Inloggen

Login
 
Wachtwoord vergeten?

Too big to bail?

De bewonderenswaardige Houdini-act waarmee onze minister van Financiën het ingrijpende pakket bezuinigingen door de Tweede Kamer wist te loodsen heeft de aandacht van Europa’s grootste kopzorg even afgeleid. Want dat is natuurlijk de zorgwekkende situatie in Spanje. De economische stagnatie van de vierde economie van de eurozone bracht de eurocrisis eind maart opeens weer terug op de voorpagina’s.  

De Spaanse aandelenmarkt is weer bijna terug op het bodemniveau van maart 2009, de rente op de 10-jaars staatslening steeg tot boven de zes procent en de verzekeringspremie tegen een mogelijke wanbetaling op staatsobligaties explodeerde. Ook verlaagde S&P de kredietwaardigheid van A naar BBB+.

Spaans begrotingstekort
Na de enorme liquiditeitsinjecties van de ECB in het Europese bankwezen leefden de financiële markten weer op na de diepe crisis van afgelopen zomer. Het verleidde diverse autoriteiten zelfs tot de uitspraak dat de eurocrisis voorbij was. Niets is minder waar. De nieuw aangetreden Spaanse regering kwam met de onthutsende mededeling dat het Spaanse begrotingstekort veel groter was dan tot dan werd aangenomen.

Het tekort bleek maar liefst 8,5%. De aangekondigde bezuinigingen werden even over de lokale verkiezingen in Andalusië heen getild. Terwijl de inkt van het net gesloten stabiliteitspact nog niet eens droog was verzocht de Spaanse regering in Brussel om versoepeling ten aanzien van de keiharde grens van drie procent. Dat kregen ze.  De beurzen reageerden als door een wesp gestoken.

Kleine staatsschuld
Hoe erg is het nu eigenlijk gesteld met Spanje? Is de situatie echt zo erg als de beurzen lijken te willen aangeven? Spanje ging de crisis in met een relatief kleine staatsschuld. Ondanks de zware economische recessie bedraagt deze schuld nog steeds niet meer dan 78% van het BNP. Dat is minder dan het Europees gemiddelde en bijvoorbeeld ook minder dan de schuld van onze veelgeroemde oosterburen.

De Spaanse export is reeds volledig hersteld van de klap van de crisis en ligt procentueel zelfs op een hoger niveau dan die van Duitsland! In tegenstelling tot andere landen heeft de Spaanse regering van begin af aan steeds duidelijk gemaakt niet terug te deinzen voor harde bezuinigingen. 

Maar de omvang van de staatsschuld is niet de ware oorzaak van de onrust op de beurzen. Dat is de slechte financiering van de Spaanse regionale overheden en vooral de slechte conditie van het bankwezen. De jarenlange lage rente in de eurozone leidde tot een ongekende zeepbel in Spaans vastgoed. Zo bedroeg de reële rente in Spanje tussen 1999 en 2007 gemiddeld maar 0,2%. De ECB hield de rente in die jaren bewust laag om  met name de toen nog zwakke Duitse economie te stimuleren.

Huizenmarkt in extase
Geen wonder dat de kredietverlening in Spanje explodeerde en dat de huizenmarkt in extase geraakte. Na de boom kwam de bust. Er volgde een ongekende bankencrisis. De banken – en dan met name de regionale Cajas – zitten met grote hoeveelheden oninbare leningen. Volgens het IMF bedragen deze leningen zo’n 40% van het BNP. 

 

 

De Spaanse banken hebben de problemen echter te lang voor zich uitgeschoven. Er werd niet of nauwelijks afgeschreven op de leningen en men hield het beeld in stand dat er niet zo veel aan de hand was. De omvang van de Spaanse huizencrisis haalt dat beeld echter volledig onderuit. Het is echter de vraag of de harde – door Brussel opgelegde – bezuinigingen het juiste antwoord zijn op deze crisis.

De massawerkloosheid loopt alleen maar verder op en de kans dat hypotheken worden afgelost wordt steeds kleiner waardoor banken nog verder in de problemen komen. Dat hebben de markten ook in de gaten. De recent aangekondigde extra bezuinigingen werden op de obligatiemarkt beantwoord met een nog hogere rente. 

Mogelijke oplossingen
Feitelijk zijn er drie mogelijke oplossingen. Ten eerste kan de ECB weer overgaan tot het opkopen van Spaanse staatsobligaties. Maar een dergelijke oplossing is niet meer dan tijdelijk. Bovendien is het maar de vraag of het de goedkeuring van de Duitsers kan wegdragen. De Europese Unie kan ook overgaan tot een bail-out a la Griekenland. Maar dat zou de kas van het net opgetuigde EFSF tot op de bodem legen.

Met alle gevolgen voor andere schuldenlanden van dien. Een derde oplossing ligt veel meer voor de hand. Naar schatting moeten de Spaanse banken voor zo’n 140 miljard euro worden geherkapitaliseerd. Dat bedrag zou door het EFSF kunnen worden gefourneerd. Wanneer de Spaanse banken weer kleur op het gezicht krijgen moet Spanje in staat worden geacht weer op eigen benen te staan. Het is echter de vraag of de bazen van Europa dat goedvinden.

Deconfiture
En anders? Tot nog toe was de houding van de EU dat slecht gedrag van de perifere landen gestraft zou moeten worden. Deze harde stelling werd ook steeds tegen Griekenland overeind gehouden. Spanje is echter te groot om te vallen. De gevolgen zouden desastreus zijn voor de rest van Europa. Een kleine studie naar de belangen van Europese banken in de Spaanse economie leest als een horrorscenario.

Wanneer Spanje erachter komt dat het niet op eigen kracht aan de crisis kan ontsnappen is de enige optie om zich juist te misdragen. Want een deconfiture van Spanje kan de EU zich niet permitteren. Spanje is te groot om te vallen maar zijn ze ook te groot om gered te worden? 


Jan-Willem Nijkamp is senior vermogensbeheerder bij Fintessa Vermogensbeheer. Fintessa is een zelfstandig, onafhankelijk en gespecialiseerd vermogensbeheerkantoor uit Baarn. Deze publicatie is geschreven op persoonlijke titel en bedoeld als achtergrondinformatie over de financiële markten. Deze publicatie is niet bedoeld als beleggingsadvies noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Raadpleeg meerdere bronnen en neem zelf beslissingen. Fintessa B.V. staat onder toezicht van de Autoriteit Financiële Markten en De Nederlandsche Bank. Een uitgebreide disclaimer kunt u vinden op www.fintessa.nl.

Gerelateerd

huizenmarkt

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Spanje

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Reacties

Volgen
 
Klik hier om dit forumtopic te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden bij nieuwe berichten.
14 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omlaag ↓
Cronos
0
"Een kleine studie naar de belangen van Europese banken in de Spaanse economie leest als een horrorscenario."

Kunt u de impact van een Spaanse déconfiture op de Nederlandse financiële instellingen met ons delen?
[verwijderd]
3
Met een steuntje in de rug van 140 miljard zou Spanje weer op eigen benen kunnen staan?
Ik dacht het niet...

In die 140 miljard gaat men uit van de huidige huizenprijzen, terwijl die makkelijk nog 30-50% kunnen en zullen dalen. Dan is die 140 miljard nog maar een druppel op een gloeiende plaat. En denk maar niet dat de Cajas ook maar de huidige prijzendaling in hun balansen verwerkt hebben. Op de balans staan nog steeds de huizenprijzen van de piek in 2008.

Met een staatsschuld van rond de 100%, als je de regionale schulden erbij optelt, een werkloosheid van richting de 25% en een tekort van ruim 8%, is het onmogelijk voor Spanje om op eigen benen te staan. Ook is er al sprake van een bankenrun. In maart alleen is er al 65 miljard spaargeld het land uit gevlucht; en dat gaat alleen maar erger worden.

Bereidheid van de overheid om te bezuinigen, is ook nog wat anders dan bereidheid van de bevolking om te bezuinigen. En tevens, in een land met zulke schrikbarende cijfers (zie vorige alinea), gaat bezuinigen slechts voor zeer grote economische krimp zorgen, waardoor de schuld in een jaar met 20% BNP toe zal nemen.

Spanje moet jarenlang aan een (uiteindelijk) honderden tot zelfs duizenden miljarden-infuus en dan kan het nog niet op eigen benen staan, is mijn mening.

De enige uitweg is volgens mij het verlaten van de Euro, waardoor Spanje weer concurrerend wordt. Spanje en Duitsland delen dezelfde Euro, maar je zou ook kunnen zeggen dat de Spaanse munt momenteel 1-op-1 gekoppeld is aan de DMark en dat is werkelijk funest voor de Spaanse industrie. Met eenzelfde munt kan Spanje nooit concurreren met het veel efficiëntere en productievere Duitsland.

Zie ook www.realiteitsblog.nl
FrancisFox
0
'De overheid' moet niet bezuinigen, de lokale overheden moeten de hand op de knip houden. Echter is dat veel slechter in cijfertjes te vangen, en heeft de lokale politiek daar een hele grote vinger in de pap. Om daar druk op te zetten is deze crisis aardig geschikt, alleen moet dan eerst er iets omvallen (of dreigen om te vallen) voordat er iets gebeurt. 1 of 2 gemeenten die omvallen wegens stommiteiten zou een mooie extra zet kunnen zijn. Ik geloof wel dat het kan, maar niet dat de wil er nu al is. Men geniet liever nog even van wat er de afgelopen jaren is opgebouwd.
Rosser
0
"Wanneer Spanje erachter komt dat het niet op eigen kracht aan de crisis kan ontsnappen is de enige optie om zich juist te misdragen."

Gek he dat die SP en PVV weer goed gaan scoren in september ondanks dat ze maar geen verantwoordelijkheid willen nemen? Ik heb Grieks gehad, maar kan het mij niet helemaal goed meer herinneren; betekende "democratie" nu "poppenkast" of hoe zat het ook alweer?
!@#$!@!
1
Als ze nu op 73% zitten dan kunnen ze die 140 mld toch prima zelf ophoesten om uit de problemen te komen ? Dan komen ze op 87%, dat is niet veel hoger dan de duitsters.
De markt schat dus in dat meer dan die 140 mld nodig zal zijn om de economie weer gezond te maken lijkt mij zo.
Arod74
0
Spanje moet onder curatele. De huidige maatregelen tegen de werkloosheid bestaan eigenlijk uit het overhevelen van publiek geld naar private bedrijven. Zo krijgt een bedrijf die een werkloze in dienst neemt een belastingkorting voor een bedrag van 50% van de resterende WW-uitkering van de betreffende persoon. Zulke contracten hebben een proeftijd van een jaar. De praktijk is dat vlak voor het einde van dat jaar het contract wordt beëindigd, de persoon de WW ingaat, en een paar dagen later door een zusterbedrijf in dienst wordt genomen en weer 50% van de resterende WW uitkering incasht. En de werknemer heeft niets te zeggen of te onderhandelen, anders gaat hij in de bak van dik 5.000.000 werklozen.

Werken in Spanje betekent een levenslange proeftijd (of werkloos), levenslange onzekerheid, en levenslang overhevelen van geld uit het WW-fonds naar het bedrijfsleven.

Ook zo wordt de staatsschuld van Spanje niet teruggedrongen, integendeel.

En mensen die hun WW-uitkering al hebben opgemaakt komen niet aan de bak aangezien er geen fiscaal voordeel is voor de werkgever.

Het gaat echt fout als Spanje niet onder curatele wordt gesteld.
Henk Snaph
0
Ik lees hier nergens hoe diep onze eigen ING met spaanse hypotheken in zijn maag zit!

henks
Maximiliaan67
0
Het scenario zal met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid worden dat de ECB overgaat tot het aanzetten van de geldpers waarbij gratis geld zal gaan vloeien in de kassen van de instellingen die geld behoeven. Er is mijns inziens geen andere optie, zeker als er een systeemcrash op til is. U gelooft toch zeker zelf niet dat Europa, haar overheden en de ECB de handdoek in de ring zullen gooien zodra die systeemcrisis aan de deur rammelt. Een en ander zal worden gedirigeerd door concertmeester IMF, in eendrachtige samenwerking met de grote centrale banken, waaronder de ECB. Degene die schreeuwt om een euro exit moet zich maar eens afvragen hoe dan verder. Ik heb geen land, geen koeien en schapen, ben geen arts en hoe moet ik mij redden als geld geen optie meer is? Natuurlijk zullen de spaarders armer worden als zich voormeld scenario voltrekt, maar ik heb nooit beweerd dat sparen niet voor de dommen is, zeker in dit verkankerde systeem waarin schuld het nieuwe normaal is geworden.
Net liq
0
quote:

Henk Snaph schreef op 28 apr 2012 om 00:52:


Ik lees hier nergens hoe diep onze eigen ING met spaanse hypotheken in zijn maag zit!

henks


Top van ING zit aan de Rennie vanwege brandend maagzuur.
exposure = 85 - 95% van het EV.

Alleen onze hoeba hop weet het nog niet en koopt nog. :-)
[verwijderd]
0
quote:

Maximiliaan67 schreef op 28 apr 2012 om 09:54:


Het scenario zal met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid worden dat de ECB overgaat tot het aanzetten van de geldpers waarbij gratis geld zal gaan vloeien in de kassen van de instellingen die geld behoeven. Er is mijns inziens geen andere optie, zeker als er een systeemcrash op til is. U gelooft toch zeker zelf niet dat Europa, haar overheden en de ECB de handdoek in de ring zullen gooien zodra die systeemcrisis aan de deur rammelt. Een en ander zal worden gedirigeerd door concertmeester IMF, in eendrachtige samenwerking met de grote centrale banken, waaronder de ECB. Degene die schreeuwt om een euro exit moet zich maar eens afvragen hoe dan verder. Ik heb geen land, geen koeien en schapen, ben geen arts en hoe moet ik mij redden als geld geen optie meer is? Natuurlijk zullen de spaarders armer worden als zich voormeld scenario voltrekt, maar ik heb nooit beweerd dat sparen niet voor de dommen is, zeker in dit verkankerde systeem waarin schuld het nieuwe normaal is geworden.
U gelooft toch zeker zelf niet dat Europa, haar overheden en de ECB de handdoek in de ring zullen gooien zodra die systeemcrisis aan de deur rammelt.

Dat de ECB , tot daartoe , maar de EUoverheid zichzelf als behoeder ziet van het systeem lijkt mij een beetje naief elke administratie is een eerste plaats behoeder van zijn eigen voorbestaan , hun nut tov collectief is niet hun leitmotiv!
Cronos
0
quote:

Henk Snaph schreef op 28 apr 2012 om 00:52:


Ik lees hier nergens hoe diep onze eigen ING met spaanse hypotheken in zijn maag zit!

henks


ING is koploper als gaat het om beleggingen van Europese banken in Spanje. In totaal heeft de bankverzekeraar 41,3 miljard euro geïnvesteerd. De top-5 van banken bestaat verder uit Barclays (38,2 mld), RBS (31,2 mld), Deutsche Bank (25,4 mld) en BNP Paribas (21,0 mld). Wat verder opvalt is dat ING, naast de grootste exposure, ook een hoger risicoprofiel heeft dan de meeste Europese collega’s. Er is voor 34 miljard euro geïnvesteerd in Spaans vastgoed.

Prettig weekend!
Bijlage:
Henk Snaph
0
quote:

Cronos schreef op 28 apr 2012 om 15:24:


[...]

ING is koploper als gaat het om beleggingen van Europese banken in Spanje. In totaal heeft de bankverzekeraar 41,3 miljard euro geïnvesteerd. De top-5 van banken bestaat verder uit Barclays (38,2 mld), RBS (31,2 mld), Deutsche Bank (25,4 mld) en BNP Paribas (21,0 mld). Wat verder opvalt is dat ING, naast de grootste exposure, ook een hoger risicoprofiel heeft dan de meeste Europese collega’s. Er is voor 34 miljard euro geïnvesteerd in Spaans vastgoed.

Prettig weekend!



En dan durven ze nog te zeggen dat ze geen last hebben van betalings problemen in Spanje.

henks
[verwijderd]
1
Hoezo 'slecht gedrag bestraffen'? Als je cadeau doen van honderden miljarden euro's straf wil noemen, ok.
VeniVidiMerui
0
Begrijp werkelijkwaar niet hoe we dit drama van de EU zijn ingeloodsd. Als je nu toch ziet hoe landen als Spanje en Griekenland maatschappelijk en economisch in elkaar steken, onvoorstelbaar. We kunnen er nu misschien niet meer uitstappen maar mijns inziens moeten álle politici die hebben bijgedragen aan onze toetreding worden opgepakt en berecht. Zij hebben immers zich destijds totaal niet ingelezen of ze hebben ons gewoon keihard voorgelogen en opgelicht. Hoe dan ook de grootste landverraders uit de geschiedenis die als zodanig berecht moeten worden.
14 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omhoog ↑

Plaats een reactie

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Onderwerpen: huizenmarkt, Spanje

Column door: Jan-Willem Nijkamp

Jan-Willem Nijkamp is senior vermogensbeheerder bij Fintessa Vermogensbeheer. Fintessa is een zelfstandig, onafhankelijk en gespecialiseerd vermogensbeheerkantoor uit Baarn.

Meer over Jan-Willem Nijkamp

Recente columns van Jan-Willem Nijkamp

  1. jun '12 Vlucht naar veiligheid? 2
  2. mei '12 Facebook, like it? 9
  3. apr '12 Too big to bail? 14

Gesponsorde links