Steeds meer bedrijven willen een co-CEO, maar Europa moet er niks van hebben

Steeds meer Amerikaanse bedrijven kiezen voor gedeeld leiderschap, onder het motto op één been kun je niet staan. Grote beursgenoteerde bedrijven als Spotify, Comcast en eerder ook Netflix hebben ervoor gekozen om twee mensen aan hetzelfde roer te zetten. Dat steeds meer bedrijven kiezen voor een co-CEO-structuur, heeft er volgens Reuters mee te maken dat hun activiteiten steeds  diverser en gecompliceerder worden. 

Factbox-More companies adopt co-CEO structure

Full Story → https://t.co/zUH3dAFE42 pic.twitter.com/y5R3BaV0Q8

— PiQ Newswire (@PiQNewswire) September 22, 2025

In Europa is er nog geen sprake van een trend. Maar is dat een kwestie van tijd? "Een duo aan de top kan bepaalde taken makkelijker maken", zei Sandra Groeneveld (hoogleraar publiek management aan de Universiteit Leiden) in een eerder gesprek met de NOS. Volgens haar is het lastiger voor een CEO om alle ballen tegelijk in de lucht te houden naarmate een bedrijf groter en groter wordt.

Daarom zie je bij steeds meer bedrijven dat de taken worden verdeeld. Om er een voorbeeld bij te pakken: Netflix. Daar zit Ted Sarandos op content, marketing en juridische zaken, terwijl Greg Peters gaat over technologie en operatie. Ook KKR werkt met een duidelijke taakverdeling. Joseph Bae kijkt naar private markten en Azië, waar Scott Nuttall toezicht houdt op de balans en kapitaalmarkten. In zulke gevallen werkt het model goed. 

Vanaf 1 januari 2026 gaat ook Spotify die kant op. Daar wordt het een tandem van technoloog Gustav Söderström en commercieel strateeg Alex Norström. Samen moeten ze het audiostreamingbedrijf door een nieuwe groeifase loodsen. Door de druk te verdelen, kunnen de leiders zich allebei volledig richten op hun eigen tak. Met alle voordelen van dien. 

Spotify founder Daniel Ek will step down as CEO in January to become executive chairman, as the company adopts a co-CEO structure to address competition and profit challenges https://t.co/1Ry0Oaz51E pic.twitter.com/bei3aInF1y

— Reuters (@Reuters) September 30, 2025

Maar soms gaat het mis

De co-CEO-constructie kent echter ook een mindere kant. De IT-wereld kan het weten. Salesforce en SAP probeerden het allebei, en kozen later eieren voor hun geld. Bij SAP hield het gedeelde bestuur amper zes maanden stand. De jonge Jennifer Morgan en Christian Klein werden in 2019 samen aangesteld, maar Morgan vertrok nog voor de kerst. Officieel 'om sneller te kunnen handelen in onzekere tijden'. 

Salesforce had hetzelfde probleem. Oprichter Marc Benioff is de visionaire spreker, Keith Block de nuchtere bouwer. Anderhalf jaar lang werkte die balans prima, tot Block onverwacht opstapte 'om een nieuw hoofdstuk te beginnen'. Sindsdien zwaait Benioff weer solo de scepter.

Oracle leek het beter te doen. Oprichter Larry Ellison stond destijds als scheidsrechter boven co-CEO’s Safra Catz en Mark Hurd, een duo dat vijf jaar lang samenwerkte tot Hurd in 2019 overleed.

Niet zozeer omdat het model niet werkte, maar omdat de omstandigheden dat vereisten besloot Ellison daarna dat één kapitein voorlopig genoeg was. Maar het bedrijf verraste door het model opnieuw van stal te halen. Nu heeft Oracle weer twee CEO’s: Clay Magouyrk (verantwoordelijk voor de cloud- en AI-infrastructuur) en Mike Sicilia (die de software- en commerciële tak leidt). Bij Oracle gaat het dus om een bewuste terugkeer naar een formule die stabiliteit en focus moet brengen. 

Oracle's co-CEO raised the company's long-range revenue projection for its cloud business to $166 billion by May 2030, a 15% increase over the projection given just a month ago.

Details: https://t.co/yGvc7BrTqF

— The Information (@theinformation) October 18, 2025

DSM probeerde het ook even 

Ook in Nederland hebben we kort kennisgemaakt met de co-CEO. DSM voerde na de fusie met het Zwitserse Firmenich een gedeelde top in: Geraldine Matchett en Dimitri de Vreeze. Beiden hadden hun eigen aandachtsgebied. Matchett trad ook op als CFO, De Vreeze als operationeel bestuurder. Maar na nog geen jaar hield het op.

Sinds september 2023 is De Vreeze de enige CEO. Matchett vertrok 'om elders haar carrière voort te zetten'. Het voorbeeld past in een patroon. De co-CEO-structuur kan tijdelijk goed werken, bijvoorbeeld bij fusies of snelle expansie. Maar zodra de integratie voltooid is, blijkt een enkele stem effectiever.

Waarom het model beter past in Amerika

Ligt het aan de cultuur? Amerikaanse bedrijven zijn inmiddels gewend aan gedeelde macht en gespecialiseerde leiders. In Europa is de bedrijfscultuur traditioneel gericht op één gezicht: iemand die de koers bepaalt, aanspreekbaar is voor de RvC en zichtbaar is voor aandeelhouders.

Het verschil is niettemin dieper dan dat, zeggen Roderik Vrolijk en Jan-Jaap Koningsveld van advocatenkantoor Stibbe, beiden gespecialiseerd in corporate governance en ondernemingsrecht. Volgens hen is het Nederlandse bestuursmodel van nature al veel meerhoofdig. "In de VS heb je een CEO die het centrale machtscentrum vormt", zegt Vrolijk. "Dat past bij een top-down bedrijfscultuur. In Nederland heb je juist een collegiaal bestuur van drie, vier of vijf mensen die samen beslissen. De CEO is dan vooral de woordvoerder naar buiten toe, niet de enige die aan de touwtjes trekt."

Voor beleggers is dat een wezenlijk verschil, vult Vrolijk aan. "Bij ons zit dat co-CEO-principe er eigenlijk al ingebakken. Besluiten worden collectief genomen. Als een bestuurder zich alleen op finance richt en een ander op operations, dan is dat al een vorm van taakverdeling. Zonder dat het formeel co-CEO's zijn." 

Vier ogen zien meer dan twee

Juist dat systeem biedt stabiliteit. Nederlandse beursgenoteerde ondernemingen zijn wettelijk verplicht om met meerdere dagelijks-beleidsbepalers te werken. Die regel komt voort uit wat Vrolijk het 'vierogenprincipe' noemt: "Belangrijke besluiten mogen nooit aan één persoon worden overgelaten. Je moet elkaar kunnen challengen", zegt hij.

Die cultuur van tegenspraak is ingebakken in het Europese governance-model. Het maakt bedrijven misschien iets trager in de besluitvorming, maar volgens Vrolijk ook betrouwbaarder. "Een Europese onderneming is beter beschermd tegen het risico dat je loopt als één charismatische leider de koers bepaalt. Dat zie je in de VS vaker: één gezicht dat de markt belichaamt, maar ook meteen het grootste risico vormt. Denk aan Tesla-CEO Elon Musk. Als die wegvalt, gaat de beurskoers mee onderuit.”

Op de vraag of beleggers alert moeten zijn als een bedrijf met zo’n model komt, zegt Vrolijk: "Ik zou vooral kijken naar de mensen zelf. Zijn het complementaire profielen? En hoe is de governance geregeld? Als dat goed in elkaar zit, zie ik geen rode vlag. Sterker nog, liever twee verstandige bestuurders die elkaar scherp houden dan één persoon die alles bepaalt."

En dan komt AI de bestuurskamer binnen

Die voorzichtigheid geldt ook voor een nieuw soort 'bestuurder' die langzaam de bestuurskamer binnensluipt: kunstmatige intelligentie. Steeds meer bedrijven gebruiken AI-systemen om data te analyseren of risico’s in te schatten. Maar een robot aan tafel als formele bestuurder? Dat kan niet, zegt Koningsveld. Toch brengt de ontwikkeling nieuwe vragen met zich mee.

Even AI couldn’t hide the embarrassment!

??Deloitte to Repay Australia Govt After $440,000 AI-Written Report Found Full of Errors

Deloitte used GPT-4o to prepare a $440,000 report for the Australian federal government led by PM Anthony Albanese, later found packed with fake… pic.twitter.com/waSURzZt1O

— Nabila Jamal (@nabilajamal_) October 6, 2025

"AI-systemen worden steeds vaker ingezet bij besluitvorming", zegt Koningsveld. "Maar zo’n model is een black box: je weet niet precies hoe het tot een conclusie komt. En dat wringt met de transparantie die in corporate governance essentieel is. Je kunt niet de touwtjes uit handen geven aan iets wat je niet begrijpt."