheffing van 1,2% en een inflatie van 2,5%, op deze obligatie in twee jaar tijd 7,4%. De negatieve rente is leuk voor de overheid.

Aan de andere kant bieden die goedkope leningen de staat de mogelijkheid om een verlies van een 2,4 miljard op zijn derivatenpositie weg te werken. U leest het goed, in de afgelopen jaren (2008-2010) heeft de Nederlandse overheid in zijn financieringsbeleid bijna 2,4 miljard verloren op complexe derivaten. Dat bericht zou zo maar tot krantenkoppen van formaat kunnen leiden. Dat is niet gebeurd.

Het nieuws is al wat ouder, van eind vorig jaar, en staat in het evaluatierapport over het Nederlandse financieringsbeleid 2008-2011. Het rapport is geschreven door het Agentschap van Financiën, verantwoordelijk voor het financieringsbeleid van de Nederlandse overheid en belast met de uitgifte van staatsleningen. Nederland maakt in het financieringsbeleid gebruik van renteswaps en dat heeft tot het opmerkelijk hoge negatieve resultaat geleid. Door het gebruik van renteswaps is een winst op de uitgegeven staatsleningen in de genoemde periode van 2,6 miljard euro, bijna geheel verdampt.

Optimale verhouding
Als de verantwoordelijken bij het Ministerie van Financiën deze column lezen gruwen ze bij deze zinnen. 'Die Tak snapt er niets van'. 'Hij heeft hier nota bene gewerkt en brengt het financieringbeleid ten onrechte in diskrediet.' Dat is een begrijpelijke reactie en was precies de reden dat begin jaren negentig de Minister van Financiën niets wilde weten van de voorstellen van de toenmalige Agentschapmedewerkers om derivaten te gebruiken in het financieringsbeleid. Dat kan tot grote problemen leiden, zo was de opvatting destijds.

Pers en parlement zouden grote vraagtekens plaatsen als op de derivatenpositie een omvangrijk verlies zou worden geleden. Zelfs als dat verlies prima verklaard kan worden binnen het totale financieringsbeleid. Het feit dat pers en parlement weinig aandacht besteedde aan het recente “verlies’ van 2,4 miljard bewijst dat deze angst ongegrond was. Juist tegenwoordig, met de miljardenproblemen bij woningbouwcorporaties als gevolg van overmatig gebruik van derivaten, zou de 2,4 miljard-kwestie tot veel negatieve aandacht hebben kunnen leiden. Dat er wel degelijk een fors verwijtbaar verlies is gemaakt op derivatentransacties van de staat, bewaar ik voor het laatst. Eerst verklaar ik de 2,4 miljard nader.

In zijn financieringsbeleid probeert het Agentschap de optimale verhouding tussen risico en lage rentelasten te vinden. De uitgifte van uitsluitend kortlopende leningen is goedkoop, maar enorm riskant. Als de rente stijgt, zullen door de hoge jaarlijkse herfinancieringen de rentelasten fors oplopen. Als de schuld alleen met langlopende obligaties word gefinancierd is er veel meer zekerheid, maar is de staat (mogelijk) veel duurder uit dan met korte leningen. De waarheid, en dus ook de optimale looptijd van staatsschuld, ligt in het midden.

Foutje bedankt
Bij diverse berekeningen gaat het Agentschap ervan uit dat de staatsschuld het best gefinancierd kan worden met looptijden van zeven jaar. Maar de staat kan zich niet beperken tot de uitgifte van uitsluitend 7-jarige leningen. De markt heeft behoefte aan diversiteit. Daarom worden obligaties in verschillende looptijdsegmenten uitgegeven, tot en met 30-jaar aan toe. Het verschil wordt gecorrigeerd door middel van rentederivaten (swaps). Als de gemiddelde looptijd van de nieuwe leningen lager is dan zeven jaar, wordt lange rente bijgekocht via de swap.

Bij een verdere rentedaling ontstaat op deze swap een verlies. Dat is de consequentie van de keuze om zich te richten op de 7-jarige looptijd. Als de rente zou zijn gestegen in dezelfde omvang zou een “winst” van 2,4 miljard op de swappositie worden behaald. Maar dan zou dat zijn gecompenseerd op een navenant verlies op de obligatieportefeuille.

Als u leest dat de staat tegen een negatieve rente leent voor een 2-jarige, zal dat in de praktijk anders uitpakken omdat daar tegelijk een renteswap naar zeven jaar tegenover staat. Bij de huidige rentestructuur betekent het dus dat de staat zich in feite financiert tegen ongeveer 1,1% en niet tegen de negatieve rente van de 2-jarige looptijd.

Waar zit het eerder genoemde verwijtbare verlies op de derivatenpositie? Ik lees in de rijksbegroting 2011 dat in dat jaar abusievelijk meer swaps zijn afgesloten dan nodig. Oei, het gaat om een bedrag van 11,2 miljard euro. Afhankelijk van de rente-ontwikkeling in 2012 zou het verlies op deze positie uit kunnen komen op 100 miljoen euro.

Ik vrees dat gezien de huidige lage rente dat nog wel iets hoger kan uitpakken. Er zijn maatregelen genomen dergelijke operationele fouten in de toekomst te vermijden. Gelukkig maar. Anders is de staat, ondanks de extreem lage rente, alsnog duur uit met zijn schulduitgifte.


Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en oprichter/beheerder van het Bufferfund. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Gerelateerd

derivaten

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

obligaties

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

rente

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

staatsobligaties

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Reacties

Volgen
 
Klik hier om dit forumtopic te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden bij nieuwe berichten.
12 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omlaag ↓
sjeetje
0
Als ik de staat was had ik nu zoveel mogelijk van de staatsschuld geherfinancierd naar zo lang mogelijke looptijden. De rente is nu zo laag dat je de rentelasten makkelijk kunt dragen (lager dan de verwachte inflatie zelfs) en dan dek je je helemaal in voor vele jaren in de toekomst.
Onno*
0
Dus landen en Italie/Spanje maken een winst met dit soort producten? Of kunnen die niemand vinden als tegenpartij?
redfalcon
0
"...meer swaps afgesloten dan feitelijk nodig". Een Vestiaatje dus - werkt er soms ook een Marcel de V bij het Agentschap? Eventjes de commissies natellen aub.
Poldersuckelaer
0
Goed en helder artikel. Dat ook nog eens iets relevants meldt over iets waar ik - en waarschijnlijk velen - niets van wisten!

[verwijderd]
1
Marcel, mooi helder stuk. Toch een kanttekening: wat je niet vermeldt is wie die 2,4mld verdient en wie de mensen / instituten zijn die deze "producten" van de staat afneemt / aan de staat verkoopt. Dat geeft waarschijnlijk nog meer duidelijkheid in dit financiële spel.
pmsbutternutter
0
Bij de overheid werken niet de slimsten ze denken misschien dat ze verstand hebben van deze instrumenten maar dan zouden ze bij de banken hebben gewerkt die de winst hebben gepakt.
[verwijderd]
0
Ik heb slechts ter verder het hierbij latende, iedereen in de Eurozone en daarbuiten een prettige voortzetting van een doorsnee dag van de sinds de in het toenmalige Europa van de twee snelheden door de toenmalige regeringsleiders van lidstaten van de Europese Unie in de verdragen van Maastricht en Lissabon overeengekomen muntunie zonder politieke afspraken om het in een open markt zonder grenzen en devaluaties van de munteenheden van lidstaten met een andere snelheid met een gezamenlijke munt beter te doen met het met de kennis van nu rechtstreekse gevolg dat in de bij de muntunie aangesloten lidstaten slechts het wachten kon zijn op het uitbreken van branden wegens oververhitte economische motoren in de aangesloten lidstaten met een andere snelheid op niet door de politiek voorziene, door de politiek gemonitorde noch bewaakte momenten, van welk continentaal gedoe met de kennis in het hier en nu in de gehele Eurozone van Noord tot Zuid en van Oost naar West van nu geheel terecht, de regeringsleiders van bijvoorbeeld de lidstaat Engeland niets moesten hebben,

mogelijk over de rest van de wereld, op Euroniveau ontstane, en dan ook uiteraard, hier hoef je niet voor doorgeleerd te hebben, op Euroniveau en niet door een “soevereine” lidstaat te blussen uitslaande brand van de Euro schulden- en vertrouwenscrisis toewensende kennisgeving in het heldere artikel van een financieel expert het gedeelte

U leest het goed, in de afgelopen jaren (2008-2010) heeft de Nederlandse overheid in zijn financieringsbeleid bijna 2,4 miljard verloren op complexe derivaten.

voor alle zekerheid 27 keer overgelezen,

waarna ik, zolang dit in de lidstaat Nederland

- het land met de hoogste (hypotheek)schulden per inwoner, dus hoger dan een gemiddelde Griek van de aangesloten lidstaat Griekenland met een andere snelheid en Amerikaan –

althans voor een mogelijke vrije val van de Euro met de mogelijke consequentie dat de opkomende BRIC-landen Brazilië, Rusland, India en China door de wet van vraag- en aanbod alle los en vast zittende spulletjes in de Eurozone voor stuntprijzen op een dieptepunt van de bodem van de Euro opkopen en de mensen van de Eurozone in de rij van de gaarkeukens van de betreffende opkomende landen waar de mensen ook graag op een brommer en als het goed gaat in een auto willen rijden en ook graag bijvoorbeeld over ijsvrije havens zoals in Hamburg en Rotterdam willen beschikken nog mogelijk is, bij Albert Heijn de boodschappen ben gaan doen, waarna ik de rest van het artikel ben gaan lezen, waar ik geen Franse woorden kon vinden, waarna ik op www.fd.nl de zeer typerende cartoon van Hein de Kort “Kijk… Daar liggen alle fouten en brokstukken van onze Eurocrisis tot nu toe. En kijk… daar liggen alle brokstukken en fouten die we nog gaan maken” tot mij nam, zodat ik onder de toevoeging “Marcel Tak for president!” me geheel bij de positieve reacties onder het heldere deskundige artikel aansluit.
The Duck Master
0
Hier kun je in elk geval dagelijks live volgen wat de verschildende rendementen op de NL staatsleningen en andere landen doen.
www.staatslening.info/
[verwijderd]
0
Ik bedoel “(…) zodat ik onder de toevoeging “Marcel Tak, aan welke finanicieel expert een doorsnee nietsvermoedende inwoner van de Eurozone een deskundige beoordeling van een doorsnee complexe derivaat WEL kan overlaten en die tijdig voor iedereen in de Eurozone begrijpelijke uiteraard noodzakelijke en wenselijke maatregelen ter blussing voor de mogelijk over de rest van de wereld uitslaande brand van de Euro schulden- en vertrouwenscrisis heeft voorgesteld wat niemand in de Eurozone ontgaan kan zijn for president!” me geheel bij de positieve reacties onder het heldere deskundige artikel aansluit.”
[verwijderd]
0
Het enige dat slechts ter verder het hierbij latende kennisgeving nietsvermoedende inwoners van de Eurozone in de onderhavige mogelijk uitslaande brand van de Euro schulden- en vertrouwenscrisis in een aaneenschakeling van krediet- en bankencrises vooralsnog in de voorlopig nog even aan de Noordzee en niet in de woestijn of het keizerrijk Wilders gelegen lidstaat Nederland rest is bij de overzichtelijke Albert Heijn in de overzichtelijke rij voor de kassa te staan zolang dit in de betreffende lidstaat nog mogelijk is en thuis achter de computers op een overzichtelijk beeldscherm naar de diverse overzichtelijke info op de al dan niet in naam van de vrijheid met "scorende" oneliners verontwaardigd verongelijkt te verketteren weblink

www.staatslening.info/

te kijken, het is even niet anders.
Met Effekt
0
Of er geld gewonnen/verloren is met renteswaps in minder interessant. Meer fundamenteel is de vraag of je je als overheid met een AAA rating uberhaupt moet verzekeren. En als je dat doet moet je dat dan voor elke rente afwijking doen of pas als die een kritische waarde overschrijdt?
Want een ding is zeker, de tegenpartij (grote banken) proberen winst te maken. Als het risiko groot is zullen zij hoge premies vragen.
Ik heb het rapport gelezen maar op deze vraag geen antwoord gevonden.
woutboswinkel
0
Blijf het vreemd vinden dat er 1,2% van het vermogensrendement belast zou worden. Hier is geen rendement, dus ook geen belasting. Juiste woord zou zijn vermogensbelasting.
12 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omhoog ↑

Plaats een reactie

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Column door: Marcel Tak

Marcel Tak is dé special product-specialist van IEX en IEXProfs, maar schrijft ook graag over rente, obligatiemarkt en toezicht als hij zich daartoe geroepen voelt. "De financiële sector is...

Meer over Marcel Tak

Recente columns van Marcel Tak

  1. 10 sep ETF-recensie: De slankste ETF 9
  2. 16 aug AFM mag strenger zijn bij boetes... 11
  3. 17 jul De toekomstige geschiedenis van ... 20
Gesponsorde links