Login
 

Waar is de nieuwe Piketty?

Door Marcel Tak op 7 sep 2017 om 13:00 | Views: 3.074 | Categorie: Overig | Onderwerpen: concurrentiebeding, Thomas Piketty

Waar is de nieuwe Piketty?

De hype lijkt een beetje over. Een aantal jaren was Thomas Piketty, met zijn idee van een toenemende ongelijkheid in de wereld, niet uit de media weg te denken.

De Fransman oogstte veel lof voor zijn historisch onderzoek naar inkomens- en vermogensverdeling. De toenemende ongelijkheid tussen mensen heeft natuurlijk in de eerste instantie humane aspecten, maar kan ook grote economische en politieke gevolgen hebben.

Later kwam er ook wel kritiek op de juistheid van de door hem gepresenteerde cijfers en de daaraan verbonden conclusies. Dat neemt niet weg dat het de verdienste van Piketty is dat hij de discussie over dit onderwerp (weer) op de kaart zette.


Winner takes all principe

Nu het debat over de inkomens- en vermogensongelijkheid wat geluwd is, zou een tweede Piketty welkom zijn. Eentje die de focus richt op de groeiende financiële ongelijkheid tussen bedrijven.

De afgelopen jaren is een dergelijke ontwikkeling in een rap tempo gaande. Volgens het principe winner takes all slagen met name internetgerelateerde ondernemingen er in machtposities op te bouwen die onaantastbaar lijken. Facebook, Alphabet (Google), Amazon Apple en Microsoft zijn daar de bekende voorbeelden van.

De marktkapitalisatie van deze bedrijven is ongekend hoog. Amazon is een kleine 500 miljard dollar waard, terwijl Apple de kroon spant met een marktkapitalisatie van circa 850 miljard dollar. Daar staan we dan met onze internationale helden als Philips (36 mld) en Ahold (24 mld).


Creëren van behoefte

Het is in de eerste plaats de verdienste van de genoemde succesvolle bedrijven dat ze in deze positie zijn gekomen. De Googles van deze wereld boden producten en diensten waaraan de consument kennelijk een grote behoefte had.

Of sterker, zij creëerden behoeften waar we nog geen idee van hadden dat we die bezaten.

Wie droomde er twintig jaar geleden van op straat, op de fiets en in de trein of auto voortdurend op een beeldschermpje te turen? Zelfs begin deze eeuw wist u nog niet dat u een schreeuwende behoefte aan een dergelijke faciliteit had.


Dominante positie

Ondertussen krijgen deze internetgerelateerde bedrijven een steeds dominantere positie. Dat uit zich bijvoorbeeld in zorgen over privacy gegevens, die veel van deze bedrijven (ongemerkt) van ons bezitten. Daar wordt al veel aandacht aan besteed en naar oplossingen wordt gezocht.

Maar een ander probleem wordt mogelijk de gigantische financiële macht die deze ondernemingen verkrijgen en nu al bezitten. Vanwege het winner takes all principe bouwen succesvolle (internet)ondernemingen monopolieposities op die tot de daarbij behorende monopoliewinsten leiden.

Natuurlijk profiteren daar in de eerste plaats de aandeelhouders van, met mooie koerswinsten voor de betreffende aandelen. Het zij ze van harte gegund, hoewel Piketty I daar natuurlijk problemen mee heeft. Maar aan de andere kant gruwen liberalen, zoals ik mezelf beschouw, van dergelijks machtsposities van bedrijven.


Monopoliebedrijven

Omdat bij de monopoliebedrijven het geld tegen de fraaie plinten klotst, zijn ze op zoek naar rendabele investeringen in belendende sectoren. Recentelijk zagen we dat met de overname door Amazon van Whole Foods. Die actie zette de gehele (fysieke) retailsector op zijn kop en de koersen van traditionele bedrijven in deze sector kelderden.

Amazon startte direct met flinke prijsverlagingen van producten van zijn nieuw aangekochte supermarktketen. Mogelijk is dat bedrijfsmatig te verantwoorden en de consument profiteert in eerste instantie. Maar het is niet onwaarschijnlijk dat de prijsverlagingen doorgevoerd kunnen worden, alleen maar vanwege de diepe geldzakken van de online retailer.

In dat laatste geval is er sprake van oneerlijke concurrentie en kan Amazon een poging wagen ook in de fysieke retailsector een monopoliepositie te verwerven. Dat proces wordt nog eens versterkt door de enorme koersstijgingen van de aandelen.

Daardoor deze bedrijven goedkoop geld hebben hun uitbreidingsactiviteiten gemakkelijk te financieren. Bij een dergelijke verdergaande ontwikkeling blijft er een (wereld)economie over waar slechts een beperkt aantal bedrijven over enorme monopoliemacht beschikt.


Schrikbeeld

Dat is een schrikbeeld, maar misschien is dit niet anders dan de discussie in de laatste decennia van de vorige eeuw. Toen drukten de supermarktketens, die nu zelf zo bedreigd worden, de kleine zelfstandige bakker en slager uit het straatbeeld. Dat heeft ook tot enorme maatschappelijke veranderingen geleid, maar heeft aan de andere kant daardoor per saldo wel voor meer welvaart gezorgd.

Toch is er een verschil met de discussie van destijds. De dreigende monopolie posities van grote ketens kon door nationale wetgeving op zijn minst voor een deel gemanaged worden. Maar op de toenemende (financiële) machtpositie van internetbedrijven heeft de nationale politiek nauwelijks invloed. Internationale aanpak is moeizaam, want de VS zal de positie van deze voornamelijk Amerikaanse bedrijven willen verdedigen.

We hebben een nieuwe Piketty nodig die in historisch perspectief het verloop van de ongelijkheid tussen bedrijven onderling in kaart brengt en de economische gevolgen analyseert. Zolang dat onderzoek niet voorhanden is, maak ik mij zorgen of de huidige ontwikkeling niet de nekslag wordt voor (fysiek) opererende bedrijven en we een te grote monopolie dominantie van slechts enkele hightech bedrijven gaan zien.


Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en oprichter/beheerder van het Bufferfund. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Gerelateerd

concurrentiebeding

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Thomas Piketty

Volgen
 
Klik hier om dit onderwerp te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van het laatste nieuws.

Reacties

Volgen
 
Klik hier om dit forumtopic te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden bij nieuwe berichten.
5 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omlaag ↓
PP parels
1
Zitten wij te wachten op de nieuwe Piketty? Dus daarom modderen wij maar door met dit falende politieke en kapitalistische systeem. Al wachtend gaan wij door met grote monopolies en blijven wij geld en macht najagen.
Die monopolies zijn niet alleen schadelijk aan de aanbodskant maar ook aan de inkoopkant. Andere, kleinere, bedrijven worden verdrongen. Concurrentie wordt geneutraliseerd en de consument schikt zich. En monopolies streven naar efficiëntie. Met als gevolg afname van de werkgelegenheid en meer milieuschade en afval.
Wij leven in een tijd waarin besloten wordt ouderen langer te laten werken terwijl er een toenemend arbeidsoverschot is. Terwijl het duidelijk is dat ouder worden gepaard gaat met meer arbeidsongeschiktheid. Terwijl wij robots de zorg van ouderen en hulpbehoevenden willen laten overnemen, lekker efficiënt, en wij die ouderen en hulpbehoevenden niet de warmte en zorg bieden waar ze behoefte aan hebben.
Moeten wij wachten op een nieuwe Piketty? Gaan wij die grote monopolies opsplitsen zoals AT&T, Ma Bell, ooit werd opgesplitst in de Baby Bells. Gaan wij Google (googol=10^100), opsplitsen in heel erg veel Billies (biljard=10^15)? Eh, Billy, sorry Ikea. Of moeten wij de Engelse stoker weer op de elektrische trein verplicht stellen? Of gaan wij echt iets doen? Bijvoorbeeld naar een nieuw systeem waar in werk en geld meer gelijk zijn verdeeld, waarin geld en macht plaats maken voor meer ideëele doelen. Gewoon, omdat het kan.
Hoe dan ook, het zijn en blijven interessante tijden maar suffend wachten op een nieuwe Piketty? Laten wij maar aan de slag gaan!
Ed Verbeek
2
Knap artikel weer Marcel. Bedankt.

Door tax heavens waar internationals als bijv. Starbucks gebruikt van maakt
is er sowieso al een oneerlijke concurrentie met locale koffieschenkers,
die wél het volle belastingpond moeten betalen.
Verkruimel
0
Idealiter zouden bedrijven een monopoliebelasting over hun winst moeten betalen die gelijk is aan het percentage van de markt dat ze bedienen. Dat percentage kan natuurlijk per productcategorie verschillen.
Productcategorieën dienen zò opgesteld te worden dat wezenlijk gelijke producten in dezelfde categorie vallen en wezenlijk verschillende producten in verschillende. Gemeten vervangingsgebruik kan daar een rol spelen.

P.S.: "Daardoor deze bedrijven goedkoop geld hebben hun uitbreidingsactiviteiten gemakkelijk te financieren." Daar had vast iets anders moeten staan.
NielsvanderStappen
0
Ware woorden! Persoonlijk vind ik dat monopolies nooit op de markt thuishoren - er is dan immers geen functionerende markt! Dergelijke onmisbaar geachte diensten zou je beter kunnen zien als infrastructuur, die voor iedereen toegankelijk zou moeten zijn. Dergelijke monopolies dienen, net als harde infrastructuur, door overheden (desnoods in gezamenlijkheid) overgenomen te worden. Vervolgens kunnen verschillende aanbieders services aanbieden over deze infrastructuur. Alleen dat brengt weer een open economie en een echte markt, met waarborgen tegen (economisch) misbruik.
theo1
1
want de VS zal de positie van deze voornamelijk Amerikaanse bedrijven willen verdedigen.

Nou, dat waag ik te betwijfelen. De Amerikaanse regering zal zich niet druk maken om de Duitse of Nederlandse consument, niet hun probleem, maar heeft wel te maken met de Amerikaanse consument. Als Amazon een monopolie opbouwt over de retail, dan zal dat eerst de Amerikaanse retail zijn. Als ze daar de consument uit gaan knijpen, dan zal de regering vroeg of laat ingrijpen.

Verder: als Amazon de marges te hoog opvoert, roept dat vanzelf weer concurrentie op. Online is het misschien winner takes all, maar fysiek niet. Iedereen kan een winkeltje openen, en als het Amazon-monopolie te duur wordt, zal dat gebeuren. Amazon heeft juist succes omdat ze goedkoop zijn (en altijd open en het grootste assortiment, maar dat is voor boodschappen niet doorslaggevend).
5 Posts
Aantal posts per pagina:  20 50 100 | Omhoog ↑

Plaats een reactie

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Auteur Meer»

Marcel Tak

Volgen
 
Klik hier om dit lid te volgen en automatisch op de hoogte gehouden te worden van zijn/haar activiteit op IEX.nl.
Marcel Tak is dé special product-specialist van IEX en IEXProfs, maar schrijft ook graag over rente, obligatiemarkt en toezicht als hij zich daartoe geroepen voelt. "De financiële sector is...

Recente columns van Marcel Tak:

11 sep Apple rendement met bescherming 1
07 sep Waar is de nieuwe Piketty? 5
29 aug Tulpenmanie? Bitcoinmanie! 147
Gesponsorde links