Van beleggers
voor beleggers
desktop iconMarkt Monitor

Ontvang nu dagelijks onze kooptips!

word abonnee

Waarom is die rente eigenlijk zo belangrijk?

Waarom is die rente eigenlijk zo belangrijk?

Waarom is de rente zo belangrijk voor de waardering van aandelen en waarom worden met name groeiaandelen zo hard geraakt?

Voor het rentebesluit van de Fed op 21 september naar buiten kwam, prijsde de markt in dat de Fed funds rate begin volgend jaar op 4,5% zou pieken, om vervolgens 2023 op 4,0% af te sluiten.

De door de Fed gepubliceerde “dot plot” met de projecties van de verwachtingen van de commissie liet echter voor eind 2023 nog een rente van 4,6% zien, met de nodige commotie op aandelen- en obligatiemarkten tot gevolg. Waarom eigenlijk?

Voor gevorderde lezers is wat nu volgt wellicht gesneden koek - u kunt uw tijd misschien beter besteden aan onze recente analyses van Nvidia of de Porsche IPO. Maar als de invloed van rente op aandelenkoersen voor u toch een geval is van wel de klok hebben horen luiden, maar niet weten waar de klepel hangt, lees dan vooral verder.

Liever één euro nu...

Om te beginnen bij het begin; stel dat u in een wereld zonder inflatie (weet u nog?) de keuze krijgt om nu €100 te ontvangen, of €100 over een jaar. Bij een rente van 0% maakt dat - tenzij u het geld op korte termijn nodig heeft - eigenlijk niet zoveel uit. Maar als de rente 2% is, heeft u liever die €100 nu, want dan kunt u die op de bank zetten en dan heeft u over een jaar €102 in plaats van €100.

En hoeveel is die optie van €100 euro over één jaar ontvangen u bij deze 2% rente dan waard? Dat is 100/ (1 + 2%) = €98,04, aangezien het niet uitmaakt of u nu €98,04 ontvangt om het met 2% rente over een jaar tot €100 te laten aangroeien, of dat u over een jaar €100 krijgt.

Dit is de (netto) contante waarde

Deze €98,04 is de contante waarde van de €100 over een jaar. Zoals u ziet is de contante waarde van die €100 euro over één jaar bij een rentestijging van 0% naar 2% bijna €2 lager. Stijgt de rente naar 4% dan daalt de de contante waarde naar €96,15.

Als we een berekening over meerdere jaren maken en er ook eenmalige uitgaven en andere kosten aan toevoegen, dan hebben we het over de netto contante waarde (of netto actuele waarde, of netto huidige waarde).

Het principe - dat een euro nu door rente meer waard is dan een euro in de toekomst - is de basis van veel waarderingsmodellen, zoals het discounted cash flow model en ook de reden dat obligatiekoersen dalen bij rentestijgingen (en vice versa).

Het effect is groter als het nog langer duurt voordat u de €100 ontvangt. Als u bijvoorbeeld over twee jaar €100 ontvangt, dan is de contante waarde hiervan bij 2% rente €96,11 (100/(1+2%)2).

Sinds vorig jaar zijn vrijwel alle rentes (kort, lang, van centrale banken, noem maar op) aan het stijgen, wat een belangrijke oorzaak is van de dalende aandelenkoersen. De waarderingen worden door dit principe lager. 

Waarom zijn groeibedrijven hier extra gevoelig voor?

Groeibedrijven hebben vaak nog veel financiering nodig om de beloofde groei te kunnen realiseren. In de eerste plaats betekent een hogere rente dan simpelweg hogere kosten. Waardeaandelen waar externe financiering minder nodig is hebben hier minder last van. Maar ook (in de toekomst) winstgevende groeibedrijven zijn gevoeliger voor rentestijgingen. 

Ter illustratie een simpel voorbeeld met drie bedrijven en een horizon van vijf jaar.

  • Bedrijf A gaat de komende vijf jaar elk jaar precies €1000 winst maken. Een gedegen waardeaandeel, zeg maar.
  • Bedrijf B is een (nu al) winstgevend groeibedrijf. Over vijf jaar gaat het pas echt los. In jaar 1 tot en met 4 wordt elk jaar €50 winst gegenereerd om in jaar 5 naar €800 door te stoten.
  • Bedrijf C tot slot is een nu nog verlieslatend groeibedrijf, maar als die markt eenmaal geopend is…. In jaar 1 tot en met 4 is er nog €100 verlies per jaar, en daarna zal de winst naar verwachting exploderen naar €1400. 


Voor het gemak stel ik de waarde van deze bedrijven even gelijk aan alleen de waardering van deze winsten (en bij C verliezen). Bij 0% rente - tot voor kort min of meer de situatie - is de netto contante waarde van (dit onderdeel) van deze bedrijven gelijk, namelijk €1000. Dit is bij bedrijf bijvoorbeeld eenvoudigweg de som van alle jaarwinsten van 200 euro.

Bij 2% rente (ik zal u de berekeningen besparen, maar onder andere op Investopedia vindt u meer details en het is een Excelfunctie) zijn de netto contante waardes al fors lager:

Bedrijf A: €943
Bedrijf B: €915
Bedrijf C: €887

U ziet dat C het hardst getroffen wordt. Loopt de rente verder op naar 4%, dan wordt het:

Bedrijf A: €890
Bedrijf B: €839
Bedrijf C: €788

Bij 6% wordt het nog erger allemaal.


Zoals u ziet worden alle bedrijven geraakt bij een stijgende rente, maar bedrijf C het hardst, met een daling van maar liefst 21% als de rente naar 4% stijgt.

De vooruitzichten van Bedrijf C zijn - voor de goede orde - niet veranderd. Sterker nog, als bedrijf C het positieve bericht naar buiten had gebracht dat de winst in jaar 5 met 10% zal stijgen naar €1540 bij een rente van 4%, dan was de waardering ondanks dit goede nieuws nog steeds lager - namelijk €903 (-10%) - dan met de lagere winst in de 0% rente-omgeving.

Rente-effect

Dit is natuurlijk goed vergelijkbaar met wat we nu bij de waardering van groeibedrijven zien. Er spelen natuurlijk veel meer zaken bij de waardering van een bedrijf, maar het rente-effect kan zeer significant zijn. In bijvoorbeeld onze analyse van Meta wordt hier ook rekening mee gehouden. 

Het betekent ook dat groeibedrijven het meest zullen profiteren in het scenario dat de rente stabiliseert en vervolgens daalt. Dat lijkt nu nog even ver weg (zo blijkt ook uit die dot plot) maar houd het in uw achterhoofd voor als dat moment nadert.

Het tegengestelde is ook waar: als de rente verder stijgt, dan hebben we het ergste nog niet achter de rug. In dit simpele voorbeeld betekent een rente van 6% dat groeiaandeel C ten opzichte van de beginsituatie met 30% in waarde is gedaald.

In deze exercitie is nog niet eens meegenomen wat de impact is van rente op rente en gerelateerde factoren, zoals inflatie en een mogelijke recessie op bedrijfswinsten (en de eeuwige vraag in hoeverre het slechte nieuws niet al is ingeprijsd).

Met deze eenvoudige voorbeelden heeft u in ieder geval hopelijk een beter idee gekregen van waarom de markt nu zoveel meer aandacht aan rente besteedt dan in het recente verleden.

Wilt u meer achtergronden en analyses lezen? Word dan nu Premiumlid en krijg 24/7 toegang tot onze aandelenanalyses en beleggingstips, een dagelijkse nieuwsbrief met koop- en verkooptips en een tweewekelijks Magazine.

Wij informeren u graag over ons rendement.

IEX heeft de laatste jaren sterk geïnvesteerd in onze Beleggersdesk. Onze kooptips hebben een gemiddeld rendement per tip opgeleverd van ruim +25%.


Een gedetailleerd overzicht van alle kooptips en de gevolgde berekening is te vinden op de rendementenpagina.

Met een IEX Premium-abonnement heeft u altijd als eerste toegang tot onze tips.
U leest deze al vanaf 2,71 per week.

Analyse door: Erik Mauritz

Erik Mauritz is hoofd IEX Beleggersdesk.

Meer over Erik Mauritz

Recente analyses van Erik Mauritz

  1. 30 sep Van YOLO naar YOMO en van TINA naar TARA 1
  2. 29 sep Is het al tijd voor de ECB "To Protect Italy"? 1
  3. 26 sep Britse Peso-crisis waarschuwing voor Italië

Reacties

10 Posts
| Omlaag ↓
  1. Steven v. O. 23 september 2022 11:06
    Goeie Erik! Essentieel leesvoer voor elke belegger.
    Zelf gebruik ik het (obligatiemarkt) concept van duration, wat indirect op hetzelfde neerkomt.
    Dit kun je zelfs op indexniveau toepassen (vb FTSE vs NDQ).

    PS.
    Voor een completer beeld komen er ook nog dividentstromen bij - welke bij hoge beta groeibedrijven vaak lager (of nihil) is
  2. L. Rozewater 23 september 2022 21:09
    Geachte Erik.
    Een aardig verhaal, maar slordig.

    Quote
    Bedrijf A gaat de komende vijf jaar elk jaar precies €1000 winst maken. Een gedegen waardeaandeel, zeg maar.
    Unquote

    Dan maakt in de berekening bedrijf A €200.- winst/jr.

    Het verhaal over de contante waarde van toekomstige winsten is duidelijk.

    De sprong naar:

    Sinds vorig jaar zijn vrijwel alle rentes (kort, lang, van centrale banken, noem maar op) aan het stijgen, wat een belangrijke oorzaak is van de dalende aandelenkoersen. De waarderingen worden door dit principe lager.

    wordt eigenlijk niet uitgelegd en dat zou de essentie van het verhaal moeten zijn.

    Maar misschien ben ik te dom.
  3. Erik Mauritz 24 september 2022 09:19
    Beste L. Rozewater,
    Dat had iets duidelijker verwoord kunnen worden inderdaad. Wat ik bedoel te zeggen is dat het principe dat de waarde nu van 100 euro over een jaar (of langer) lager wordt als de rente stijgt. Dus 100 euro in de toekomst krijgt een lagere waardering op dit moment als de rente stijgt van 0% naar 2%. Dit geldt ook voor toekomstige bedrijfswinsten, waardoor de waardering van exact hetzelfde bedrijf, met exact dezelfde winstverwachtingen, lager wordt bij een stijgende rente. En aangezien de rente nu stijgt is dat wat er nu aan de hand is. Hoop dat het nu iets duidelijker is.
    Met vriendelijke groet,
    Erik
  4. forum rang 4 Zaphod Beeblebrox 24 september 2022 12:06
    Als de rente daalt wordt het meer verleidelijk om geld te lenen. Binnen een stelsel van fractioneel reserve bankieren wordt dan de hoeveelheid krediet vergroot. Maw, er komen meer eenheden ruilmiddel in omloop. Dat moet ergens naar toe en eindigt vaak in de bubbel du jour, waaronder de aandelenmarkten. Meer eenheden ruilmiddel in omloop betekent ook meer inflatie omdat een grotere hoeveelheid ruilmiddel eenzelfde hoeveelheid goederen moet prijzen. Daarom verlagen centrale banken de rente als de economie in zwaar weer komt en aandelenkoersen dalen. Ze proberen de economie te stimuleren. Als de rente stijgt krijg je juist het tegenovergestelde proces: er wordt liquiditeit uit het systeem getrokken. Het rentespel is, met andere woorden, een groot liquiditeitsspel. Het is dan wel zo dat er verschuivingen plaatsvinden binnen de verschillende assetklassen waarbij soms de ene variant wat populairder is dan een andere.

    In het artikel mis ik de component geldontwaarding. 100 euro nu is meer waard dan 100 euro over een jaar omdat die 100 euro minder waard gaat zijn over een jaar. Bij een inflatie van 7% zijn die 100 euro er nog maar 93 waard. Daar kan verder geen 2% rente tegenop.
  5. forum rang 6 'belegger'' 25 september 2022 23:54
    "Groeibedrijven hebben vaak nog veel financiering nodig om de beloofde groei te kunnen realiseren. In de eerste plaats betekent een hogere rente dan simpelweg hogere kosten. Waardeaandelen waar externe financiering minder nodig is hebben hier minder last van. Maar ook (in de toekomst) winstgevende groeibedrijven zijn gevoeliger voor rentestijgingen."

    Het scheelt per aandeel. In mijn beleving zijn groeibedrijven meer gefinancierd met eigen vermogen en traditionelere bedrijven vaker volgehangen met schuld. Daardoor worden traditionelere partijen meer geraakt in de bedrijfsresultaten (hogere rentekosten) en groeiaandelen meer in de waardering (resultaten verder in de toekomst).
  6. forum rang 4 Littletycoon 26 september 2022 00:41
    quote:

    Zaphod Beeblebrox schreef op 24 september 2022 12:06:

    Als de rente daalt wordt het meer verleidelijk om geld te lenen. Binnen een stelsel van fractioneel reserve bankieren wordt dan de hoeveelheid krediet vergroot. Maw, er komen meer eenheden ruilmiddel in omloop. Dat moet ergens naar toe en eindigt vaak in de bubbel du jour, waaronder de aandelenmarkten. Meer eenheden ruilmiddel in omloop betekent ook meer inflatie omdat een grotere hoeveelheid ruilmiddel eenzelfde hoeveelheid goederen moet prijzen. Daarom verlagen centrale banken de rente als de economie in zwaar weer komt en aandelenkoersen dalen. Ze proberen de economie te stimuleren. Als de rente stijgt krijg je juist het tegenovergestelde proces: er wordt liquiditeit uit het systeem getrokken. Het rentespel is, met andere woorden, een groot liquiditeitsspel. Het is dan wel zo dat er verschuivingen plaatsvinden binnen de verschillende assetklassen waarbij soms de ene variant wat populairder is dan een andere.

    In het artikel mis ik de component geldontwaarding. 100 euro nu is meer waard dan 100 euro over een jaar omdat die 100 euro minder waard gaat zijn over een jaar. Bij een inflatie van 7% zijn die 100 euro er nog maar 93 waard. Daar kan verder geen 2% rente tegenop.
    Dat is niet correct: winst/cash flow wordt geacht in principe mee te groeien met inflatie, waardoor de NCW niet zou worden beïnvloed door inflatie.

    De auteur had ter verduidelijking kunnen toevoegen dat de voorbeelden op basis van constante geldstromen zijn. Als we verder azijnpissen had de auteur moeten spreken van cash flow ipv winst, winst is geen cash.

    Maar laten we het erop houden dat de auteur gepoogd heeft het onderwerp volgbaar te houden voor het gemiddelde iex publiek.
  7. forum rang 4 Littletycoon 26 september 2022 00:55
    quote:

    'belegger'' schreef op 25 september 2022 23:54:

    "Groeibedrijven hebben vaak nog veel financiering nodig om de beloofde groei te kunnen realiseren. In de eerste plaats betekent een hogere rente dan simpelweg hogere kosten. Waardeaandelen waar externe financiering minder nodig is hebben hier minder last van. Maar ook (in de toekomst) winstgevende groeibedrijven zijn gevoeliger voor rentestijgingen."

    Het scheelt per aandeel. In mijn beleving zijn groeibedrijven meer gefinancierd met eigen vermogen en traditionelere bedrijven vaker volgehangen met schuld. Daardoor worden traditionelere partijen meer geraakt in de bedrijfsresultaten (hogere rentekosten) en groeiaandelen meer in de waardering (resultaten verder in de toekomst).
    Die beleving is niet correct, bedrijfsresultaten hebben natuurlijk impact op waardering. Economische theorie stelt zelfs dat in principe de kapitaal structuur geen impact heeft op waardering van een bedrijf. Let wel, in principe, er zijn haken en ogen. Desalniettemin, zowel groei als traditionele bedrijven worden geraakt in de waardering, om verschillende redenen.
  8. forum rang 6 'belegger'' 26 september 2022 10:27
    quote:

    Littletycoon schreef op 26 september 2022 00:55:

    [...]
    Die beleving is niet correct, bedrijfsresultaten hebben natuurlijk impact op waardering. Economische theorie stelt zelfs dat in principe de kapitaal structuur geen impact heeft op waardering van een bedrijf. Let wel, in principe, er zijn haken en ogen. Desalniettemin, zowel groei als traditionele bedrijven worden geraakt in de waardering, om verschillende redenen.
    Groeibedrijven zijn meer gefinancierd met eigen vermogen. Dat is tenminste mijn beleving. Zonder schuld geen rentelasten. De koers van deze bedrijven hebben echter meer last van een hogere disconteringsvoet, omdat de winsten verder in de toekomst liggen.

    Zowel groei als traditionele aandelen worden beiden geraakt in hun koer, maar om verschillende redenen. Dat ben ik met je eens, maar niet automatisch in de waardering. Zolang bedrijfsresultaten gelijk opgaan met de koers, blijft de waardering in de vorm van bijvoorbeed een k/w mulitple gelijk.
  9. forum rang 4 Zaphod Beeblebrox 26 september 2022 12:55
    quote:

    Littletycoon schreef op 26 september 2022 00:41:

    [...]
    Dat is niet correct: winst/cash flow wordt geacht in principe mee te groeien met inflatie, waardoor de NCW niet zou worden beïnvloed door inflatie.

    De auteur had ter verduidelijking kunnen toevoegen dat de voorbeelden op basis van constante geldstromen zijn. Als we verder azijnpissen had de auteur moeten spreken van cash flow ipv winst, winst is geen cash.

    Maar laten we het erop houden dat de auteur gepoogd heeft het onderwerp volgbaar te houden voor het gemiddelde iex publiek.
    Ik heb het ook niet over winst/cash flow, maar over macro-economie en de hoeveelheid ruilmiddel in omloop.
10 Posts
|Omhoog ↑

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Lees verder op het IEX netwerk Let op: Artikelen linken naar andere sites

Gesponsorde links