Fed handhaaft rente en verandert twee belangrijke zinnen in het persbericht

Fed-voorzitter Jerome Powell heeft opnieuw de druk van president Trump weerstaan om de beleidsrente te verlagen. De rente bleef ongemoeid, al werd het rentebesluit voor het eerst in bijna 32 jaar niet unaniem genomen. De opvallendste punten:

• Het belangrijkste rentetarief blijft 4,25% tot 4,50%.
• Twee Fed-functionarissen stemden tegen: zij opteerden voor een renteverlaging
• Volgens Jerome Powell ligt nog niet vast wat er met de rente gaat gebeuren in september
• De kans dat de Fed in september de rente verlaagt, wordt inmiddels onder de 50% geschat
• Wall Street is na het rentebesluit overwegend lager gesloten, de tienjaarsrente liep op

De Federal Reserve heeft voor de vijfde keer op rij besloten om het belangrijkste rente ongemoeid te laten. Het federal funds rate - het belangrijkste Amerikaanse rentetarief - blijft daarmee 4,25% tot 4,50%.

De Fed wil nog even afwachten wat de impact van de importheffingen zal zijn op de inflatie en de economie in het algemeen. Ondanks de handelsakkoorden die de VS inmiddels met diverse landen heeft gesloten, zijn er volgens Powell nog veel onzekerheden. De Fed-president gaat er nog altijd van uit dat het effect van de heffingen tijdelijk zal zijn, maar wil voorkomen dat de inflatie alsnog voor langere tijd opvlamt.

President Trump zal ongetwijfeld niet blij zijn, want hij riep bij herhaling op de rente flink te verlagen. Powell liet zich echter niet verleiden tot uitspraken over Trump. Wel benadrukte hij het belang van een onafhankelijk opererende Fed. Als de Fed niet op afstand staat van de politiek kan dat ertoe leiden dat er rentebesluiten worden genomen om de verkiezingen te beïnvloeden, zei hij. Het komt zelden voor dat Powell zich zo expliciet en scherp uitlaat.

Besluit niet unaniem: een zeldzaamheid

Opvallend is verder dat het rentebesluit niet unaniem is genomen. Twee Fed-functionarissen stemden tegen: Michelle Bowman en Christopher Waller. Erg verrassend was dat niet, want zij toonden zich al eerder openlijk voorstander van een renteverlaging in juli. Maar dat de Fed verdeeld stemt is wel een zeldzaamheid: dat was sinds december 1993 niet meer voorgekomen.

De Fed kondigde ook aan verder te gaan met de afbouw van de balans. Dat gebeurt door aflopende obligaties, schulden en door hypotheek gedekte effecten niet te vervangen door nieuw schuldpapier, maar deze te laten vervallen. 

Fed lijkt wat pessimistischer over de economie

'The devil is in the details', zo luidt een bekend gezegde. Dat geldt ook voor de Fed: een paar kleine woordjes kunnen veel verschil uitmaken. Reken er maar op dat elk woord zeer zorgvuldig is uitgekozen, omdat de markten daar sterk op kunnen reageren.

Als we de persberichten van het vorige en het huidige rentebesluit naast elkaar leggen, komen twee opmerkelijke wijzigingen naar voren. In juni schreef de Fed nog dat de economische activiteit in een stevig tempo is blijven groeien. In de huidige toelichting staat dat de groei van de economische activiteit in de eerste helft van dit jaar is afgezwakt. Een belangrijk verschil.

Opvallend is ook dat de Fed niet langer schrijft dat de onzekerheid over de economische vooruitzichten is afgenomen, maar hoog blijft. In het huidige persbericht staat alleen dat er sprake is van een verhoogde onzekerheid. Ook dat duidt op toegenomen pessimisme, al nuanceerde Powell dat in de persconferentie wat (zie verderop).

Verwachtingen voor september zijn verschoven

De Fed-voorzitter wilde geen enkel voorschot geven op het volgende rentebesluit op 17 september. Wat de Fed dan gaat doen, hangt af van de inkomende data, zo zei hij meerdere malen.

In dat licht hangt er extra gewicht aan twee belangrijke cijfers die deze week verschijnen: de PCE-inflatie (donderdagmiddag) en het Amerikaanse banenrapport (vrijdagmiddag). De Fed heeft immers een dubbel mandaat: zij streeft naar prijsstabiliteit (lees: een inflatie van circa 2%) en volledige werkgelegenheid (lees: een werkloosheid van maximaal 4%).

De marktverwachtingen zijn inmiddels wél aan het verschuiven. Vlak voor het rentebesluit werd de kans op een renteverlaging in september nog ingeschat op meer dan 57%. Inmiddels is dat gezakt naar 45%, zo blijkt uit de zogeheten FedWatch-tool van CME:

Wall Street onder druk, obligatierente loopt op

De markt leek de toelichting op te vatten als vrij 'hawkish', of in elk geval niet 'dovish'. Na het rentebesluit daalden de S&P500 en de Dow Jones-index. De rente op Amerikaanse staatsobligaties met een looptijd van tien jaar liep met 5 basispunten op naar 4,38%:

***

Highlights uit de persconferentie:

• Powell begint zijn verhaal door te wijzen op het dubbele mandaat van de Fed: maximale werkgelegenheid en stabiele prijzen.
• Ondanks verhoogde onzekerheid is de Amerikaanse economie volgens hem solide.
• Het huidige rentetarief stelt de Fed volgens Powell in staat om tijdig te reageren op economische ontwikkelingen.
• De economische groei is wat afgevlakt. Het bnp steeg met 1,2% y-o-y in eerste halfjaar, tegen 2,5% vorig jaar. Hoewel de groei in het tweede kwartaal een stuk hoger was - 3% - kijkt de Fed liever naar de cijfers over een halfjaar, omdat daarmee de kortstondige en ongewone volatiliteit als gevolg van export wordt uitgefilterd. 
• De consumentenbestedingen vlakken ook af. Investeringen van bedrijven zijn wel toegenomen. De activiteit in de huizenmarkt blijft zwak.
• De arbeidsmarkt is aanhoudend solide. De loonontwikkeling is gematigder. De arbeidsmarkt voldoet grofweg aan de Fed-doelstelling van maximale werkgelegenheid.
• De inflatie is flink gedaald ten opzichte van de pieken medio 2022, maar nog wel iets te hoog is ten opzichte van de doelstelling van 2%. De PCE kwam in juni uit op 2,5% op jaarbasis. De kern-PCE (zonder prijzen van voedingsmiddelen en energie) bedroeg 2,7%. Deze cijfers zijn nauwelijks veranderd ten opzichte van het begin van dit jaar, terwijl er onderliggend wel wat verschuivingen hebben plaatsgevonden. Zo is de diensteninflatie inmiddels afgenomen, maar zijn de prijzen in sommige categorieën goederen juist gestegen, als gevolg van de importheffingen.
• De Fed kijkt voor het toekomstige monetaire beleid naar de inkomende data, nieuwe vooruitzichten en de balans van risico's.
• Het is nog afwachten wat het effect van de tarieven is op de algehele economie en de inflatie.
• De Fed gaat nog altijd uit van het basisscenario dat het effect van de importheffingen tijdelijk kan zijn. Maar er is ook een kans dat de effect op de inflatie hardnekkiger is. Het is belangrijk om dat te voorkomen.
• Het huidige rentetarief is volgens Powell voldoende om het inflatierisico in te dammen. De Fed kan vooralsnog afwachten hoe een en ander zich ontvouwt. De komende weken komen er enkele belangrijke cijfers die helpen bij de afweging van de risico's en het vaststellen van het monetaire beleid.
• Een journalist wil weten of een renteverlaging in september realistisch is. Powell houdt zijn kaarten tegen de borst en zegt dat de Fed eerst naar de inkomende data kijkt. Er komen nog twee arbeidsmarktrapporten en diverse inflatiecijfers.
• Een andere journalist refereert aan het besluit om in het persbericht de passage te schrappen dat de onzekerheid over de economische vooruitzichten was afgenomen. Hij wil weten of de onzekerheid is toegenomen. Powell antwoordt dat bij het vorige rentebesluit van 18 juni de onzekerheid wat waren afgenomen. Sindsdien is er niet veel veranderd. Dat is de reden om die passage aan te passen.
• De journalist wil ook weten of er volgens de Fed nu meer duidelijkheid over de importheffingen is, nu de VS inmiddels met enkele belangrijke handelspartners deals heeft gesloten. En of de Fed liever eerst wil afwachten wat het effect op de economie is. Powell antwoordt dat dit een 'dynamische tijd' op handelsgebied. "We krijgen steeds meer informatie, maar er zijn ook nog steeds veel onzekerheden."
• De arbeidsmarkt is nog altijd solide, maar Powell ziet 'zeker neerwaartse risico's'.
• De meeste Fed-officials waren van mening dat de werkgelegenheid op het gewenste niveau is, maar dat de inflatie nog iets boven de doelstelling zit, en dat daar een gematigd restrictief monetair beleid bij hoort.
• Er wordt volgens Powell verschillend gedacht over de hoogte van de 'neutral rate': een rentetarief dat de economie noch stimuleert, noch afremt. De een vindt meer restrictief, de ander minder. Je weet pas wat de neutral rate is in de praktijk: als je het effect ziet.
• Is twee maanden lang genoeg om te beoordelen wat de impact van de tarieven is op de inflatie?
  Powell antwoordt dat bedrijven hogere prijzen niet altijd volledig kunnen doorberekenen aan de consument. Het kan een tijd duren voordat het effect volledig voelbaar is.
• Powell wijst erop dat het nauw let. Als je te snel de rente gaat verlagen, loop je het risico dat de inflatie weer opvlamt. Wacht je te lang, dan kun je schade toebrengen aan de arbeidsmarkt.
• Een andere journalist wil weten of de 'One Big Beautiful Bill'-act de Amerikaanse economie volgend jaar kan stimuleren en of dat de Fed terughoudender maakt om de rente in 2026 te verlagen. Powell komt eerst met de disclaimer dat de Fed nooit een oordeel velt over wetgeving. Er zitten volgens Powell stimulerende elementen in, maar hij ziet de wet niet als specifiek stimulerend. Een groot deel van de wet maakt bestaande belastingverlagingen permanent.
• Maakt Powell zich zorgen over gevolgen van een lager hoog blijvende rente voor de overheid (rente over staatsschuld)? Powell wijst er op dat de Fed maar twee mandaten heeft: maximale werkgelegenheid en prijsstabiliteit. De Fed houdt zich niet bezig met de wensen van federale overheid. Dat zou de geloofwaardigheid van de Fed aantasten.
• Welke data wil de Fed zien om de rente in september te kunnen verlagen? Powell wil dat de risico's qua werkgelegenheid en inflatie in balans zijn. Toen de Fed op de pauzeknop drukte, was de arbeidsmarkt solide, maar de inflatie nog te hoog. De Fed kijkt naar het geheel. Powell wil geen enkel voorschot nemen op het rentebesluit in september.
• Powell wordt ook geconfronteerd met de vete met Trump. Tast dit de onafhankelijkheid van de Fed aan? Volgens de Fed-voorzitter is het van groot belang dat de Fed onafhankelijk opereert en op afstand staat van de politiek. Anders kan dat ertoe leiden dat de Fed rentebesluiten gaat nemen om de verkiezingen te beïnvloeden.

U kunt ook meekijken via de onderstaande link: