Inloggen

Login
 
Wachtwoord vergeten?

Olie: drie vragen voor 2020

Olie: drie vragen voor 2020

Waar gaat het heen met de olievraag? Waar gaat het heen met de olieprijs? Hoe aantrekkelijk is het nog om in olie te investeren?

1. Waar gaat het heen met de olievraag?

Alle publiciteit en enthousiasme over de energietransitie kan soms het beeld creëren dat we al een eind op weg zijn. Niets is minder waar. Als we kijken naar het wereldwijde energieverbruik dan zijn er drie grote fossiele olifanten in de kamer en zij heten olie, gas en kolen. Die steken met kop en schouders boven alle andere energiebronnen uit.

Klik om te vergroten

De vraag naar kolen lijkt nu een plateau te hebben bereikt. In de VS en Europa worden kolen vervangen door gas en duurzame bronnen als zon en wind. In China, het land dat verantwoordelijk was voor de snelle groei van het kolenverbruik tussen 2000 en 2010, is die groei gestopt. Dat komt niet zozeer door zorgen over klimaatverandering maar door langzamere groei van de Chinese economie en zorgen over de enorme luchtverontreiniging in de grote Chinese steden.

Maar op de korte termijn groeit de olievraag gewoon door; elk jaar weer met ongeveer 1 tot 1,5%. Voor 2020 verwacht men ongeveer 1,2%. De energietransitie heeft daarop nog maar weinig invloed. Elektrische auto’s gaan een grote vlucht nemen maar tot nu toe hebben zij de vraag naar olie slechts met ongeveer 0,1% verminderd. De tendens naar grotere en zwaardere auto’s, iets dat een verdere afname van het brandstofverbruik van fossiele auto’s bemoeilijkt, doet het voordeel voorlopig volledig teniet.

Maar het grootste effect heeft de wens van de 6 miljard mensen die in minder ontwikkelde landen wonen om ook een iets comfortabeler leven te leiden; iets dat al snel een hoger energieverbruik met zich meebrengt. Dat zouden wij toch ook willen als we in hun schoenen stonden?

De vraag naar olie zal een plateau bereiken (en enige tijd daarna langzaam maar zeker gaan zakken); de vraag is niet òf, maar wanneer. De noodzaak om iets tegen klimaatverandering te doen maakt dat onvermijdelijk.

Misschien zal dat plateau rond 2030 bereikt worden maar eigenlijk weten we het gewoon niet. Wat wel duidelijk is: de energietransitie zal een zaak van de lange adem zijn. Hoe paradoxaal het ook klinkt: de vraag naar olie (en dat geldt ook voor de vraag naar gas) is wel het laatste waar een olie- en gasbedrijf zich nu zorgen over maakt.

2. Waar gaat het heen met de olieprijs?

Als gevolg van de beschikbaarheid van schalieolie bevindt de olieprijs zich niet alleen op een lager niveau dan in de jaren voor 2014, maar beweegt de prijs zich ook in een relatief nauw interval.

Schalieolie kent een veel kortere cyclus dan conventionele olie. Bij schalieolie zit er niet meer dan pakweg 6 maanden tussen de beslissing om te boren en de productie. Maar die productie uit een nieuwe put zakt ook snel weer in; gemiddeld geeft een put 50 tot 70% van de totale productie in het eerste jaar.

Dat betekent dat de schalieolieproductie relatief snel reageert op veranderingen in de olieprijs. Gaat de olieprijs omhoog, dan ziet men dat binnen enige maanden terug in het aantal actieve boortorens in de VS en enige maanden daarna in de productie.

Daarmee heeft schalieolie, ondanks dat het nog geen 10% van de totale olieproductie in de wereld uitmaakt, een relatief grote invloed op de olieprijs. Het lijkt er op dat die rol van semi swing producer (vrijwel prijsbepalend) blijvend is maar dat er ook een grens zit aan het productievolume tot waaraan Amerikaanse schalieolie kan blijven doorgroeien, althans bij olieprijzen in de buurt van de huidige.

Verdere kostendalingen en technologische vooruitgang worden moeilijker te verwezenlijken en kunnen steeds moeilijker compenseren voor toenemende geologische problemen zoals een toename van de hoeveelheid water en gas die met de olie wordt meegeproduceerd. Financiers en investeerders zijn minder bereid geld te stoppen in een al 10 jaar lang verliesgevende sector.

Ik verwacht voor de olieprijs in 2020 een voortzetting van de trend die we de afgelopen drie jaar hebben gezien: de olieprijs bevindt zich in een relatief nauwe bandbreedte en op de achtergrond zien we een langzaam stijgende trend.

Klik om te vergroten

Die langzaam stijgende trend komt door de relatief lage investeringen in nieuwe conventionele olievelden. Een terugkeer naar de 100 dollar per vat van voor 2014 lijkt er echter net zo min in te zitten als een terugkeer naar de 40 dollar per vat uit 2016.

Saoedi-Arabië (en Rusland) wil niet dat de prijs te veel zakt ten opzichte van het huidige niveau. President Trump wil niet dat die te veel stijgt, met de naderende presidentsverkiezingen in het achterhoofd. Beide kunnen grote invloed hebben op de olieprijs – althans op de korte termijn.

3. Hoe aantrekkelijk is het nog om in olie te investeren?

Olie- en gasproducenten hebben het, door de bank genomen, niet goed gedaan het laatste decennium. Hun aandeel in de totale marktwaarde van beurzen nam geleidelijk af en dat werd slechts gedeeltelijk gecompenseerd door een veelal relatief hoog dividend.

In de afgelopen weken schreef Chevron ongeveer 10 miljard af op bezittingen in schalieolie. Een onafhankelijke Britse producent als Tullow verloor na tegenvallend nieuws over een producerend veld in Ghana en een tegenvallende ontdekking in Guyana liefst 70% van de beurswaarde.

Zo gering als de invloed van de energietransitie is op olievraag en olieprijs, zo groot is de invloed op de koersen van de aandelen van oliebedrijven. Daaraan zijn gevaren verbonden maar ook kansen.

Een aantal grote investeerders, zoals Warren Buffett, keerde het afgelopen jaar weer terug in de olie- en gassector. Hun redenering is dat bij de huidige lage waarderingen, en een energietransitie die een lange tijd gaat duren, deze sector weer aantrekkelijk is.

Grote oliebedrijven als Shell maken tenslotte in de huidige wereld, met een olieprijs van rond de 60 dollar per vat, een winst die niet veel onderdoet voor die van 5 tot 10 jaar geleden, toen de olieprijs nog boven de 100 dollar per vat lag. Kostenbesparingen hebben geleid tot een substantiële verlaging van de break-evenkosten.

Die lagere kosten zijn goed nieuws voor de grote olieproducenten als Shell of Total. Zij zijn daarmee als sector aantrekkelijker dan dienstverlenende bedrijven in de olie- en gassector.

Die laatste sector lijkt vooralsnog met een blijvend lager activiteitenniveau te kampen en een onvermogen om hogere prijzen voor de diensten te vragen. Voor een enkele deelsector, zoals het bouwen van FPSO’s voor het produceren van deepwater-olie (denk aan SBM offshore), hoeft dat niet te gelden.

Dat betekent niet dat het investeren in oliebedrijven zonder risico is. Een rechter die een internationaal verdrag zo weet te interpreteren dat hij onze regering kan dwingen aan een bepaalde ambitie voor nationale emissiewaarden van broeikasgassen te laten voldoen, vindt misschien ook een manier om een olieproducent te laten opdraaien voor kosten gerelateerd aan klimaatverandering.

Wat men daar ook van denkt: de constatering moet zijn dat de gunfactor voor de olie- en gasindustrie in een groot deel van de ontwikkelde wereld nu snel afneemt.

Een gelukkig 2020 voor een ieder die dit leest!


Jilles van den Beukel is geofysicus. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.
Volg Van den Beukel ook via Twitter: @JillesAppelscha

Gerelateerd

olie

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

olieprijs

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

oliesector

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Peak Oil

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

schalieolie

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Royal Dutch Shell A

Volgen
 
Klik hier om dit instrument op uw watchlist te zetten en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

SBM Offshore

Volgen
 
Klik hier om dit instrument op uw watchlist te zetten en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Total SA

Volgen
 
Klik hier om dit instrument op uw watchlist te zetten en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Reacties

Volgen
 
Klik hier om dit forumtopic te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden bij nieuwe berichten.
59 Posts, Pagina: « 1 2 3 | Laatste
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omlaag ↓
Bowski
1
quote:

K. Bouter schreef op 31 december 2019 15:39:


In India (en dus in de meeste ontwikkelingslanden) is het nu goedkoper om bestaande kolencentrales te sluiten en te vervangen door zonne-energie. En dit gebeurt dus ook: thebulletin.org/2019/12/good-news-for...


Maar in India verkopen ze ook steeds meer benzineauto's. En die lopen nu eenmaal niet op renewable energy.

In de westerse wereld zijn belastingen op olie (fossiele brandstoffen) nodig om de subsidies voor windmolens, zonnepanelen en electrisch auto's van te betalen. Dus als olie ten onder gaat, dan de renewables ook.
K. Bouter
0
quote:

Bowski schreef op 31 december 2019 16:09:


[...]

Maar in India verkopen ze ook steeds meer benzineauto's. En die lopen nu eenmaal niet op renewable energy.

In de westerse wereld zijn belastingen op olie (fossiele brandstoffen) nodig om de subsidies voor windmolens, zonnepanelen en electrisch auto's van te betalen. Dus als olie ten onder gaat, dan de renewables ook.


Praat geen onzin. Er gaat 8x zoveel subsidie naar fossiel als naar duurzame energie.
K. Bouter
0
En in India gaan ze ook echt over op elektrische auto's. Waarom zou je benzine blijven rijden als in 2023 elektrisch rijden goedkoper is geworden (of eerder?).
Bowski
1
quote:

K. Bouter schreef op 31 december 2019 17:08:


[...]

Praat geen onzin. Er gaat 8x zoveel subsidie naar fossiel als naar duurzame energie.

Jij moet geen onzin praten!

Iedereen met zonnepanelen saldeert. Energie 'szomers in het net pompen terwijl niemand het kan gebruiken. En het 'swinters gratis opvragen.
Elke gewone consument moet dan €0,25/kWh betalen, waarvan slechts €0,05 de brandstofkosten zijn. Het verschil €0,20 is belasting en heffingen die zonnepaneelgebruikers niet hoeven te betalen.
Dat goedkoper voor jou moet worden opgebracht door de gemeenschap.
Ik vind dat asociaal. De mensen zijn slecht die daar gebruik (=misbruik) van maken.

Het is slechts goedkoper voor de bevoorrechten.
Ga dat svp niet als basis voor de kostencalculatie gebruiken!
K. Bouter
0
@Bowski

zucht....

Hoewel Nederland in 2012 de belastingvrijstelling voor het gebruik van kool voor elektriciteitsproductie afschafte, voerde het die in 2016 weer in, merkt ODI op. Nu geeft het naast de steun aan de consumptie van fossiele brandstoffen, jaarlijks 513 miljoen euro uit aan de productie van elektriciteit op basis van fossiele brandstoffen zoals gas. Naast non-financiële steun aan de gasindustrie, steunt de overheid die onder meer via verkoopgaranties, steun aan de gasrotonde en de productie LNG en via het staatsbedrijf Energie Beheer Nederland (EBN), stelt ODI. Zo komen ook gasgerelateerde projecten in aanmerking voor de Energie Investerings Aftrek (EIA), en werd er tussen 2014 en 2016 bijna 100 miljoen euro steun gegeven aan het gebruik van brandstoffen in de tuinbouw.

www.fluxenergie.nl/nederland-subsidie...
Bowski
1
European governments are not on track to
meet 2020 subsidies pledge
Unfortunately, European countries and EU bodies are
failing to match these bold commitments, which risks
undermining their decarbonisation efforts. In spite of their
high-level pledges, they have no common definition for
subsidy estimation, nor clear plans or timelines for phasing
out these subsidies. Beyond a voluntary mechanism under
the European Semester, there is no comprehensive EUlevel
system to monitor subsidies and hold the EU and its
Member States to account for failing to address them. With
only a few exceptions, European governments have done
very limited reporting of their fossil fuel subsidies.
Where information was available, our research shows
that governments across the region are falling behind in
meeting their 2020 phase-out commitment, by continuing
to provide subsidies to fossil fuels. For the period between
2014 to 2016, we identified 997 fossil fuel subsidies,
provided through fiscal support, public finance, and
investment by state-owned enterprises (SOEs). Of these
subsidies, however, 153 (15%) could not be quantified. In
total, 11 European countries1 and the EU provided at least
€112 billion in subsidies per year between 2014 and 2016
towards the production and consumption of fossil fuels. €4
billion of these subsidies came from the EU itself (see table
overleaf).
The transport sector benefited from the highest level
of subsidies identified, directed towards the use of fossil
fuels. Governments provided the transport sector with at
1 Czech Republic, France, Germany, Greece, Hungary, Italy, the Netherlands, Poland, Spain, Sweden and the United Kingdom. These 11 countries represent
83% of Europe’s energy-related greenhouse gas (GHG) emissions.
least €49 billion per year in direct spending, tax breaks,
and income and price support – almost half (44%) of the
support for fossil fuels identified in this study. Much of this
support takes the form of subsidies to diesel consumption
€21 billion (43%), which has high costs for both health
and the environment. Based on available data, after the
transport sector, industry and business receive the most
subsidies. These subsidies were estimated at nearly €15
billion per year, all through fiscal support, including tax
breaks for energy-intensive industries.
Our research also found that the EU and those
European governments reviewed together provided almost
€7.3 billion per year in public finance to oil and gas
production in Europe and overseas. This is in addition
to fiscal support (€3.3 billion) and SOE investment (€2.7
billion). Germany, Italy, the UK and the EU provided the
highest levels of public finance to oil and gas production.


Ik kom er niet achter hoe die 'subsidies' vastgesteld zijn.
Men lijkt financiering en het vrijstellen van heffingen voor bepaalde categorieën allemaal als subsidie te zien. Elke tov het maximum misgelopen geldstroom wordt als subsidie aangemerkt.

Ik vrees dat de zonnepanelen en windmolens dan ook in de categorie subsidies aan oil and gas terecht komen.

www.odi.org/sites/odi.org.uk/files/re... is een wazig verhaal zonder feitenonderbouwing.
K. Bouter
0
@bowski

Nee hoor het is simpel. Als alle voordeeltjes voor fossiel en alternatief komen te vervallen, prijst fossiel zich direct uit de markt.
K. Bouter
1
@bowski

Je moet ook niet de samenvatting lezen, als je de gehele onderbouwing wilt zien.

Dit dus: www.odi.org/sites/odi.org.uk/files/re...

Is overigens erg helder geschreven en goed onderbouwd. En nee zonnepanelen en windmolens vallen niet in de categorie subsidie aan fossiel.
Leefloon
0
Min of meer energiegerelateerde ICB subsectoren in 2019 bij heel Euronext, gewogen op basis van geschatte beursomzet. Sommige bestaan uit één notering en hippe trends kunnen onterecht de beurs halen, wat een verklaring kan zijn voor een soms onduidelijke rode draad. "Integrated Oil & Gas" bezwijkt natuurlijk ook bijna onder het gewicht van de zwaargewichten Total en Shell. "Oil Equipment & Services", waar bijvoorbeeld Fugro onder valt, deed het duidelijk beter. Op een hoogste niveau is "Oil & Gas" de slechtst presterende ICB industrie (van de 10) met +8,83%, maar dat komt natuurlijk mede doordat de beide oliereuzen niet snel met tientallen procenten zullen stijgen (of, in een algemeen ietwat negatief beursjaar, niet snel met tientallen procenten zullen dalen), wat dan weer in deze draad gedeeltelijk wordt geduid.

43,53% Alternative Electricity
38,08% Oil Equipment & Services
17,14% Pipelines
16,79% Gas Distribution
4,77% Integrated Oil & Gas
0,21% Renewable Energy Equipment
-1,38% Conventional Electricity
-2,68% Exploration & Production
-45,72% Alternative Fuels
K. Bouter
1
Kijk naar de langere termijn en de trend:

Had je de afgelopen 5 jaar in alternatieve energie geïnvesteerd dan had ie veel meer verdiend. Had je 1000 Euro in een ETF alternatieve energie geïnvesteerd in 2015 dan is dat nu bijna 1900 Euro geworden. Een investering in een fossiele energie ETF leverde een verlies op van ongeveer 10 Euro in vijf jaar tijd. www.morningstar.nl/nl/compare/investm...
Leefloon
0
quote:

K. Bouter schreef op 2 januari 2020 09:08:

Kijk naar de langere termijn en de trend:

Had je de afgelopen 5 jaar in alternatieve energie geïnvesteerd dan had ie veel meer verdiend.
www.morningstar.nl/nl/compare/investm...

Alternatieve energie is geen genoemde ICB subsector maar een ICB sector, en op vergelijkbare basis kent die sector bij Euronext 7 noteringen. Dat zijn er een beetje weinig. Het is dus een ander, maar eveneens relevant verhaal. Een breder verhaal met een bredere sector, en een breder ETF dat hopelijk meer dan maximaal 7 noteringen volgt (begin 2020 zijn het er meer).

Dat "alternative" zowel bovenaan als onderaan staat, kan voor belangstellenden al een reden zijn om er breder naar te kijken. Ik noemde ook al dat sommige subsectoren worden vertegenwoordigd door één notering, wat voor een beleggingsanalist ook een reden zou moeten zijn om meer meetpunten te willen. Feitje is dat er bij Euronext weinig lijn in zit. Uit "alternative" haal je niet zomaar of dat wel of niet de toekomst heeft voor beleggers. "Alternative" is, (te) simpel gesteld, de winnaar én de verliezer.

Op de schaal van heel Euronext zit er ook relatief veel verlieslatende (Franse) ruis op de lijn, en levert het onder Alternative Energy vallende Sif Holding een wezenlijke bijdrage aan die hele sector. Een bijdrage aan de grootte en in 2019 aan de kans op nettowinst van de sector als geheel. Alleen EPS, MCPHY en SIFG halen bij Euronext een nationale small cap-index. En dan herinner ik mij van EPS vooral de schreeuwerige naamswijziging, met "ENGIE" i.p.v. Engie in de gecommuniceerde nieuwe naam. Ach, ook BOOSTHEAT schreeuwt. Het zal de zeitgeist.zijn, met elkaar soms overstemmende schreeuwen om aandacht...
K. Bouter
1
klopt, je moet wel de juiste 'alternatieve' bronnen kiezen. Onder alternative fuels valt vast waterstof en biomassa. Dat zijn wat mij betreft geen duurzame oplossingen (en ook geen goede beleggingen zo blijkt).
Leefloon
1
Het is inderdaad iets waar een fondsbeheerder veel waarde zou kunnen toevoegen, wanneer er geen trendy index of benchmark wordt gevolgd. Biomassa kan daarenboven onder een andere sector vallen, zoals ALEO2.
Leefloon
0
quote:

K. Bouter schreef op 2 januari 2020 10:55:

Onder alternative fuels valt vast waterstof en biomassa.

Tegen de onvolledigheid en voor belangstellenden: bij Euronext bestaat die volledig Franse ICB subsector uit de noteringen ALDEI, ALGBE en MLWEY (Deinove, Global Bioenergies en Weya). Waarvan Weya, trendy houtpelletkachels, in het verleden winstje rapporteerde.

Deinove is biotechnologie en kan net zoiets zijn als "voedselproducent" IEX, en het nog niet heel erg globale Global Bioenergies (isobuteen uit hernieuwbare bronnen) was met gerapporteerde verliezen vooral technisch i.p.v. financieel interessant.
Leefloon
0
Biomassa zou sectoraal trouwens óók onder Forestry kunnen vallen. Een andere tak van sport, bvb. in vergelijking met het mogelijke verwerken van houtafval door EO2, maar (potentieel) toch behorende tot eenzelfde sportfamilie. Het kiezen is specialistisch werk.
Bowski
0
quote:

K. Bouter schreef op 1 januari 2020 18:06:


@bowski

Nee hoor het is simpel. Als alle voordeeltjes voor fossiel en alternatief komen te vervallen, prijst fossiel zich direct uit de markt.

Ik vond een artikeltje uit een ontwikkelingsland (Pakistan), waar ze gewoon de kostprijs moeten betalen voor windmolens en zonneparken die de Chinezen daar aanleggen. China investeert heftig in Pakistan tbv de CPEC (China Pakistan Economic Corridor)
defence.pk/pdf/threads/cpec-fta-deals...
De schrijver van het stuk moppert dat het zo duur is...

Samengevat: windenergie kost ze $0,17/kWh en zonneënergie $0,14/kWh.
Leefloon
0
quote:

Bowski schreef op 4 januari 2020 00:51:

een ontwikkelingsland (Pakistan), waar ze gewoon de kostprijs moeten betalen voor windmolens en zonneparken die de Chinezen daar aanleggen.

Een overheersend boos iemand, een ontwikkelingsland, politieke verdragen, de Chinese planeconomie, energie tegen kostprijs en een kostprijs zijn alle niet zo representatief. Het gebruik van "gewoon" wijst meestal op iets dat niet gewoon of iets dat te eenvoudig is. Ik heb waarschijnlijk nog nooit een (bedrijfs-) politieke kostprijs voor energie betaald, wat aangeeft hoe ongewoon dat is. De NAM kan Groningen maximaal overdreven in de kostprijs meenemen, en de NAM kan Groningen na een juridisch advies niet meenemen in de kostprijs. Of beide, concurrerend goedkoop Nederlands aardgas naar het buitenland op basis van een veel breder, politiek wenselijk handelsverdrag én duur Gronings aardgas richting Nederlandse consumenten zonder keuzemogelijkheid van de aardgasleverancier. Wat is dan "gewoon de kostprijs"...
Leefloon
0
quote:

Leefloon schreef op 2 januari 2020 03:36:

43,53% Alternative Electricity
38,08% Oil Equipment & Services
17,14% Pipelines
16,79% Gas Distribution
4,77% Integrated Oil & Gas
0,21% Renewable Energy Equipment
-1,38% Conventional Electricity
-2,68% Exploration & Production
-45,72% Alternative Fuels

En, om zoiets eens zo te laten zien, de incidentele oliedag van gisteren met enkele aanvullingen. Waaronder goudgerelateerde aandelen, kapitaalgoederen, luchtvaart, o.a. olietankers, vormen van toerisme, of bijv. Waste en Forestry voor een theoretisch beetje biomassa.

Een extra vermeldenswaardige, mogelijke disclaimer is dat er in aandelen vaak genoeg gehandeld moet zijn. In het geval van één beursdag handel op die dag.

De winnaar zou iets met de Perzische Golf, de Straat van Hormuz, primaire reacties en met het (misschien) om Afrika heen moeten varen te maken kunnen hebben...

1,40% Marine Transportation
1,35% Integrated Oil & Gas
1,26% Defense
1,22% Oil Equipment & Services
1,11% Waste & Disposal Services
1,08% Travel & Tourism
1,05% Hotel & Lodging REITs
1,04% Pipelines
0,76% Exploration & Production
0,33% Aerospace
0,12% Conventional Electricity
-0,03% Multiutilities
-0,59% Alternative Electricity
-1,09% Gas Distribution
-1,34% Gold Mining
-1,77% Automobiles
-1,78% Auto Parts
-2,15% Durable Household Products
-2,26% Renewable Energy Equipment
-3,50% Iron & Steel
-3,73% Alternative Fuels
-3,78% Consumer Electronics
-3,82% Nonferrous Metals
-4,63% Forestry
-5,33% Airlines
Bowski
1
quote:

Leefloon schreef op 4 januari 2020 09:34:


[...]
Een overheersend boos iemand, een ontwikkelingsland, politieke verdragen, de Chinese planeconomie, energie tegen kostprijs en een kostprijs zijn alle niet zo representatief. Het gebruik van "gewoon" wijst meestal op iets dat niet gewoon of iets dat te eenvoudig is. Ik heb waarschijnlijk nog nooit een (bedrijfs-) politieke kostprijs voor energie betaald, wat aangeeft hoe ongewoon dat is. De NAM kan Groningen maximaal overdreven in de kostprijs meenemen, en de NAM kan Groningen na een juridisch advies niet meenemen in de kostprijs. Of beide, concurrerend goedkoop Nederlands aardgas naar het buitenland op basis van een veel breder, politiek wenselijk handelsverdrag én duur Gronings aardgas richting Nederlandse consumenten zonder keuzemogelijkheid van de aardgasleverancier. Wat is dan "gewoon de kostprijs"...

Je betoog lijkt kostprijs als een papieren/theoretische exercitie te zien, o.a. afhankelijk van de politiek.
Daar ben ik het dan niet mee eens. Van subsidie wordt de kostprijs niet lager!


De kostprijs in Pakistan is in elk geval niet lager dan de geciteerde.
Er is daar namelijk niemand uit de industrieëel-zakelijke wereld die het goedkoper aanbiedt.
Waar schijnlijk is het daar in werkelijkheid nog duurder: de mopperaar had wel wat (meer) Chinese politieke subsidie verwacht.


De echte kostprijs weet je pas op het eind van de levensduur.
Soms blijkt er dan een winstje te maken op de gecalculeerde prijs.
Maar in NL vallen gesubsidieerde projecten altijd tegen. Onze overheid calculeert op de politieke manier. Politiek bestuur is emotie. Men wil iets en de de werkelijke kosten zien we over x jaar wel: we zijn een rijk land en kunnen best wat lijden. Belangrijker is dat ons werkvolk is in van de straat wordt gehouden. Wat je doet is niet belangrijk, àls je maar wat doet.
59 Posts, Pagina: « 1 2 3 | Laatste
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omhoog ↑

Plaats een reactie

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Column door: Jilles van den Beukel

Jilles van den Beukel is geofysicus en werkte ruim 25 jaar voor Royal Dutch Shell. Sinds 2016 schrijft hij over de olie- en gasindustrie op zijn blog JillesonEnergy.

Meer over Jilles van den Beukel

Recente columns van Jilles van den Beukel

  1. 30 mrt Volle opslagtanks gaan leiden to... 24
  2. 09 mrt Analyse: Bloedbad op de oliemarkten 26
  3. 10 feb Onrust op oliemarkt door coronav... 9

Gerelateerde instrumenten

  1. Royal Dutch Shell A 16,918 14:20
    +0,018
    +0,11%
  2. SBM Offshore 12,820 14:19
    -0,010
    -0,08%
  3. Total SA 35,670 03 apr
    0,000
    0,00%
 
Quotedata: Amsterdam realtime by Euronext, other realtime by Cboe Europe Ltd.   US stocks: by NYSE & Cboe BZX Exchange, 15min delayed
#/^ Index indications calculated real time, zie disclaimer, streaming powered by VWD Group Crypto data by Crypto Compare