Van beleggers
voor beleggers
desktop iconMarkt Monitor

Inloggen

  • Geen account? Registreren

Wachtwoord vergeten?

Winstgevende sunset industry

De krimpende wereld van de olie-majors

Volgens velen hebben de majors (de Shell's en ExxonMobil's van deze wereld) een probleem. NGO's verwachten dat de vraag naar olie en gas zal gaan dalen. Verander je business model of verdwijn, is hun boodschap. Financiële analisten wijzen op hoge kosten en blijvend lagere olieprijzen.

Hoe houdbaar is dat hoge dividend? Hoe kijkt de oliewereld zelf tegen de majors aan?

Geen kennisvoorsprong meer

De majors hebben hun voorsprong in technische kennis op andere spelers in de olie- en gaswereld allang verloren. NOC's zoals Saudi Aramco of Petrobras doen zeker niet voor hun onder.

De servicecompanies (Schlumberger, Halliburton), werkend voor vele grote en kleine oliebedrijven, hebben de schaalgrootte om kennis, software en tools te ontwikkelen die superieur is aan die van de majors.

De majors richten zich steeds meer op gas en met name LNG. Het vinden van nieuwe gasvelden is makkelijker dan het vinden van nieuwe olievelden. Het lijkt een riskante strategie. LNG heeft, door zijn hoge kosten, problemen om te concurreren met andere energiebronnen.

De overcapaciteit in de LNG-markt gaat nog jaren duren. Het verkopen van gas als tijdelijke oplossing in de energietransitie lukt tot nu toe maar matig.

Niche players

De majors hebben moeite met het vinden van nieuwe reserves. Olie in het algemeen raakt niet op. Maar de makkelijk te vinden en goedkoop te ontwikkelen olie (buiten het Midden-Oosten) raakt wel degelijk steeds meer op. Toch is dat niet het hele verhaal.

Het trackrecord in exploratie van de majors blijft achter bij die van kleinere, zich meer op exploratie concentrerende bedrijven als Lundin, Anadarko en Tullow. Het lijkt erop dat gespecialiseerde exploratiegeologen beter floreren in kleinere bedrijven dan in grotere, meer bureaucratische, bedrijven die hun geologen om de paar jaar overplaatsen.

De majors hebben moeite met de concurrentieslag in de Amerikaanse schalieolieindustrie. Hierbij gaat het om standaardisatie en een hoge mate van efficiëntie. Het zo goedkoop mogelijk boren en fracken van grote aantallen putten is een andere wereld dan het opzetten van complexe en unieke projecten waar de majors goed in zijn.

Specialiseren

Waar zij actief zijn in Amerikaanse schalieolie liggen hun breakevenkosten tot nu toe boven die van de gespecialiseerde bedrijven. Ook op andere terreinen knabbelen niche players aan het rijk van de majors.

Zo zijn er gespecialiseerde end of field life-operators die zich toeleggen op het produceren van oudere olievelden met minimale kosten. Of bedrijven die zich specialiseren in oliezanden.

Op zich hoeft de opkomst van de niche players geen probleem te zijn. Misschien is het voor de financiële performance van de majors wel beter geweest dat zij zich beperkten tot de meer winstgevende takken van de olie- en gasindustrie.

Maar dat in veel niches de gespecialiseerde bedrijven het beter doen dan de majors, en dat er steeds meer van die niches lijken te komen, baart zorgen.

Financieel sterk

In veel gebieden waar zij opereren zijn de majors al decennialang actief. Zij waren het die er in een vroeg stadium de grootste olievelden vonden en vaak nog steeds opereren (tegen soms nog steeds relatief gunstige voorwaarden). Daarmee hebben ze een voorsprong op spelers die pas recent actief werden.

Gedurende de laatste decennia investeerden de majors (in vergelijking met de kleinere bedrijven) relatief veel in deze bestaande velden (en relatief weinig in exploratie). Simpelweg omdat het ze een groter rendement bracht. Het heeft ze lange tijd een financieel duwtje in de rug gegeven.

De financiële sterkte van de majors is veel groter dan die van hun kleinere concurrenten. Daarnaast houden hun downstream- en tradingactiviteiten de winst enigszins op peil in tijden van lage olieprijzen. De majors zijn als enige in staat om grote en complexe projecten van de grond te krijgen (deepwater developments, floating LNG, gas to liquids).

Kansen gemist

De scope voor dat soort projecten mag nu dan minder zijn; verdwenen is die niet. De niche players mogen dan wel groeien, maar hebben ze daar veel geld mee verdiend? De Amerikaanse schalie-industrie mag dan een technisch succes zijn; veel winst is er tot nu toe niet gemaakt.

De aandelenkoersen van exploratie-niche players als Tullow gingen afgelopen jaren door diepe dalen. Hun meer rigoureuze procedures voor investeringen hebben misschien geleid tot het missen van opportunities voor de majors.

Maar het heeft goed uitgepakt voor hun financiële performance en hun aandelen deden het in de laatste downturn veelal beter dan die van hun kleinere concurrenten.

Kosten omlaag

Hoe de winstgevendheid op peil te houden in deze veranderende tijden? Een terugkeer naar de wereld van olieprijzen boven de 100 dollar per vat lijkt er niet (en misschien wel nooit) meer in te zitten. Dus zullen de kosten omlaag moeten. En dat gaan zij ook.

Aan lagere breakevenkosten voor bijvoorbeeld deepwater-projecten is de laatste twee jaar hard gewerkt en zij beginnen nu de breakevenkosten van Amerikaans schalieolie enigszins te benaderen.

Maar misschien is het belangrijkste antwoord van de majors wel een verandering van focus. Waarbij de nadruk minder ligt op groei en meer op lage kosten, winstgevendheid en kortere terugverdientijden. Geen kostenoverschrijdende mastodonten meer als Kashagan en Gorgon.

Sunset industry

Tenzij er door hen serieus geld in verdiend kan worden (en dat is tot nu toe niet het geval) beperken zij de uitstapjes in renewables tot het noodzakelijke minimum om een teen in het water te steken en het imago enigszins op peil te houden.

Zij accepteren een lagere groei, en op termijn misschien wel krimp, van olie en gas. Maar zelfs voor de scenario's waarbij we de opwarming van de aarde tot 2 graden beperken, wordt er over 25 jaar nog heel veel olie en gas gebruikt.

Een winstgevende sunset industry? Voor een aandeelhouder hoeft daar niets mis mee te zijn!


Jilles van den Beukel is geofysicus. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.
Volg Van den Beukel ook via Twitter: @JillesAppelscha

Auteur: Jilles van den Beukel

Jilles van den Beukel is geofysicus en energie specialist bij HCSS (the Hague Centre for Strategic Studies). Sinds 2016 schrijft hij over de olie- en gasindustrie op zijn blog JillesonEnergy.

Meer over Jilles van den Beukel

Recente artikelen van Jilles van den Beukel

  1. 06 jul Vijf redenen voor de stijgende gasprijzen 7
  2. 07 jun Hoe lang gaat de rally in grondstoffen duren?
  3. 07 apr Een nieuwe wereld voor de oliemarkten 23

Gerelateerd

Reacties

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Natural Gas (Henry Hub) - Rollover volume 1 4,08 04 aug
+0,14
+3,63%

Dagelijkse nieuwsbrief

Ja, ik wil elke dag de laatste kooptips en analyses van verschillende aandelen ontvangen.

Lees verder op het IEX netwerk Let op: Artikelen linken naar andere sites

Gesponsorde links