“Nederland staat voor een cultuurverandering ten opzichte van beleggen”

In razend tempo rolt Trade Republic zijn bank- en brokernetwerk uit over Europa. De Duitse fintech begon in 2019 als beleggingsapp voor goedkope transacties in met name ETF’s, maar is inmiddels een volwaardige bank met activiteiten in 17 landen.

Afgelopen week lanceerde Trade Republic in Nederland een gratis betaalrekening, die 2% rente biedt over het saldo. Kom daar maar eens om bij een Nederlandse grootbank, waar een kale betaalrekening per saldo vooral geld kost.

Tijdens een bezoekje aan Amsterdam steken Julian Collin, directeur Growth, en Matthias Baccino, hoofd Markets van Trade Republic, hun ambities niet onder stoelen of banken. Het doel: de eerste (digitale) grootbank realiseren die geen land, maar ‘Europa’ als thuismarkt heeft. “Met 600 mensen in Berlijn en 8 miljoen klanten zijn wij beter gepositioneerd dan elke lokale speler zonder schaal. Je hebt schaal nodig om dit rendabel te maken.”

Het is nogal een sprong, van een beleggingsapp naar een full service bank, met pasjes en betaalrekeningen. Wanneer besloten jullie om volwaardige bank te worden, en waarom?

Julian Collin: “Drie jaar geleden waren we een one-trick pony: we hadden alleen een beleggingsplatform. Maar in Duitsland belegt slechts 10 à 15% van de mensen actief. We vroegen ons af: hoe groeien we sneller? Mensen overtuigen om te gaan beleggen is een traag proces. Dus we deden iets anders: we gingen rente doorgeven. Rente is voor die 10% beleggers niet zo belangrijk – maar voor de 60 à 70% die wat spaargeld heeft wél. Toen we dat lanceerden, verdubbelde onze groei vrijwel direct. En het mooie was: die mensen begonnen daarna met beleggen.”

2% rente op een gratis betaalrekening is niet normaal bij een Nederlandse bank. Dan is de logische vraag: waar doen jullie dat van?

“Ons businessmodel is fundamenteel anders dan dat van een klassieke bank: we zijn een techbedrijf. 70% van onze mensen is engineer. We hebben onze eigen infrastructuur gebouwd, zelfs onze bewaarbank. We maken geen gebruik van tussenpersonen. Daardoor zijn we winstgevend – al 2,5 jaar. We verdienen het geld aan de beleggingskant. Dat stelt ons in staat om geen kosten voor bankpassen of rentemarges te rekenen.”

Dus het was geen doel op zich om een bank te worden, maar meer een manier om mensen te laten beleggen?

“Ja, de mensen die binnenkwamen voor de rente, kwamen zo ook in contact met de beleggingsapp. Daarnaast hebben we ook een directe link gelegd: als je bij ons een bankpas hebt, gaat 1% van je uitgaven met die pas - met een maximum van €15 per maand - automatisch naar een spaarplan.”

Nu jullie zoveel bankdiensten aanbieden, heb je nooit overwogen om de naam te veranderen?

“Zeker. Trade Republic roept een beeld van handelen op. Misschien zouden we beter gewoon “Republic” kunnen heten, maar ja – dat roept weer politieke associaties op.”

Matthias Baccino: “Ondanks de naam Trade Republic ging het ons nooit om actief handelen. Vanaf het begin draaide het om spaarplannen en periodiek beleggen. Na 25 jaar in dit vak geloof ik ook heilig dat dit voor 95% van de mensen de beste aanpak is.”

Door in heel Europa een complete retailbank uit te rollen, steek je je ook in een wespennest van regelgeving en toezichthouders. Hoe lastig is dat?

Collin: “We zijn niet bang voor regelgeving. Het feit dat regulering verschilt per markt is ook een voordeel. Het is een barrière voor anderen. De Amerikaanse broker Robinhood zegt al jaren naar Europa te komen – maar het lukt ze niet. Er is nog geen bank die in élk land wint. En dat willen wij wel bereiken.”

In Nederland hebben jullie nu 200.000 klanten. Mooi, maar daarmee heb je nog niet gewonnen van de concurrentie.

Baccino: “Nederland is heel specifiek. Samen met Noorwegen heeft Nederland waarschijnlijk het beste pensioenstelsel van Europa. Maar in de rest van Europa is er inmiddels een nieuwe financiële behoefte ontstaan: alleen werken om geld te verdienen is niet meer genoeg. Je moet je geld ook vóór je laten werken. Die noodzaak heeft een culturele omslag veroorzaakt. Jongeren onder de 35 zijn totaal niet bang meer om te beleggen – ze móéten het zelfs. Volgens een studie van BlackRock en extraETF komen er in Europa tientallen miljoenen ETF-spaarplannen bij in de komende vijf jaar.”

En in Nederland is dat minder aan de hand?

“Ja, nu nog wel. In Frankrijk heb je Reddit-groepen met een half miljoen leden die het over beleggen hebben. Daar heb je al zo’n 200 finfluencers. In Nederland komt dat maar traag op gang. Maar dat betekent niet dat Nederlanders géén behoefte hebben aan het optimaliseren van hun financiële huishouding.”

“Nederland heeft – na Estland – de hoogste inflatie van Europa. En vergeet niet dat Nederlandse banken jaarlijks €2 miljard aan rente op betaalrekeningen voor zichzelf houden. Ik verwacht hier dezelfde cultuurverandering die we nu al zien in andere landen. Vooral onder de middenklasse, jongeren en vrouwen – groepen die verder afstaan van traditioneel langetermijnbeleggen.”

Maakt die trage ontwikkeling het moeilijker voor jullie in Nederland?

“Nederlanders houden volgens mij wel van een goede deal. Ze zijn prijsbewust en financieel vaardig. Je zou dus verwachten dat ze geen genoegen nemen met nul rente op hun betaalrekening. En veel jonge mensen in Nederland begrijpen het idee van spaarplannen volledig – ze vinden het logisch.”

“Er staat hier zo’n €500 miljard op spaarrekeningen, en €100 miljard op betaalrekeningen. Dat is in totaal €600 miljard aan liquiditeit. Daartegenover staat ongeveer €180 miljard aan geld dat wordt belegd in aandelen, ETF’s, en dergelijke. Door onze hoge rente trekken wij relatief veel spaargeld aan, maar ook binnen die €180 miljard zien we een verschuiving – net als elders in Europa – richting ETF’s.”

Inntussen is het aanbod van spaar- en beleggingsproducten in Europa nog volledig versnipperd, met een lappendeken aan producten, aanbieders en belastingregels.

“Wat we nodig hebben is een Europese variant van wat in Amerika ‘401K’ heet, een gestandaardiseerd pensioenproduct. In de EU is nu wel een begin gemaakt met de Savings & Investment Union en Frankrijk en Spanje hebben stappen gezet richting een eerste Europese pensioenproduct, maar het is allemaal nog ver weg. Dat er pan-Europese spelers zoals wijzelf in opkomst zijn, moet de Europese autoriteiten wel het vertrouwen geven dat er een markt is voor zo’n gestandaardiseerd product. Want bij wie zouden mensen nou graag zo’n product willen aanschaffen?”

Terwijl we daarop wachten, wat kunnen we in de tussentijd aan nieuwe initiatieven van Trade Republic verwachten? Denken jullie wel eens aan een app voor meer gevorderde beleggers? Of misschien aan expansie buiten Europa?

Collin: “We gaan geen aparte producten voor verschillende groepen beleggers lanceren. Iedereen bij ons wordt gelijk behandeld, dat is een belangrijk principe, dus er zijn geen extra abonnementen en geen VIP-klanten. Iedereen betaalt en krijgt hetzelfde. En uitbreiden naar de VS is lastig – andere valuta, andere regels - dus we blijven ons richten op Europa. Er is hier zó veel werk te doen.”

Wanneer gaan jullie zelf naar de beurs?
“Ja, dat moet uiteindelijk wel. Je kunt niet praten over democratisering van vermogen en zelf de uitzondering blijven. Maar dat is nog niet voor nu.”