Inloggen

Login
 
Wachtwoord vergeten?

Politiek en olieprijs

Politiek en olieprijs

Afgelopen maanden ging de olieprijs flink op en neer. In september steeg de prijs voor een vat Brent olie nog tot 85 dollar; een prijs die we sinds 2014 niet meer hadden gezien. In oktober en november daalde Brent tot onder de 60 dollar.

OPEC (of eigenlijk de combi Saoedi-Arabië en Rusland) moet alle zeilen bijzetten om adequaat te reageren op de snelle veranderingen van de situatie. Daarbij werden ze door president Trump lelijk beentje gelicht.

Eerst verhoogden ze hun productie om te voorkomen dat de door president Trump aangekondigde sancties tegen Iran tot tekorten en te hoge olieprijzen zouden gaan leiden. Afgelopen vrijdag werd op de OPEC vergadering in Wenen besloten de productie weer te gaan verlagen met 1,2 miljoen vaten per dag.

Dat president Trump recent ontheffingen afkondigde die de verminderingen van de olie export uit Iran voorlopig weer voor een groot deel ongedaan maakten speelde daarbij een grote rol.

Bij deze recente variaties in de olieprijs zijn er drie hoofdrolspelers: Trump, Mohammed bin Salman (alom bekend als “MBS”) en Putin. Als zij iets gemeen hebben is het wel hun gebrek aan scrupules. Hoe staan zij in dit spel?

Trump: Kolen boven olie

Trumps hart ligt eerder bij kolen dan bij olie of gas. Kolenarbeiders staan voor de kern van zijn electoraat: hard werkende mensen met een lage opleiding die zich bedreigd voelen door recente economische ontwikkelingen en globalisering. Het zijn mensen die denken – niet geheel zonder reden – dat zij weinig te verwachten hebben van de elite aan de oostkust en in Californië.

Als men Trump hoort over olie gebruikt hij veelal de term energy dominance. Weinig dingen doen het in de VS zo goed als te weten dat men voor olie niet afhankelijk is van het buitenland – en al helemaal niet van landen in het Midden Oosten. En ook al kan men zich afvragen in hoeverre de recente groei van schalieolie geleid heeft tot energy independence (laat staan dominance), feit is dat de VS nu snel het punt naderen waarop zij een netto exporteur van olie worden.

Menigeen sloeg de tweets van president Trump waarin hij bleef pushen voor lagere olieprijzen (ook bij een ondertussen sterk gedaalde prijs) met enige verbijstering gade. Prijzen lager dan de huidige zijn helemaal geen goed nieuws meer voor de economie van de VS (in tegenstelling tot Europa met zijn grote afhankelijkheid van geïmporteerde olie). De achtergrond voor deze tweets was dan ook geen economische maar een electorale: kiezers hechten grote waarde aan lage benzineprijzen.

Trumps regering is chaotisch en haar besluiten zijn moeilijk te voorspellen. Trumps tweets geven een beeld van een onzekere en rancuneuze man die er waarde aan hecht om gezien te worden als een sterke leider. Zijn rol als architect van de recente val van de olieprijzen doet hem goed.

MBS: Impulsief en gericht op korte termijn

Net als Trump is MBS, de kroonprins van Saoedi-Arabië, relatief nieuw op het wereldtoneel. In 2015 werd zijn vader koning van dit autocratische land. Zijn vader, reeds in de tachtig, zal de laatste koning zijn van de oude generatie. Na wat verschuivingen benoemde hij in 2017 zijn favoriete zoon, MBS, tot kroonprins. Op dat moment runde MBS al het land; defensie, economie én oliepolitiek.

De Duitse inlichtingendienst beschreef MBS als een politieke gokker waarmee Saoedi-Arabië niet langer een stabiele factor in het Midden Oosten is. Zijn impulsieve en ondoordachte initiatieven leveren steeds meer probleemdossiers op.

Een militaire interventie in Jemen die de rivaliteit met Iran op de spits drijft weet hij maar niet tot een goed einde te brengen. Na het gevangen zetten en martelen van een aantal familieleden en zakenmensen wordt hij gevreesd maar kan hij weinig mensen meer vertrouwen. De recente moord op de journalist Jamal Khashoggi waar hij, zoveel is wel duidelijk, persoonlijk opdracht toe gaf heeft hem chantabel gemaakt.

Wat betreft de olieprijs legt MBS de nadruk op een hogere prijs voor de korte termijn. Bij een prijs onder de 80 dollar per vat lopen de financiële reserves terug. Er is geld nodig om een snel groeiende bevolking tevreden te houden; zeker zolang MBS zijn doel, koning te worden, nog niet bereikt heeft. Dit alles verzwakt de positie van zijn minister van oliezaken, Khalid al-Falih, bij de onderhandelingen binnen OPEC en met Rusland over de verdeling van productieverminderingen.

Putin: Macht laten groeien

Vladimir Putin is al veel langer aan de macht. Zijn doel is dat Rusland weer een wereldmacht wordt – olie en gas zijn daarbij een middel. Hij beschikt, in tegenstelling tot Trump en MBS, over een gedegen kennis van de olie- en gasindustrie. Hij schreef er ooit zijn proefschrift over en, ook al schreef hij soms wat over uit een ander boek, hij weet waar hij het over heeft.

Rusland is veel beter dan Saoedi-Arabië bestand tegen een periode van lage olieprijzen. Putin realiseert zich ook dat je niet tegen de fundamentals op de oliemarkten in moet gaan. Eigenlijk vindt hij productiebeperkingen maar niets; hooguit van nut bij een crisis en een tijdelijke uitval van de vraag.

Putin hecht echter waarde aan Ruslands groeiende machtspositie in het Midden-Oosten. Daarom gaat hij mee met de Saoedi's; maar alleen na hard onderhandeld te hebben en ervoor gezorgd te hebben dat Saoedi-Arabië het grootste deel van de last van de productiebeperkingen op de schouders neemt.

Gevolgen voor de olieprijs

Bij alle commotie verliezen we makkelijk uit het oog dat er voor de fundamentals, de lange termijn ontwikkelingen in vraag en aanbod, weinig veranderde. Vraag en aanbod liggen op dit moment niet ver uit elkaar en de voorraden bevinden zich op een gemiddeld niveau.

De olievraag blijft, zolang Brent onder de 80 dollar per vat blijft, goed doorgroeien. De investeringen in conventionele olie blijven relatief laag. VS schalieolie blijft vooralsnog hard doorgroeien en vangt het grootste gedeelte van de toenemende vraag op.

Voor 2019 verwacht ik dan ook een zijwaartse beweging en vergelijkbare olieprijzen als in 2018; rond de 60 tot 80 dollar per vat (Brent). Boven de 80 dollar dreigt de vraag te verminderen en om dat te voorkomen schroeven Saoedi-Arabië en Rusland de productie dan op. Een niveau beneden de 60 dollar leidt binnen korte tijd tot een minder snelle groei van VS schalieolie en is het niveau waarbij Saoedi-Arabië en Rusland hun productie geneigd zijn terug te brengen.

Onzekerheid duurt voort

De toegenomen onzekerheid en volatiliteit van de olieprijs zal voortduren (met zowel opwaartse als neerwaartse risico’s). Aan de aanbodkant is de reservecapaciteit nu relatief klein. President Trump kan met het wel of niet verlenen van ontheffingen voor de Iran sancties een relatief grote invloed uitoefenen. De strijd om de macht binnen Saoedi-Arabië en de rivaliteit tussen Saoedi-Arabië en Iran kunnen uit de hand lopen.

amg

Bij de huidige prijs komt het grootste neerwaartse risico voor de olieprijs en olieaandelen niet uit de oliewereld zelf maar uit de wereld daarbuiten. Hoeveel fut zit er nog in de bull market van de laatste 10 jaar?

Een economische crisis, al of niet getriggerd door een VS – China handelsoorlog, kan alles op zijn kop zetten. Investeerders staan voor de vraag of de bear market nu begonnen is of dat de recente koersdalingen nog een laat instappunt kunnen zijn om nog wat winst te pakken. Het antwoord op die vraag kan een olieman u niet geven.


Jilles van den Beukel is geofysicus. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.
Volg Van den Beukel ook via Twitter: @JillesAppelscha

Gerelateerd

Brent-olie

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Donald Trump

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

olie

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

olieprijs

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Reacties

Volgen
 
Klik hier om dit forumtopic te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden bij nieuwe berichten.
11 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omlaag ↓
Helvan'18
0
Politiek en olieprijs, zo'n heel zwaar verband zit daar niet in hoor.., niet eigenlijk.
Maargoed, aan elke lijn in die grafiek is af te leiden dat het aantal vaten per dag drastisch zal gaan afnemen, da's best goed nieuws als je het bekijkt vanuit klimaat, of milieu, opzicht!
Noyby
0
Tsjonge, des te meer reden om af te kicken van die troep met Trump of Putin of Kroonprins moordenaar als leveranciers. Binnenkort allemaal nieuwe en ook beter betaalbare elektrische auto's op de markt. Volgens een grote Chinese producent van batterijen zullen in 2020 elektrische auto's al goedkoper worden dan benzine auto's. Kan niet wachten.
Ronald Engels
0
Jilles,

Met dank voor goede complete uitleg en ben het met je eens over de olieprijs voor 2019. Grootste risico zijn inderdaad het Midden-Oosten en ondoordachtheid Trump en hardheadedness van Putin, ook t.o.v. Nordstream 2, die naar ik aanneem volledig zal doorgaan, LNG gas USA is inclusief transport voor Europa veel te duur en Europa blijft praktisch volledig afhankelijk van Gas en franse kern energie voor zijn energie voorziening, bovendie worden alle winters noordelijk halfrond de komende 20 jaar aanzienlijk kouder ook dit jaar 2018/2019 winter, dus longterm de komende 5 jaar langzaam maar zeker groeiende vraag olie en gas en dus langzaam stijgende olie en gas prijzen tot zeker eind 2023, daarna lets`s wait and see.

Met dank, Long TOTAL, ENI, ROYAL DUTCH en heb zeer recent mijn olie en gas hoog dividend aandelen verdubbelt.

M.v.g. Ronald Engels
Durk de baas yn it lizzende wurk
1
Weer een mooi en informatief stuk Jilles.

quote:

Noyby schreef op 10 dec 2018 om 18:25:


Tsjonge, des te meer reden om af te kicken van die troep met Trump of Putin of Kroonprins moordenaar als leveranciers. Binnenkort allemaal nieuwe en ook beter betaalbare elektrische auto's op de markt. Volgens een grote Chinese producent van batterijen zullen in 2020 elektrische auto's al goedkoper worden dan benzine auto's. Kan niet wachten.

Een paar aandachtspunten:

a. Op wat voor 'troep' gaan al die elektrische auto's dan rijden? Het gaat om veel energie daarvoor is het huidige aanbod uit zonne- en windenergie voor nog geen 1% toereikend, wat overblijft is dus de volgende troep: steenkool, kernenergie, en toch ook olie.

b. Poetin heeft meer critici en andere potentiële vijanden (inclusief die in het buitenland zaten) laten vermoorden dan MBS. Daarbij zijn ook nogal eens wat onschuldige slachtoffers gevallen. Er zijn zelfs passagiersvliegtuigen uit de lucht geknald! Het Westen gaat echter niet te veel in op de (terechte) beschuldigingen gericht aan MBS en Poetin. We kunnen ook niet anders: het zijn staatshoofden en we hebben ze helaas nodig. MBS krijgt wat meer aandacht, maar dat komt door Erdogan. omdat Poetin een grote vriend is van boef Erdogan hoor je die niet over hem.

c. Die Chinese batterijen zijn nog niet bepaald schoon.. Ik hoop dat dit verbeterd in de nabije toekomst.
barondehuile
1
quote:

Noyby schreef op 10 dec 2018 om 18:25:


Tsjonge, des te meer reden om af te kicken van die troep met Trump of Putin of Kroonprins moordenaar als leveranciers. Binnenkort allemaal nieuwe en ook beter betaalbare elektrische auto's op de markt. Volgens een grote Chinese producent van batterijen zullen in 2020 elektrische auto's al goedkoper worden dan benzine auto's. Kan niet wachten.


En waar dacht je dat al die elektriciteit vandaan gaat komen, slimmerik? Zeker van de zon!
Ruud, Frankrijk
2
Bedankt Jilles,

voor het hele stuk, maar vooral voor jouw typering van POTUS: "Trumps tweets geven een beeld van een onzekere en rancuneuze man die er waarde aan hecht om gezien te worden als een sterke leider. Zijn rol als architect van de recente val van de olieprijzen doet hem goed."
Heel verstandig opgemerkt en goed verwoord en dat voor een olieman :-)
OzzyO
1
Zeer interessant stuk, Jilles.

Ik hoop dat de olieprijs weer wat opveert vanwege mijn recente posities in RD.

Groeten vanuit Mexico Stad

Ozzy
theo1
2
Zou het niet zo kunnen zijn dat een motief voor Trump om de olieprijs laag te houden is de Arabieren kort te houden? Ik merk weinig sympathie bij Trump voor Arabische leiders en hun zwakke punt is hun totale afhankelijkheid van olie. Een lage olieprijs is misschien niet optimaal voor de VS, maar desastreus voor landen die niks anders produceren dan olie. Houdt ze onder druk om zich voorlopig koest te houden qua terrorisme-financiering en al. De huidige aanslagen zijn ook vooral doorgedraaide eenlingen, geen georganiseerde operaties. Dat het electoraal ook lekker ligt in de VS is mooi meegenomen.

En ja, Trump flirt wel wat met MBS, maar dat is alleen maar omdat die een hoop wapens koopt in de VS. Volgens mij heeft Trump veel meer warme gevoelens voor MBS zijn poen dan voor MBS zelf.

En zou dat staakt het vuren in Jemen niet ineens kunnen komen omdat MBS eens een punt wil zetten onder dat geldvretende fiasco, zonder al te veel af te gaan?
theo1
1
Ik denk trouwens dat Trump stelselmatig onderschat wordt. Het is een klassieke denkfout om mensen die je onsympathiek vindt en waar je het niet mee eens bent, dom te vinden.

Toen Trump kandidaat-kandidaat was, was Jeb Bush de gedoodverfde Republikeinse kandidaat. Toen Bush het verknoeide, werd dat Ted Cruz. Trump was een outsider, die bijna iedereen kansloos achtte. Toch werd het Trump.

Toen was hij kandidaat tegen Hillary Clinton. Iedereen, zeker ook Hillary zelf, ging ervan uit dat Hillary hem plat zou gaan walsen. Het enige dat ze hoefde te doen was geen grote blunders maken. Ze was zowat zeker van de stemmen van de Oostkust, de Westkust, de zwarten, de vrouwen en de jongeren. Toch werd het Trump. En toen hij president was, dacht het Republikeinse establishment, en dat zijn geen sukkels, hem wel als zetbaas te kunnen gebruiken. Dus niet. De Breitbart-ideologen dachten hetzelfde. Die staan ook op straat. Dat alles is nogal een prestatie.

Dat bereik je niet door alleen maar een miezerig, rancuneus mannetje te zijn. We hebben in dit land ook wel een paar miezerige, rancuneuze mannetjes in de politiek, maar die worden niet premier. Lang niet.

Volgens mij weet Trump heel erg goed wat zijn electoraat wil en weet hij daar heel sluw op in te spelen. En hij laat zich niet vangen in politieke spelletjes. Dat is zonder meer knap en als je dat kan, ben je geen domme jongen. Hij heeft Canada en Mexico gedwongen tot een verdrag dat gunstiger is voor de VS. Obama heeft dat niet eens geprobeerd, bang dat hij niet aardig gevonden zou worden. Nu pakt hij de Chinezen aan. Het is nog onduidelijk hoe dat gaat aflopen, maar hij spreekt een taal die de Chinezen verstaan en het mes ligt op tafel. En je kan lacherig doen over dat handje van Kim Jong Un, maar dat is meer dan al die andere presidenten hebben bereikt.

Zijn methode is eigenlijk best simpel: hij zet hoog in, vliegt er met gestrekt been op af en is niet bang om onaardig gevonden te worden. En dan krijgt hij een betere deal dan hij had. Niet alles wat hij eiste, maar dat is onderhandelen. Ted Roosevelt zei "speak softly but carry a big stick". Trump schreeuwt hard en zwaait tegelijk met zijn grote stok. Het is niet zoals het heurt in de diplomatie, maar het werkt wel.

Ook ik vind Trump een hufter en ik ben het ook in lang niet alles met hem eens. En ik geloof zonder meer dat hij hartstikke schuldig is wat betreft die Russen (en volgens mij heeft Poetin hem ook onderschat). Maar ik denk dat het een hele grote fout is om hem alleen maar als chaotisch, rancuneus en dom te zien.
gbakl
0
niet alleen chaotisch, rancuneus en vaak dom is deze narcistische malafide
bedrijfsleider, maar ook gewetenloos en helaas erg sluw en streetwise.
een echte straatvechter dus die alles wegvaagt wat hem niet zint en dat
is nogal wat.
onvoorstelbaar dat het democratische besef wordt weggevaagd in een natie
die ooit model stond voor het begrip democratie ende roeptoeters die het wel grappig vinden deze herdefiniering van een democratie wens ik nog een paar jaar veel plezier met deze onbenul.
11 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omhoog ↑

Plaats een reactie

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Column door: Jilles van den Beukel

Jilles van den Beukel is geofysicus en werkte ruim 25 jaar voor Royal Dutch Shell. Sinds 2016 schrijft hij over de olie- en gasindustrie op zijn blog JillesonEnergy.

Meer over Jilles van den Beukel

Recente columns van Jilles van den Beukel

  1. 31 dec Vooruitblik 2019: Het klimaat vo... 24
  2. 10 dec Politiek en olieprijs 11
  3. 13 nov Een nieuw evenwicht voor de olie... 14
Gesponsorde links