Van beleggers
voor beleggers
desktop iconMarkt Monitor

Inloggen

  • Geen account? Registreren

Wachtwoord vergeten?

Ontvang nu dagelijks onze kooptips!

word abonnee

We zijn economisch depressief

Het belooft een mooie serie te worden. Elke dinsdagavond worden we meegenomen naar de jaren die nu bekend staan als de Gouden Eeuw, zoals ook het programma eenvoudigweg is genoemd. Handel en welvaart namen een grote vlucht. We vochten ons (uiteindelijk) los van de Spanjaarden en optimisme, toegegeven alleen bij een selecte bevoorrechte groep, voerde de boventoon. De medische wetenschap kwam eveneens in een stroomversnelling.

Het was de tijd van Andries van Wesel en later Antonie van Leeuwenhoek. Ondanks die vooruitgang wil je er natuurlijk geen seconde aan denken in die tijd patiënt te zijn. Dan was je aan kwakzalvers, of op zijn best aan goedwillende artsen met nog zeer beperkte kennis, overgeleverd. Sommige behandelingen en medicatie hielpen, maar er was een grote kans dat het alleen maar erger werd met fatale gevolgen.

Wat is het toch treurig dat de economische wetenschap anno 2012 niet veel verder is dan de medische van destijds. Af en toe, een momentje in de geschiedenis, lijken we het ei van Columbus te hebben gevonden. De crisis in de jaren dertig leerde ons, via Keynes, dat het kapot bezuinigen van een door gebrek aan koopkracht geplaagde economie desastreus is. De overheid kan in die situatie als reddende kracht de vraag op peil houden. De economische groei wordt via zogenaamde multiplier effecten weer aangezwengeld en de patiënt is genezen.

DNB verstoort rust
Dit behandelplan wordt te pas en te onpas uit te kast gehaald bij nieuwe economische problemen. Daarbij wordt vergeten dat dit beleid alleen maar zin heeft als in de uitgangssituatie de overheidsfinanciën gezond zijn. Dat is in de Westerse wereld al decennia lang niet het geval. In de huidige economische crisis is Keynesiaans beleid ook niet zinvol, omdat gebrek aan koopkracht niet het probleem is. Zoals ik laatst hoorde, in de echte crisis van de jaren dertig stonden ze in de rij voor brood en werk, nu voor de nieuwste iPhone.

Ondertussen zorgen economen en economische instituten meer voor verdere verwarring, dan dat er oplossingen voor de huidige problemen worden aangedragen. Het kabinet heeft net een beetje zijn begroting op orde of DNB verstoort de rust. Krijgen we nog de kleine economische groei zoals eerder oor 2013 verwacht?

Welnee, de economen van DNB meldden ons dat we nu maar uit moeten gaan van krimp. De recente matige groeicijfers geven aanleiding voor die aanpassing. Elk kwartaal, elk halfjaar komen er weer nieuwe prognoses die niet uitkomen. Analisten en columnisten worden gekielhaald over het feit dat elk jaar weer nieuwe prognoses over de beurs worden gegeven die ook niet uitkomen. Economen doen precies hetzelfde, maar zij worden het serieus genomen en er wordt zelfs beleid op gemaakt.

Nog erger zijn de uitspraken van de topman van Unilever, Paul Polman. Blijkt een jaar vooruitkijken al moeilijk, de leider van Unilever weet dat de komende tien jaar de economische groei in Europa (en de VS) zwak blijft. Hij voegt daar aan toe dat als je niet van deze stelling uitgaat, je jezelf voor de gek houdt. We moeten, aldus Polman, de realiteit onder ogen zien. Gelukkig zegt hij er wel bij dat hij hoopt dat hij het verkeerd ziet.

Economisch depressief
Wat een merkwaardig defaitisme. Economische groei komt voort uit optimisme, de wil om vooruit te komen, technologische vernieuwing en de introductie van nieuwe producten waar vraag naar is, of hun eigen vraag creëren. Unilever en andere bedrijven, groot en klein, zouden juist de basis moeten vormen van (nieuwe) economische groei. Wat een pech dat deze pessimist één van de potentiële groeimakers in de wereld leidt. Dat Polman op voorhand stelt dat die groei nog jaren uitblijft, is op zijn minst een slag in de lucht. Om niet te stellen dat het grenst aan kwakzalverij.

De negatieve spiraal waarin de economie verkeert, heeft niets te maken met bezuinigingen. Ook niet met hoge schuldenlasten. En de oplossing is ook niet een jarenlange lage rente, zoals de FED ons gisteren (impliciet) voorschotelde. Met de economie is eigenlijk alles in orde. Het is niet de economie die in een depressie zit, het zijn wijzelf. Met een enorm productieapparaat, met een hoog opgeleid arbeidspotentieel, met een rijkdom die ongeëvenaard is in de geschiedenis, somberen we er vrolijk op los.

We zijn economisch depressief. En bij een depressie, iedereen die daar mee te maken heet gehad weet dat, helpen nauwelijks mooie woorden en stimulerende maatregelen. Hoe onze behandeling er dan wel uit moet zien is een vraag die lastig te beantwoorden is. Maar het inzicht in de werkelijke problematiek is een belangrijke stap op weg naar de oplossing.


Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en oprichter/beheerder van het Bufferfund. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Auteur: Marcel Tak

Marcel Tak is dé special product-specialist van IEX en IEXProfs, maar schrijft ook graag over rente, obligatiemarkt en toezicht als hij zich daartoe geroepen voelt. "De financiële sector is in belangrijke mate bezig met het verplaatsen van lucht. De werkelijke toegevoegd waarde is beperkt. In mijn columns wil ik r...

Meer over Marcel Tak

Recente artikelen van Marcel Tak

  1. 14 dec Van pindakaas tot bitcoin 10
  2. 28 jul AFM: Meer verbiedend dan bindend 1
  3. jan '21 Turbo: hoge hefboom in de ban? 41

Gerelateerd

Reacties

30 Posts
Pagina: 1 2 »» | Laatste | Omlaag ↓
  1. [verwijderd] 13 december 2012 11:45
    Marcel Tak gaat iedereen die een realistische (volgens hem pessimistische) kijk op Europa en de US heeft de les lezen.

    "Dat Polman op voorhand stelt dat die groei nog jaren uitblijft, is op zijn minst een slag in de lucht. Om niet te stellen dat het grenst aan kwakzalverij."

    Dit geldt ook voor alle stellingen die het tegenovergestelde beweren. Gelukkig gaan dhr. Tak en gelijkgestemden met hun ongebreidelde optimisme de hele westerse beschaving uit het slop trekken.

    "We zijn economisch depressief."

    Vertaal dit stukje in het engels, spaans of grieks en laat het lezen aan al die mensen die op voedselbonnen leven omdat ze al jaren werkloos zijn en, volgens Polman et al., misschien nog wel 10 jaar werkloos blijven.
  2. forum rang 4 theo1 13 december 2012 11:46
    Dat zou wel heel mooi zijn: als we allemaal maar positief gaan denken, dan gaan alle problemen vanzelf weg. Was het maar zo simpel. Het probleem is dat deze crisis heel complex is. Er spelen veel zaken die door elkaar lopen.

    - veel te hoge schulden, vooral bij overheden.
    - een aantal landen functioneren institutioneel gewoon niet goed. Vroeger was dat alleen hun eigen probleem, nu is dat dankzij de euro iedereen zijn probleem.
    - een enorme overproductie van onroerend goed, vooral kantoren. Daar zit een enorme hoeveelheid papieren kapitaal die uiteindelijk afgeschreven moet worden, met als gevolg dat eigenaren en hun geldschieters (de banken) in de problemen komen.
    - een zwak bankensysteem waarbij veel banken in (semi)overheidshanden oneigenlijk gebruikt worden. Iedereen weet intussen van de Spaanse caja's, maar soortgelijke problemen spelen bij de Duitse Landesbanken en Sparkassen. Daarom wil Duitsland geen Europees toezicht op kleinere banken: als dat er komt, komen de problemen bij hun eigen banken aan het licht. Daarom heeft Duitsland echte stresstests steeds gesaboteerd.
    - de euro. Een slecht idee dat wrak is uitgevoerd. De euro heeft de concurrentiepositie van Zuid Europa gesloopt. Als je al een euro had willen hebben, had het aantal deelnemende landen veel kleiner en homogener moeten zijn en zouden de onderliggende verdragen veel sterker moeten zijn. Nu is het een rokende puinhoop.
    - politieke verlamming waardoor problemen steeds niet worden opgelost. Europese politici zijn over het algemeen van bedenkelijke kwaliteit.
    - gebrek aan draagvlak onder de bevolking. De bevolking wordt niks gevraagd, daarom is er ook geen draagvlak. Pogingen tot oplossing worden liefst helemaal buiten parlementen om bekokstoofd, als het niet anders kan worden ze met trucjes of het machtswoord door parlementen heen gesmokkeld. Geen wonder dat bevolkingen cynisch worden.
    - demografische verandering. Europa vergrijst. Met als gevolg dat veel bestaande regelingen niet meer goed werken. Pensioenen, financiering van de zorg, arbeidsmarkt, volkshuisvesting, al deze terreinen zijn georganiseerd vanuit de situatie van de jaren '50 en '60. Die situatie gaat niet meer op, dus dingen moeten anders worden georganiseerd, maar gevestigde belangen zijn te sterk.
    - heel fundamenteel: de hele inrichting van de democratie kraakt. De democratie draait op politieke partijen, vakbonden en werkgeversorganisaties. Politieke partijen en vakbonden hebben nog maar zeer weinig actieve leden. Er wordt veel gezeurd over ontkerkelijking, maar de kerken zitten propvol vergeleken met de partijen en de vakbonden. Daar is de situatie pas echt desolaat. Maar ze worden wel geacht de kiezer en de werknemer te vertegenwoordigen. Die fictie is bijna niet meer vol te houden. Maar als je die fictie loslaat, stort het systeem in.

    Er is heel veel meer aan de hand dan een beperkt aantal landen dat even een beetje krap bij kas zit. En ook heel veel meer dan een vertrouwensprobleem dat met wat positieve vibes vanzelf weer overgaat.
  3. [verwijderd] 13 december 2012 12:10
    Depressief? Welnee! Realistisch zijn. De afgelopen 30 jaar is een giga hoeveelheid nutteloze zaken gekocht. Omzetvergroting door nutteloze hoeveelheden te verkopen, te maken dan wel te bouwen. Dat duikt overal op m.n. de bouwsector: in Canada, Brazilië, China, in Afrika zijn ook door Chinezen nutteloze steden gebouwd waardoor de corrupten rijk zijn geworden, Qatar en dat ontvangt miljarden uit tegoeden van dictators die nu verdreven worden. Historisch schijnt een 20-30 jaar matige economische activiteit normaal te zijn wat niet normaal is m.i. de huidige houding t.a.v. economische problemen, een beetje slapjes in de knieën. Short? Eventjes geprobeerd nu weer aan de kant tot het breekt.
  4. [verwijderd] 13 december 2012 12:39
    quote:

    theo1 schreef op 13 december 2012 11:46:

    Dat zou wel heel mooi zijn: als we allemaal maar positief gaan denken, dan gaan alle problemen vanzelf weg. Was het maar zo simpel. Het probleem is dat deze crisis heel complex is. Er spelen veel zaken die door elkaar lopen.

    - veel te hoge schulden, vooral bij overheden.
    - een aantal landen functioneren institutioneel gewoon niet goed. Vroeger was dat alleen hun eigen probleem, nu is dat dankzij de euro iedereen zijn probleem.
    - een enorme overproductie van onroerend goed, vooral kantoren. Daar zit een enorme hoeveelheid papieren kapitaal die uiteindelijk afgeschreven moet worden, met als gevolg dat eigenaren en hun geldschieters (de banken) in de problemen komen.
    - een zwak bankensysteem waarbij veel banken in (semi)overheidshanden oneigenlijk gebruikt worden. Iedereen weet intussen van de Spaanse caja's, maar soortgelijke problemen spelen bij de Duitse Landesbanken en Sparkassen. Daarom wil Duitsland geen Europees toezicht op kleinere banken: als dat er komt, komen de problemen bij hun eigen banken aan het licht. Daarom heeft Duitsland echte stresstests steeds gesaboteerd.
    - de euro. Een slecht idee dat wrak is uitgevoerd. De euro heeft de concurrentiepositie van Zuid Europa gesloopt. Als je al een euro had willen hebben, had het aantal deelnemende landen veel kleiner en homogener moeten zijn en zouden de onderliggende verdragen veel sterker moeten zijn. Nu is het een rokende puinhoop.
    - politieke verlamming waardoor problemen steeds niet worden opgelost. Europese politici zijn over het algemeen van bedenkelijke kwaliteit.
    - gebrek aan draagvlak onder de bevolking. De bevolking wordt niks gevraagd, daarom is er ook geen draagvlak. Pogingen tot oplossing worden liefst helemaal buiten parlementen om bekokstoofd, als het niet anders kan worden ze met trucjes of het machtswoord door parlementen heen gesmokkeld. Geen wonder dat bevolkingen cynisch worden.
    - demografische verandering. Europa vergrijst. Met als gevolg dat veel bestaande regelingen niet meer goed werken. Pensioenen, financiering van de zorg, arbeidsmarkt, volkshuisvesting, al deze terreinen zijn georganiseerd vanuit de situatie van de jaren '50 en '60. Die situatie gaat niet meer op, dus dingen moeten anders worden georganiseerd, maar gevestigde belangen zijn te sterk.
    - heel fundamenteel: de hele inrichting van de democratie kraakt. De democratie draait op politieke partijen, vakbonden en werkgeversorganisaties. Politieke partijen en vakbonden hebben nog maar zeer weinig actieve leden. Er wordt veel gezeurd over ontkerkelijking, maar de kerken zitten propvol vergeleken met de partijen en de vakbonden. Daar is de situatie pas echt desolaat. Maar ze worden wel geacht de kiezer en de werknemer te vertegenwoordigen. Die fictie is bijna niet meer vol te houden. Maar als je die fictie loslaat, stort het systeem in.

    Er is heel veel meer aan de hand dan een beperkt aantal landen dat even een beetje krap bij kas zit. En ook heel veel meer dan een vertrouwensprobleem dat met wat positieve vibes vanzelf weer overgaat.
    Uitstekende reactie; ik denk dat daarnaast met name het internet er voor heeft gezorgd dat misstanden op welk niveau dan ook eerder aan het licht komen met als gevolg een sterke daling van vertrouwen in vroeger onkreukbaar geachte instituten.
  5. [verwijderd] 13 december 2012 13:50
    we zijn terecht 'economisch depressief'. Dat komt door al die pipos die steeds roepen dat het slecht lopen van een economie 'tussen de oren zit', en dat als we maar genoeg kopen het wel beter gaat. Omdat een groot aantal ongelukkigen die pipos gelooft - of graag wil geloven - zitten we nu met idioot hoge schulden. En DIE zijn de oorzaak van de depressie.

    Maar goed, misschien moeten we die schulden gewoon afschrijven / kwijtschelden. Direct per nu of op termijn, met wat hogere inflatie... Moral hazard, nooit van gehoord...
  6. forum rang 4 Huppeldepepup 13 december 2012 14:14
    quote:

    Nuchter schreef op 13 december 2012 14:00:

    Goede column. We praten onszelf de put in, terwijl we steenrijk zijn. Zie de cijfers van vandaag van eurostat. We hebben veel te besteden, maar consumeren minder dan mensen in andere (minder rijke) landen.
    Zie ook bijlage.
    Leuk. In de bijlage is Griekenland niet opgenomen. Teken aan de wand, of zijn de bedragen daar gewoon te klein?
  7. [verwijderd] 13 december 2012 14:39
    quote:

    Nuchter schreef op 13 december 2012 14:00:

    Goede column. We praten onszelf de put in, terwijl we steenrijk zijn. Zie de cijfers van vandaag van eurostat. We hebben veel te besteden, maar consumeren minder dan mensen in andere (minder rijke) landen.
    Zie ook bijlage.
    Nog wel. Stats van bijna een jaar geleden. In dit tempo zitten we over 10 jaar op het niveau van Griekenland. Het heet nu niet voor niets een transferunie...
  8. [verwijderd] 13 december 2012 15:19
    quote:

    Nuchter schreef op 13 december 2012 14:00:

    Goede column. We praten onszelf de put in, terwijl we steenrijk zijn. Zie de cijfers van vandaag van eurostat. We hebben veel te besteden, maar consumeren minder dan mensen in andere (minder rijke) landen.
    Zie ook bijlage.
    De bevolking van landen die niet meedoen in de Euro heeft zo te zien toch wat meer te besteden.
  9. [verwijderd] 13 december 2012 15:23
    quote:

    Steak schreef op 13 december 2012 15:19:

    [...]

    De bevolking van landen die niet meedoen in de Euro heeft zo te zien toch wat meer te besteden.
    Niet qua koopkracht zo te zien. Je moet netto besteedbaar inkomen eigenlijk door prijsindex delen voor een koopkracht vergelijking voor levensonderhoud.

    Dit geldt niet voor andere zaken, m.a.w. ze kunnen meer goud etc. kopen ;-)
  10. [verwijderd] 13 december 2012 15:26
    Nee Taketak. Dat is te simpel, depressief? Jazeker, maar als je de boel overziet is dat terecht. Mijn gabber heeft een toeristenbedrijf in Portugal, hij verteld mij ik ben depressief, hij verteld me gewoon weg te varen als het fout gaat, na mij de zondvloed. Ja het is mis en goed ook, er negatieve rente door drukken van valuta. Lenen door diezelfde staten om banken te redden. We kunnen niet meer profiteren van de onterechte waardegroei bedrijven, huis en beleggingspanden. alleen werk is er over en de inslag van de jongelui is lui. Het vieze werk besteden we uit aan Polen etc. Het arbeid intensieve door de Chinezen, dan via container door de uitgediepte vaargeulen voor grote schepen ( Hetwieger polder ) automatisch door robots wordt gelost. En als we dan bijvoorbeeld een Fosfor fabriek hebben dan moet hij dicht. Recent in Zeeland met 500 man ondanks alle milieu investeringen ten spijt het doek gevallen. In de Oekraine hebben ze de productie opgeschroefd, daar lage arbeid kosten en milieu... eh hoe bedoeld u? M.a.w. er is nauwelijks nog werk voor de onderkant en ons totale economisch plaatje is niet meer. Dat moet eerst worden hersteld. Of je de toekomst negatief ziet is voor een ieder zelf, maar nadenkend en de wetenschap dat alles wat is gebouwd in Nederland belast is met een schuld doet het ergste vrezen.

    groet, vastgoedbelegger die alles heel dom steeds heeft betaald.
  11. Nuchter 13 december 2012 18:35
    Sorry, verkeerde statistiek bijgevoegd.
    Hierbij het overzichtje van eurostat van vandaag.
    Hieruit blijkt dat Nederland nog steeds het rijkste EU-land is (afgezien van Luxemburg, dat vertekende cijfer komt door bankiers en juristen die in het buitenland wonen), maar we steeds minder geld uitgeven.
  12. forum rang 4 peter545 13 december 2012 18:54

    Nederlandse staatsschuld (incl. lagere overheden)= E 400 miljard

    Vermogen ABP (= pens,fonds voor ambtenaren) = E 250 miljard
    Vermogen overige pensioenfondsen = E 621 miljard
    Totaal vermogen Nederlandse pens.fondsen = E 871 miljard

    (ter vergelijking:
    (vermogen van álle Ned. pensioenfondsen in 1990 = E 176 miljard
    (schuld Ned. staat in 1990 = E 187 miljard
    ((het vermogen van de pens.fondsen stijgt élk jaar véél sneller dan de staatsschuld

    Er is 'n goede oplossing voor zowel de Ned. staatsschuld als voor het extreme vermogen van de Ned. pens.fondsen:
    1. hef het ABP op (dit is het pens.fonds voor ambtenaren) +
    2. hef 30% belasting op de overige pens.fondsen.
    3. dwing de pens.fondsen om hun vermogen in Ned. te beleggen (was vroeger óók zo)

    Gevolg 1:
    Zoals álle andere landen doen: ambtenaren rechtstreeks uit 'sRijks kas betalen;

    Gevolg 2:
    Er is dan nog E 65 miljard over; te besteden aan bijv. groene stroom, onderwijs en snel internet. Gevolg: economie wordt enorm aangezwengeld;

    Gevolg 3:
    Daar de pensioenen bruto = netto uitbetaald worden, hoeft men ouderen niet meer lastig te vallen met belastingpapieren;

    Gevolg 4:
    De staatsschuld is volledig weg; ambtenaren hoeven dus niet de wereld af te reizen om leningen af te kunnen sluiten.
    Bovendien hoeven de pensioenfondsen niet meer de gehele wereld rond om te kijken waar ze hun giga-vermogen tegen redelijk rendement kunnen beleggen.
  13. [verwijderd] 13 december 2012 20:49
    Volgens mij is het ook een definitie kwestie. Maar ik ben geen econoom en er zijn voor mij meer vragen dan antwoorden. Wel draag ik graag bij aan de interessante discussie.

    Economie met GDP als belangrijk(st)e economische indicator was historisch een manier om productiviteit van een land te meten aan:
    • de hoeveel producten die werden geproduceerd en hoeveel handel werd gedreven in een land. Redelijk goed fysiek te meten aan de hand van volume en prijs per product

    Probleem:
    Met ‘ de kenniseconomie’ en een toenemend en dominant aandeel van deze sector in Nederland is GDP meer een maatstaf geworden van de hoeveelheid geld die rondgepompt wordt in een economie of dit nu aan producten of aan kennis of diensten besteed wordt. Daardoor is de verhouding tussen producten en kennis/diensten moeilijk te achterhalen.
    De reëele productiviteit en wat alle GDP activiteiten betekenen nationaal (voor inwoners) zijn denk ik moeilijk af te leiden aan dit soort indicatoren. Daar komt het rondpompen van geld tussen bijvoorbeeld hypotheekverstrekkers en leners zeker voor Nederland nog bij maar dat denk ik. Het zal me niet verbazen als dit ook bij ons GDP wordt gerekend.
    Vragen die ik heb: Is GDP niet meer een omzet cijfer geworden van productie, kennis en diensten met een inmiddels dominant aandeel van kennis en dienstenactiviteiten? Valt het rondpompen van geld tussen financiële instellingen en burgers en bedrijven hier ook onder?

    Begrijp me niet verkeerd : Ik ben positief over Nederland en geen doomdenker maar met de meeste lijsten en cijfers komen we geen stap verder denk ik.
    (Internationaal (valuta, geldeconomie etc) vind ik het zelf nog veel complexer en komen nog meer vragen naar voren)
30 Posts
Pagina: 1 2 »» | Laatste |Omhoog ↑

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Lees verder op het IEX netwerk Let op: Artikelen linken naar andere sites

Gesponsorde links