Login
 

Groningen gas: Van asset tot liability

Groningen gas: Van asset tot liability

De recente resultaten van Shell over het eerste kwartaal bevatten ook twee interessante mededelingen over de NAM en Groningen.

Ten eerste werd aangegeven dat de beslissing van het kabinet om de productie van het Groningen veld terug te brengen naar nul (tussen nu en 2030) naar verwachting zal leiden tot een afboeking van de bewezen reserves met 500 tot 650 miljoen boe (barrel of oil equivalent); ongeveer 6% van de totale bewezen reserves van Shell.

Waardevermindering

Daarnaast werd aangegeven dat de productiemaatregelen in Groningen leiden tot een waardevermindering van de Groningen asset en dat met een afwaardering van 244 miljoen dollar het belang van Shell in NAM nu volledig is afgeschreven.

Hoe dienen beleggers deze twee ogenschijnlijk tegenstrijdige mededelingen (6% van de totale bewezen reserves moet toch veel meer waard zijn dan 244 miljoen dollar) te duiden?

In Nederland overheerst het beeld van een ondoorzichtig gasgebouw waarin Shell en ExxonMobil met een minimum aan inspanning schatrijk zijn geworden aan het gas uit Groningen. Het is een beeld dat door vele politici maar al te graag in stand wordt gehouden; weinig dingen zijn zo populair als het schoppen tegen een bank of oliemaatschappij.

Verkeerd beeld

Het is echter een beeld dat ver bezijden de waarheid ligt. De verdeling van kosten en opbrengsten is duidelijk. De NAM (50% Shell, 50% ExxonMobil) krijgt ongeveer 10% van de opbrengst (iets minder in tijden van hoge gasprijzen, iets meer in tijden van lage gasprijzen) en de staat ongeveer 90%. De NAM neemt 36% van de kosten voor haar rekening en de staat 64%.

Deze verdeling zorgde ervoor dat tot 2012, in de tijd dat aardbevingen nog geen serieuze kosten met zich meebrachten, Shell en ExxonMobil elk een kleine 5% van de winst ontvingen en de staat ruim 90%.

Uit de jaarlijkse 20-f rapporten van Shell aan de Amerikaanse SEC (zoals de recent uitgekomen 2017 20-f) laat zich distilleren hoe zich de bewezen reserves en de geschatte toekomstige netto cash flow uit die bewezen reserves (een goede indicatie van de waarde ervan) zich van 2012 tot nu van jaar tot jaar ontwikkelden.

altice

Klik op de grafiek voor een grote versie


Van asset naar liability

De toekomstige net cash flow uit Groningen voor Shell daalde van naar schatting ongeveer $5 miljard (in 2012) tot vrijwel nul (eind 2017; vlak voor Zeerijp). Het laatste overgebleven restje waarde werd bij de recente presentatie van de kwartaalcijfers door Shell volledig afgeschreven. Het is aannemelijk dat die waarde na de recent aangekondigde productiemaatregelen nu negatief is geworden.

Groningen is voor Shell geen asset meer maar een liability. Het staat in schril contrast met de grote waarde die Groningen nog steeds voor de staat heeft.

Dit alles is het logische gevolg van de steeds hoger wordende schatting van toekomstige kosten gerelateerd aan schades, de waardevermindering van huizen en versterkingsoperaties (kosten die voor een relatief groot deel op het conto van de NAM komen) in combinatie met een dalende gasproductie en gasprijzen.

Wat beleggers hieruit kunnen halen is dat de waarde van Groningen voor Shell de afgelopen jaren reeds vrijwel geheel is verdampt. De grote aangekondigde afname van de bewezen reserves mag dan een negatieve invloed hebben op de reserves production ratio; het zijn geen reserves waar nog veel aan verdiend had kunnen worden.

En nu?

Wat wel van belang is voor de toekomstige financiële resultaten van Shell, is hoe er met de liability die Groningen nu is wordt omgegaan. Het bovenstaande impliceert dat het geen gegeven is dat Shell en ExxonMobil de gaswinning in Groningen willen continueren. Misschien wordt het voor hen wel financieel aantrekkelijker om met die gaswinning te stoppen.

Het is iets dat minister Wiebes met alle macht zal proberen te voorkomen; voorlopig kunnen we in Nederland nog niet zonder het gas uit Groningen. Het werpt een nieuw licht op het introduceren van een winningsplicht voor Groningen in het recent gepubliceerde concept van de aanpassingen van de Gaswet en Mijnbouwwet.

Shell en ExxonMobil zullen proberen de kosten van deze liability te minimaliseren. Minister Wiebes zal er naar streven dat zij aan boord blijven - wie anders moet het gas uit Groningen de komende jaren produceren?

Draait dit uit op een continuering van de huidige opzet met een nieuwe verdeling van kosten en opbrengsten? Of neemt de staat het NAM aandeel in het Groningen veld over - mogelijk met een gedeelte van het NAM personeel? Het zijn zomaar twee realistische opties geworden.


Geofysicus en olie-expert Jilles van den Beukel is een van de sprekers op de IEX Beleggersdag. Hier zal hij zijn kennis over olie, gas en gerelateerde kwesties zoals deze met u delen. Klik hier voor meer informatie over het programma en tickets.


Jilles van den Beukel is geofysicus. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.
Volg Van den Beukel ook via Twitter: @JillesAppelscha

Gerelateerd

aardgas

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

kwartaalcijfers

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Royal Dutch Shell A

Volgen
 
Klik hier om dit instrument op uw watchlist te zetten en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Exxon Mobil Corporation

Volgen
 
Klik hier om dit instrument op uw watchlist te zetten en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Reacties

Volgen
 
Klik hier om dit forumtopic te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden bij nieuwe berichten.
19 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omlaag ↓
serieus
1
@Jillis.
Goed om met deze analyse nog weer eens helder te maken hoe het zit.
Een verdiend tegengeluid.
Dank daarvoor.
Ruud, Frankrijk
0
Bedankt Jillis,
het is klaar dat de staat (Nederlandse bevolking) een leuke stuiver verdiend heeft aan Groningen. Wat voor mij minder duidelijk is, heeft er mee te maken dat "iedereen" vindt dat de NAM voor de kosten voor Gronings herstel moet opdraaien. Hoe is dat op papier gezet in het oorspronkelijke contract tussen die twee?
Ruud, Frankrijk
0
Jilles van den Beukel
1
quote:

Ruud, Frankrijk schreef op 9 mei 2018 om 12:31:


Bedankt Jillis,
het is klaar dat de staat (Nederlandse bevolking) een leuke stuiver verdiend heeft aan Groningen. Wat voor mij minder duidelijk is, heeft er mee te maken dat "iedereen" vindt dat de NAM voor de kosten voor Gronings herstel moet opdraaien. Hoe is dat op papier gezet in het oorspronkelijke contract tussen die twee?



De geschiedenis kunt U nalezen in het boek van Aad Correljé, Coby van der Linde en Theo Westerwoudt, Natural Gas in the Netherlands (even googelen). Er staat een pdf versie op de site van clingendael energy waar iedereen bij kan.

Bij het opzetten van de Maatschap Groningen begin jaren 60 waren de zaken dusdanig geregeld dat de staat ongeveer 70% van de winst kreeg.

Vervolgens zijn in de jaren 70 (bij de veel hogere olie en gasprijzen die we vanaf toen hadden waren de initiële voorwaarden niet langer aanvaardbaar) de condities dusdanig aangepast dat de staat ongeveer 90 % van de opbrengst kreeg (maar 64% van de kosten betaalde). Voor de goede orde: er zijn 3 tranches: 70%, 85% en 95%. In de praktijk: gemiddeld ongeveer 90% bij de gasprijzen van het laatste decennium. Voor de kleine velden bleef het aandeel van de opbrengst dat de staat kreeg veel lager. Uitonderhandeld door de ministers Langman en Lubbers, die hier voor de overheid heel veel geld binnenhaalden.

Men ging er in die tijd van uit dat de kosten altijd heel laag zouden zijn tov de opbrengst. In deze situatie kreeg de NAM ongeveer 10% van de winst. De laatste jaren, bij snel stijgende kosten betekende deze regeling (waarbij de NAM een relatief hoog gedeelte van de kosten betaalt) dat dit percentage geleidelijk naar vrijwel nul daalde.

De reden dat de NAM altijd werd genoemd, in de vuurlinie lag, is denk ik dat zij de uitvoerder was van dit alles. Maar de partij met het verreweg grootste financiële belang was (en is) de staat - die er altijd weinig animo voor toonde (en ook weinig belang bij had) om voor NAM de klappen op te vangen.
serieus
0
quote:

Ruud, Frankrijk schreef op 9 mei 2018 om 12:33:


Sorry, "Jillis" over genomen van "serieus", moet natuurlijk "Jilles" zijn.


Inderdaad, excuus Jilles
serieus
0
quote:

Jilles van den Beukel schreef op 9 mei 2018 om 14:40:


[...]


De geschiedenis kunt U nalezen in het boek van Aad Correljé, Coby van der Linde en Theo Westerwoudt, Natural Gas in the Netherlands (even googelen). Er staat een pdf versie op de site van clingendael energy waar iedereen bij kan.

Bij het opzetten van de Maatschap Groningen begin jaren 60 waren de zaken dusdanig geregeld dat de staat ongeveer 70% van de winst kreeg.

Vervolgens zijn in de jaren 70 (bij de veel hogere olie en gasprijzen die we vanaf toen hadden waren de initiële voorwaarden niet langer aanvaardbaar) de condities dusdanig aangepast dat de staat ongeveer 90 % van de opbrengst kreeg (maar 64% van de kosten betaalde). Voor de goede orde: er zijn 3 tranches: 70%, 85% en 95%. In de praktijk: gemiddeld ongeveer 90% bij de gasprijzen van het laatste decennium. Voor de kleine velden bleef het aandeel van de opbrengst dat de staat kreeg veel lager. Uitonderhandeld door de ministers Langman en Lubbers, die hier voor de overheid heel veel geld binnenhaalden.

Men ging er in die tijd van uit dat de kosten altijd heel laag zouden zijn tov de opbrengst. In deze situatie kreeg de NAM ongeveer 10% van de winst. De laatste jaren, bij snel stijgende kosten betekende deze regeling (waarbij de NAM een relatief hoog gedeelte van de kosten betaalt) dat dit percentage geleidelijk naar vrijwel nul daalde.

De reden dat de NAM altijd werd genoemd, in de vuurlinie lag, is denk ik dat zij de uitvoerder was van dit alles. Maar de partij met het verreweg grootste financiële belang was (en is) de staat - die er altijd weinig animo voor toonde (en ook weinig belang bij had) om voor NAM de klappen op te vangen.



@Jilles
Uw aanvulling spreekt boekdelen.
Ik mag hopen dat de criticasters op de NAM hun toon wat matigen.
glop
0
Jilles,

Weer een goed onderbouwd verhaal. Als ik het goed begrijp doen de toenemende kosten tgv de aardbevingen de toekomstige cashflow slinken. Door de eenmalige afschrijving zijn de aardbevingskosten niet weg. Stoppen met de gaswinning zal wel de inkomsten beeindigen, maar niet de kosten. Beeindiging van de productie lijkt mij dus niet zo'n goed plan.
Jilles van den Beukel
1
quote:

glop schreef op 9 mei 2018 om 19:43:


Jilles,

Weer een goed onderbouwd verhaal. Als ik het goed begrijp doen de toenemende kosten tgv de aardbevingen de toekomstige cashflow slinken. Door de eenmalige afschrijving zijn de aardbevingskosten niet weg. Stoppen met de gaswinning zal wel de inkomsten beeindigen, maar niet de kosten. Beeindiging van de productie lijkt mij dus niet zo'n goed plan.


Stoppen met de gaswinning zal wel de inkomsten beeindigen, maar niet de kosten. Dat klopt.

Maar de vraag is eerder: wat is voor de NAM de minst verliesgevende optie? Stoppen of doorgaan? Doorgaan met de gaswinning zal hogere inkomsten geven maar ook hogere kosten. Met de huidige regels van het spel (omkering bewijslast, waardevermindering van huizen uitkeren ook zonder verkoop; en de huidige verdeling van kosten en inkomsten tussen staat en NAM) is het misschien wel de minst verliesgevende optie voor NAM om nu te stoppen. Minister Wiebes is zich hiervan bewust en wil om deze reden dan ook een winningsplicht voor Groningen in de nieuwe mijnbouwwet opnemen. Hij wil straks niet alleen een maximum voor de Groningen productie kunnen opleggen maar ook een minimum (en die twee zullen straks vlak bij elkaar liggen).

Stoppen is niet waar de NAM aandeelhouders op uit zijn - maar het is wel het enige machtsmiddel wat zij over hebben. Nederland kan zo snel niet zonder Groningen gas. Waar zij op uit zijn is hier zo goed mogelijk uit te springen en het verlies te minimaliseren. En laten we wel zijn: als er een minimum productie wordt voorgeschreven kun je moeilijk NAM in dezelfde mate aansprakelijk blijven stellen.

Er moeten dus nieuwe spelregels komen en dat is wat er nu achter de schermen wordt uit onderhandeld. Voor de NAM zal dat betekenen een overgang van een winningsrecht (waarmee met de huidige regels geen stuiver meer te verdienen valt) naar een winningsplicht (met slechts een beperkte beloning voor de gedane moeite maar wel een vrijwaring van de schade).
Sps uslugi
0
De staat wil geen verantwoording nemen en komt met een slecht herstel plan voor de bewoners van Groningen , heb een goed plan ingestuurd maar ze vinden het te duur , de contracten die ze nu aan bieden staan clausules in dat je een maal je schade kunt claimen , de Groningers zijn genaaid door de Politiek .Het aardgas staat te laag in de boeken bij Shell en Exxon wat in de toekomst is aardgas veel meer waard .Als ieder partij 5 miljard in de nam had gestort was het beter opgelost en meerder problemen , brede visie op het leven en zaken .
putter
1
Grondmechanica Delft heeft in opdracht van ik neem aan de overheid onderzoek gedaan naar de gevolgen van de gaswinning voor het niveau van de bodem. Het heeft een inschatting getracht te maken hoever de bodem in de tijd zou zakken. Mijn vader die in die tijd daar verantwoordelijk voor was heeft toen al , in ieder geval bij ons aan tafel,de aardbevingen voorspeld. Het zou zeer interessant zijn als dit advies van Grondmechanica openbaar zou komen, dat geeft al een indicatie wie de meeste schuld in deze treft. Het gas werd door Joop den uil gebruikt als melkkoe voor de staat omdat de overheid toen der tijd ervan uit ging dat kernenergie de toekomst was en daarom het gas zo spoedig mogelijk ten gelde gemaakt moest worden. Daarom is het ook "uitverkocht"aan de buurlanden
putter
0
Voor alle duidelijkheid , het onderzoek is gedaan voordat er begonnen was met de gaswinning. Ik hoop dat er iemand onder de lezers is die dat advies boven tafel kan krijgen.
Big Tuna
0
Het Groninger gasveld is 900km2 groot en ligt tegen Duitsland aan. Voor Duitse boorlocaties is het veld goed te bereiken d.m.v. side track technologie en zal productie verder gaan van die kant.
serieus
0
quote:

putter schreef op 10 mei 2018 om 14:07:


Grondmechanica Delft heeft in opdracht van ik neem aan de overheid onderzoek gedaan naar de gevolgen van de gaswinning voor het niveau van de bodem. Het heeft een inschatting getracht te maken hoever de bodem in de tijd zou zakken. Mijn vader die in die tijd daar verantwoordelijk voor was heeft toen al , in ieder geval bij ons aan tafel,de aardbevingen voorspeld. Het zou zeer interessant zijn als dit advies van Grondmechanica openbaar zou komen, dat geeft al een indicatie wie de meeste schuld in deze treft. Het gas werd door Joop den uil gebruikt als melkkoe voor de staat omdat de overheid toen der tijd ervan uit ging dat kernenergie de toekomst was en daarom het gas zo spoedig mogelijk ten gelde gemaakt moest worden. Daarom is het ook "uitverkocht"aan de buurlanden



Als dit zo zou zijn, dus het op voorhand bekend zijn van de later ontstane bevingen met alle schade van dien, kan ik mij niet voorstellen dat multinationals als Shell met al hun expertise er op deze ingestapt zijn.
Nikolaj
1
Bedankt voor deze goede feitelijke informatie(en analyse) Dat de Staat circa 90 % van de opbrengsten beurt heb ik nooit ergens kunnen lezen. Ik besef dan weer eens dat betrokken politiek op dit dossier de onnozelheid speelt. En dan te bedenken dat ik als particulier in de consumentenprijs van een Kuub Gas nog eens ruim de helft aan belasting afdraag (energiebelasting+BTW).
Jammer dat niet 40 jaar geleden uit die baten,net als in Noorwegen,een fonds is gevormd.
Sps uslugi
0
Waarom verkopen ze de NAM niet , komt er een betere oplossing voor de bewoners maar de staat wil niet betalen en niet stoppen met boren , misbruik van de wetgeving . Met een goede schade vergoeding in de kas van de NAM kan die het zelf goed oplossen .
ljjls
0
Chokedammam
0
Nikolaj, altijd blijven lachen. De Nederlandse staat schuld gaat nu onophoudelijke richting 1 triljoen Euro. Grofweg 250.000 euro per werkende gezin binnen twee jaar. Een gemiddelde lening is voor 10 jaar tegen 1 % rente. Gebruik je hypotheek boekhoudkunde minus de staat hoeft geen schuld terug te betalen dan binnen twee jaar 'moet' jij, zoals sich heil, grofweg 2500 euro per jaar betalen boven op je hypotheek.
Spoed van geld - 2500 per jaar.
Als Groningse aardbeving gas dat kan voorzien, ja leuk en aardig en de Moffen maar betalen. Nu wilt de Duitsers die spoed niet betalen en de Groningse aardgas bel is ook beperkt, dus BTW omhoog.
BTW omhoog met 1% maakt de prijs van goederen grofweg 100% omhoog of te wel dubbel. Dus een dilemma.
Nu doet jouw regering aan buitenlandse valuta in zuigen door belasting voordelen te geven aan internationale bedrijven te laten investeren in Nederland, maar niet aan Nederlanders want die worden gediscrimineerd als terroristen en geeft reden om spaargeld en winsten te plunderen.
Dus een spiraal van zelf vernietiging. Brexit heeft toekomst denk je Nexit ook?

Chokedammam
0
Jilles mijn raad aan u = lees Murray N Rothbard over hoe een economie werkt en dat is vraag en aanbod van geld. Schuld= aanbod van niet bestaande geld of te wel ongedekte geld. Drijfkracht van Groningse aardbeving gas is makkelijk; het komt gratis uit de grond. Wil je geld hebben, bijvoorbeeld om die 1 triljoen NL staatsschuld te serveren dus niet afbetalen dan heb je veel geld nodig binnen een zeker tijd, dus dat betekend: prijs omlaag van goederen leveren. Arabieren deden dat en Trump schreeuwt het nu uit. Hoge volume gas leveren om prijs zo laag als mogelijke te houden om zo snel als mogelijk schulden te serveren, brengt ook hoge kosten mee dus hele operatie Groningen = inefficiënt, maar gas komt gratis de grond uit!
Dus handel strategisch is Groningen bankroet, men spreekt ook van Groningse gas is gekaapt door de centrale bank, welk in velen landen gebeurt met de gevolgen dat energie of te wel gas is niet gekoppeld, aan de economie van vraag en aanbod. Ik spreek onder correctie: Groningen produceerde op 1 stadium 3 of 6 keer meer als wat Nederland nodig heeft. Dus aanbod naar buitenland betekend prijs omlaag terwijl binnenland de mark muurvast zat met een te hoge belasting dus schade hoog in NL om lage prijs in het buitenland te dekken.
Zo Nederland heeft een kop ziekte: in de hele wereld worden meer vliegtuigen verkocht en Fokker gaat failliet, en nu ken je vliegtuigen vervangen met gas. Het probleem licht dus met de centrale bank en niet met een paar armoedige kraken in een muur.

1-Choke
0
Wie garandeert de Nederlandse schuld wat richting 1/2 triljoen gaat? Dus I triljoen (miljoen miljoen) kan mooi vooruit gespiegeld worden. Noem even een flauwekul rente; zeg 3% (15% is normaal!) dus 30 biljoen even per jaar ophoesten aan geld verstrekkers die nog nooit een biljoen nog een miljoen in hun handen hebben gezien kortom fantasie geld maar wel gas putten legen voor betaling garantie.
Grofweg 79 cent een kubieke meter = 24 biljoen M3 gas per jaar. Grofweg 25 biljoen uit Groningen en 25 uit andere delen. Nederlandse aardgas verbruik grofweg 50 biljoen.
Sluiten Groningen = 50% van verbruik en ander 50% verbruik voor export. Dus een tekort van 100% en geen subsidie voor wind molens. Dat is als je de wind van voren neemt. Het einde van de stenen tijdperk was niet vanwege tekort aan stenen, daar gaat velen mensen een koudtje oplopen.
19 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omhoog ↑

Plaats een reactie

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Onderwerpen: aardgas, kwartaalcijfers

Column door: Jilles van den Beukel

Jilles van den Beukel is geofysicus en werkte ruim 25 jaar voor Royal Dutch Shell. Sinds 2016 schrijft hij over de olie- en gasindustrie op zijn blog JillesonEnergy.

Meer over Jilles van den Beukel

Recente columns van Jilles van den Beukel

  1. 09 mei Groningen gas: Van asset tot lia... 19
  2. 17 apr Venezuela’s olieproductie stort ... 11
  3. 21 mrt Dilemma voor OPEC 7
Gesponsorde links