Inloggen

Login
 
Wachtwoord vergeten?

TA: Bubbels en zeepbellen

TA: Bubbels en zeepbellen

Kun je bubbels vroegtijdig herkennen met technische analyse? En hoe zit dat bij bitcoin en Tesla?

Kan een beurs overdrijven? Met andere woorden: is het mogelijk dat de koers te ver doorschiet? En dan niet vanwege de onderliggende fundamentals, maar enkel en alleen omdat de stemming positief is? Dus dat een markt meedrijft op de golven van extreem positief sentiment?

Ik ken wel een paar voorbeelden waarbij een markt zo hard is gestegen dat de enige mogelijkheid nog hoger was. Op gegeven moment is iedereen 'om' en denkt niemand nog aan risico's. Dit gegeven, dat we kennen we als bubbels of zeepbellen, treedt altijd op als de laatste bear is ingestapt.

Het Amerikaanse weekblad Barron's heeft onlangs een artikel gepubliceerd over bubbels. Volgens het weekblad is dat nu het geval met bedrijven als onder andere Apple, HP en Xerox. Barron's gaf aan dat deze aandelen in een bubbel verkeren die op het punt staat uit elkaar te spatten.

Onderzoek door Harvard

Barron's cuncludeerde dat op basis van een onderzoek van de Harvard University. Volgens Harvard komen zeepbellen bijna altijd voor in bepaalde specifieke sectoren, dus bijna nooit over de volle breedte van de markt.

Zo zijn tijdens de internetbubbel van 2000 vooral koersen van internetaandelen gecrasht. Deze aandelen waren aan het eind van de jaren negentig enorm gestegen. Tijdens de internetbubbel waren andere sectoren van de markt - met name waardeaandelen - redelijk gewaardeerd of zelfs ondergewaardeerd. Sectoren die niets te maken hadden met het internet wonnen toen zelfs terrein.

Wanneer is sprake van een bubbel of zeepbel?

Volgens de Harvard-onderzoekers is er sprake van een zeepbel wanneer het tweejaarlijkse rendement in een bepaalde sector ten minste 100 procentpunten hoger ligt dan dat van de markt als geheel.

Uiteraard is dit een fundamentele beoordeling, waar ik als technisch analist niet zoveel mee kan.

De analisten van Tostrams zijn ook alert op bubbels en zeepbellen, maar kijken uiteraard enkel vanuit een technische invalshoek. Aan het einde van deze blog vindt u onze checklist.

De stadia van een bubbel

In de grafiek hieronder zijn de verschillende stadia van een bubbel schematisch weergegeven.

 

Bubbels bestaan meestal uit vier fasen

  • Fase I: hier start de opmars. Beleggers zijn meestal nog voorzichtig. Vaak is het slimme geld, bijvoorbeeld van insiders, al actief. Koersen bewegen nog rond hun lange termijn gemiddelden.

  • Fase II: beleggers beoordelen de markt realistisch, terwijl de koersen oplopen. Institutionele beleggers stappen in. Het grote publiek is meestal beperkt actief. Koersen bewegen iets boven hun lange termijn gemiddelden. Af en toe treden stevige correcties op, waarbij de markt wat stoom afblaast. Hierdoor nemen voorzichtige beleggers afscheid: de bear trapp. Koersen zakken naar hun lange-termijngemiddelden.

  • Fase III: de markt krijgt veel aandacht in de media, ook het grote publiek raakt geïnteresseerd en wordt enthousiast. Door de forse koersstijgingen drijft de markt steeds verder weg van haar lange-termijngemiddelden. Vanwege hoge koersen en alle aandacht (in de media) worden beleggers bang de boot te missen.

    Op gegeven moment wil iedereen instappen, ook degenen die voorheen nooit geïnteresseerd waren. Het sentiment wordt euforisch, beleggers denken dat de koers alleen maar omhoog kan. Hebzucht neemt de markt over.

    Koersen stijgen hierdoor nog verder en ook de laatste bears stappen in. Beleggers geloven dat oude beurswaarden niet meer gelden onder het mom van 'deze keer is alles anders'. Koersen stijgen explosief, de beursstijging verloopt nu parabolisch en koersen bewegen nagenoeg verticaal omhoog. De markt kan niet meer stuk, beleggers zijn superoptimistisch en koersen zijn inmiddels meer dan 100% verwijderd van het lange-termijngemiddelde.

  • Fase IV: na één of meerder all-time highs treedt plotseling een grote correctie op. Het publiek, gewend aan grote stijgingen denkt 'ha, dit is mijn kans'; de bull trap.

    Na een klein herstel zakt de koers verder, waardoor er angst in de markt komt. In paniek nemen steeds meer beleggers afscheid, waardoor de koersen nog harder dalen. Dit is de overgave, waardoor de koersen weer naar hun lange-termijngemiddelden terugkeren. Eigenlijk begint hier de gehele cyclus weer opnieuw.

Bubbel kan lang aanhouden

De rode lijn in de voorbeeldgrafiek hieronder geeft de volledige levenscyclus van een bubbel gestileerd weer. De rode teksten in de grafiek beschrijven het sentiment in elke fase en de groene teksten geven aan welke kapitaalstromen actief zijn.

De blauwe stippellijn geeft het meerjarig koersgemiddelde weer. Aandelen bijvoorbeeld, stijgen langjarig en exclusief dividend gemiddeld 8% in waarde.

De blauwe tekstjes geven in elke fase de afwijking aan van de koers ten opzichte van hun gemiddelde waarde op de lange termijn.

De grijze tekstjes beschrijven de overgang van hebzucht, angst, hoop en vrees.

Belangrijk is wel te weten dat een bubbel lang, soms héél lang kan aanhouden. Ook indien er al sprake is geweest van een explosieve koersstijging en de uptrend parabolische kenmerken vertoont.

... maar de exacte top is lastig te voorspellen

De ervaring leert dat de exacte top van een bubbel lastig te voorspellen is.

Tesla en bitcoin

Een van de meest recente potentiële bubbels op de aandelenmarkt is die van Tesla. Na jarenlang getalm onder de $100 (technisch was ik niet bijster geïmponeerd) schoot de koers begin 2020 uit de startblokken.

In de afgelopen twaalf maanden is de beurswaarde van Tesla meer dan vertienvoudigd. Op dit moment staat de koers iets meer dan 60% boven de lijn van het 200-daags voortschrijdend gemiddelde. Een paar maanden geleden bedroeg deze afwijking nog ruim 160%.

Een andere bubbel in wording is die van bitcoin. Begin vorig jaar was bitcoin gekelderd van ruim $10.000 naar $3.953. Iedereen dacht toen dat dit het einde was, achteraf was dit een perfecte bear trap. In de elf maanden daarna is de koers ruim 1200% omhoog geschoten.

Op dit moment staat de koers van bitcoin ruim 160% boven de lijn van het 200-daags voortschrijdend gemiddelde. Een paar weken geleden bedroeg deze afwijking nog ruim 170%.

Criteria voor een bubbel

Vanuit een technisch perspectief kan een mogelijke bubbel aan de hand van de volgende criteria in beeld gebracht worden:

  • De koers heeft al een explosieve stijging achter de rug; vaak van vele honderden procenten.
  • De uptrend verloopt parabolisch, de stijgingen gaan steeds harder. Soms gaat de koers verticaal omhoog.
  • Aanwezigheid van top all-time highs.
  • De koers wijkt op gegeven moment meer dan 100% af van het lange termijn gemiddelde.

Bubbels vroegtijdig in kaart brengen met technische analyse

Technisch analisten beoordelen altijd de afwijking van de actuele koers ten opzichte van het eigen 200-daags voortschrijdende gemiddelde. Is deze afwijking minder dan 30%, dan is er sprake van een 'gewone' markt.

Maar staat de actuele koers meer dan 100% boven het eigen 200-daags voortschrijdende gemiddelde, dan is er sprake van een bijzondere marktomstandigheid.

In dat geval gaat vaak de waan regeren, wordt alles en iedereen positief (ook in de media) en komt er hebzucht in de markt. Vaak stappen op de top van de markt ook beleggers aan boord die eerder argwanend waren en de boot hebben afgehouden.

Op gegeven moment is markt zo hard gestegen dat beleggers geloven dat de enige mogelijkheid nog hoger is. Dan is iedereen 'om' en denkt niemand nog aan risico's. Er is sprake van een bubble of zeepbel, indien ook de laatste bear is ingestapt.

Is bij bitcoin en Tesla sprake van bubbelvorming?

Op onderstaande grafieken ziet u de koersen van bitcoin (eerste grafiek) en Tesla (tweede grafiek) ten opzichte van hun 200-dagenlijn. De horizontale lijn geeft het 200-daags gemiddelde weer.

De grillige lijn is die van de koers. De Y-as toont de procentuele afwijking van de koers ten opzichte van haar 200-daags voortschrijdende gemiddelde. Bij een afwijking kleiner dan 30% is deze lijn zwart. Bij een afwijking groter dan 30% is deze lijn rood.

Bitcoin versus MA-200



Tesla versus MA-200


Concluderend kunnen we vaststellen dat zowel bij bitcoin als Tesla de technische karakteristieken duidelijk wijzen op een bubbel. Mogelijk verkeert de koerstijging in haar laatste stadium, wat impliceert dat de koersstijging waarschijnlijk voor het grootste deel al gerealiseerd is.

Apple, HP en Xerox

Ten aanzien van de aandelen die in het Barron's-artikel genoemd zijn, Apple, HP en Xerox, is ons technisch oordeel dat de technische signalen niet wijzen op een bubbel.

Bij Apple bedraagt de procentuele afwijking van de koers ten opzichte van haar 200-daags voortschrijdende gemiddelde slechts 15%. Bovendien is de top van 2020 rond $140 nog niet gebroken.

Ook de andere kenmerken zijn niet van toepassing. Er was geen parabolische stijging, noch een explosieve stijging. Bij Apple is volgens de Tostrams-methode dan ook geen sprake van een bubbel.

Ook bij Xerox is er geen sprake geweest van parabolische stijging of een explosieve stijging. De procentuele afwijking van de Xerox-koers ten opzichte van haar 200-daags voortschrijdende gemiddelde slechts 6%. Bovendien ligt de top van 18 december 2020 rond $24,22 nog boven de markt.

Bij Xerox is volgens onze methode evenmin sprake van een bubbel.

HP heeft wel een stevige stijging achter de rug, waarbij de toppen van 2018 en 2020 zijn gebroken, maar dit aandeel geeft geen explosief koersverloop weer. Ook heeft HP geen all-time highs bereikt.

Bij HP is de procentuele afwijking van de koers ten opzichte van haar 200-daags voortschrijdende gemiddelde met 23% hoog, maar niet extreem. Volgens de Tostrams-methode is er bij HP eveneens geen sprake van een bubbel.

tostrams

Wilt u toegang tot Technische analyses en concrete Alert & Kooptips, meld u aan voor Tostrams

  • Dagelijks actuele en deskundige adviezen
  • Concrete koop- en verkooptips
  • Direct toegang tot NL Modelportefeuilles
Bekijk Tostrams
Royce Tostrams is technisch analist en oprichter van de Tostrams Groep. Hij schrijft zijn analyses op persoonlijke titel. De informatie in zijn analyses is niet bedoeld als professioneel of particulier beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Analyse door: Royce Tostrams

Royce Tostrams werkt sinds eind jaren zeventig op de financiële markten, onder andere bij Rabobank, Robeco, IRIS en de ING Groep als hoofd van de afdeling Technische Analyse. Hij heeft eind negentiger jaren de Tostrams Groep opgericht. Dit bureau biedt onafhankelijke beleggingsadviezen op basis van technische analyse voor par...

Meer over Royce Tostrams

Recente analyses van Royce Tostrams

  1. 07:35 TA: Pullback voor tech
  2. 05 mrt TA: Lente in de rente 256
  3. 03 mrt TA: AEX zoekt richting 193

Reacties

227 Posts
Pagina: 1 2 3 4 5 6 ... 12 »» | Laatste | Omlaag ↓
  1. Keinscheisscoins 19 februari 2021 09:07
    Niet alle bubbels zijn gelijk. De Internetbubbel van 2000, die geploft is en gebodemd heeft in 2002, heeft toch een mooie come-back gemaakt. Er is een verschil tussen een veelbelovende nieuwe technologie als het Internet, biotech, 3D printen, AI en robotica, zelfrijdende auto's, treinen, viegtuigen en boten, distributed ledger technology en een uit de hand gelopen oplichtingsschema als de Mississippi bubbel uit begin 1700. Alle bewegingen op de beurs zijn het resultaat van hoop en vrees en alterneren daartussen. Bij een bubbel zijn de bewegingen enkel wat extremer. Met name technische analyse zou voldoende handvaten moeten geven om deze bubbels winstgevend te manouvreren. Bubbels die de auteur vergeten is op te noemen, en die wel wat belangrijker zijn dan een aandeeltje Tesla of bitcoin: de rente en onroerend goed. Met name als de rente gaat stijgen, waar het nu toch op lijkt, is het afgelopen met easy money, torenhoge aandelenkoersen of vijfmaal je inkomen lenen voor een woonstubbe. Het is dan afgelopen met de schuldenberg die zal leeglopen waardoor alle banken in de problemen komen, mogelijk plat gaan. Of meer massief geldrukken dat risicoloos kan oplossen mag betwijfeld worden. In die zin zit de complete financiele sector in een bubbel, mede als we kijken naar het percentage van het bnp wat wordt ingenomen door financiele dienstverlening.
  2. forum rang 6 ttroo 19 februari 2021 09:36
    ASM L zet eerst de eigen aankoop programma agressief aan. Zonde voor de aandeelhouders waarde. Dat hadden ze beter kunnen doen bij lagere koersen. Nu voegt het minimale aandeelhouderswaarde toe, terwijl er altijd geroepen wordt over maximale aandeelhouders waarde.

    Bubbel. Alles is een bubbel. Alleen hoe groot is die bubbel en wanneer ontploft die bubbel.
    Zeer hoge multiples worden verdedigd door zeer lage rentes negatief zelfs en een continuiteit aan mega liquiditeiten die ergens heen moeten.

    Bedrijven kunnen niet ongelimiteerd groeien. Organisatorisch is dat lastig. Er zijn altijd limitaties, interne of externe organisatorische uitdagingen en dat leidt op een geven moment tot bezinning bij degenen die de zeer hoge multiples betalen. Feitelijk komt het neer op andere alternatieven, zoals hogere rentes en of bedrijven die de verwachtingen niet waarmaken of bij toekomstige cashflows die bedrijven niet kunnen waarmaken omdat hun klanten minder financieel sterk zijn of gaan worden of als de Centrale Banken willen gaan taperen. Dan krijg je een herdenking van die hoge multiples.

    Kijk eens naar Tesla. Een paar keer gepoogd om de $880 te veroveren. En nu doen ze iets met $780. Waarom moesten ze perse de $880 veroveren met slechte cijfers!

    Apple zag ook een flinke mutatie omhoog. Naar de $145 en is nu in gevecht met de $130.
    Die kopers op $145 of in de buurt daarvan hebben 10% verlies.

    En dat komt langzaam dichtbij een beren markt. Tesla. Ruim 10% lager dan de hoogste koers. Apple ook. Oeps. Die berenmarkt is misschien dichterbij dan ik denk.

    Ik blijf bij de verwachting om lager te gaan. Vele fondsen liggen nog hoog op de grafieken.
    Dus die moeten (gaan) corrigeren.
  3. Knarf 19 februari 2021 09:52
    quote:

    Doptieman schreef op 19 februari 2021 09:38:


    Helaas is er vanochtend door het Kapitaal gekozen voor de modus horizontaal geneuzel.

    Premieschraap dus van de kortlopende indexopties tot de pot vol is en dan komt er vast vandaag nog wat beweging. even geduld a.u.b.


    Welke kant op verwacht je de beweging?
  4. Tipje van sluier 19 februari 2021 10:05
    Zeepbellen, en hype, vooral in Bitcoins, Fruts, nikkei en grondstof.

    Hoe kan het dat Fruts 97% vand e tijd zelfde koers hebben weer in de ochtend als in de avond ervoor.

    Mag niet dalen al een jaar de fruts, steeds hard up.
    Geld te veel in de wereld, terwijl de noodtoestand is.
  5. Met Effekt 19 februari 2021 10:11
    Vreemd dat in de Harvard studie de winst- en omzetgroei en andere fundamenten niet worden meegenomen. Als die groei meer dan 100% is dan is 100% koerswinst helemaal niet erg.

    Tesla is wel een bubbel. Als straks de autofabrikanten vol op e-autos inzetten wordt Tesla leeggeblazen. Zo heeft Geely (eigenaar van oa Volvo en Lotus) met hun Polestar2 een kwalitatief betere en goedkopere Tesla3 concurrent gemaakt en kan dat snel opschalen naar hoge volumes.

    Bitcoin, bubbel of niet ,wordt in andere fora al uitvoerig besproken...
227 Posts
Pagina: 1 2 3 4 5 6 ... 12 »» | Laatste |Omhoog ↑

Plaats een reactie

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

 
Quotedata: Amsterdam realtime by Euronext, other realtime by Cboe Europe Ltd.   US stocks: by NYSE & Cboe BZX Exchange, 15min delayed
#/^ Index indications calculated real time, zie disclaimer, streaming powered by Infront. Crypto data by Crypto Compare