Food for thought

op zaterdag 29 januari 2011

Categorie: Column

Uiteraard is het een thema dat al een tijdje in de markt rondwaart, maar aangezien IEX vorige week technische problemen had, is het een weekje blijven liggen. De Best of the Week van deze week staat voornamelijk in het teken van voedselprijzen. Indirect was de sterke stijging van de voedselprijzen de oorzaak voor de ontwikkelingen in Tunesië en is het tevens een belangrijke reden voor de inflatie die je met name in de opkomende landen ziet.

Ook de beurzen laat het niet geheel onberoerd, dus dat is een goede reden om even bij dit onderwerp stil te staan: waarom stijgen voedselprijzen, wie heeft er last van en wat kunnen we er aan doen?

Om te beginnen een aardig overzicht van hoe groot het belang van voedselprijzen in de nationale inflatie precies is, afkomstig van een rapport van Morgan Stanley. Nederland ontbreekt in dit overzicht, maar voedsel en drank heeft een gewicht van 14,3%, waarmee Nederland zoals te verwachten viel aan de linkerkant van deze grafiek zou staan.
(bron: Business Insider)

Hoe armer, hoe belanrijker de voedselprijzen
De strekking is duidelijk: stijgende voedselprijzen hebben niet overal dezelfde impact op inflatie. Als je de grafiek zo bekijkt zijn de gevolgen voor de inflatie het grootst voor de armere landen. Da’s ook niet zo vreemd, aangezien mensen in armere landen geen geld hebben om iPhones en horloges te kopen: alles gaat op aan de basisbehoeftes voedsel, kleding en wonen. De volgende grafiek werkt dat verband wat verder uit:

Uiteraard verschillen de percentages tussen beide grafieken iets als gevolg van de toevoeging van energie, maar dat doet niet echt ter zake. De uitkomst –met wat variatie- is duidelijk: hoe armer, hoe groter het gewicht van voedsel in de landelijke inflatie. Het mag duidelijk zijn dat de stijging van de voedselprijzen juist de armere landen negatief doorwerkt: niet alleen tast het de koopkracht hard aan, maar bovendien zijn de buffers om een dergelijke tegenvaller op te vangen veel kleiner.

Toch is niet elk van de armere landen even gevoelig voor een stijging van de voedselprijzen, wat duidelijk naar voren komt als we naar de volgende grafiek kijken. Hierin staat weergegeven of en hoeveel een land voedsel en energie exporteert of importeert.

Voedselrellen
Het is niet verrassend dat bijvoorbeeld Rusland (groot exporteur van olie en gas) er per saldo niet zo op achteruit zal gaan als de prijs van olie stijgt. De echte zwakke broeders blijken in dit geval de Filippijnen, India, Peru, Polen, Egypte en China te zijn. Oftewel, de twee grootste van de BRIC landen zijn zeker niet ongevoelig voor dit probleem. Wie denkt dat er in Filippijnen voedselrellen orde aan de dag zijn, komt echter bedrogen uit.

“We’re up to our ears in rice”, met als gevolg dat de voedselprijzen er zowaar dalen. Het is alleen niet zonder prijskaartje.

Wie de nodige cijfers over voedselprijzen zoekt komt eigenlijk direct bij de Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO) terecht. Daar houden ze keurig bij hoe bepaalde subindices van voedselprijzen zich ontwikkelen en kan je de nodige historische data downloaden of bekijken.

Hierbij vallen twee zaken direct op: 1) voedselprijzen zijn relatief stabiel geweest tot aan 2007, om vervolgens hard op te lopen en 2) sinds zie tijd zijn voedselprijzen heel erg volatiel geworden. Over die gestegen volatiliteit valt meer te lezen in deze bijdrage.

Meerdere factoren
Er blijkt niet één bron te zijn, maar eerder een optelsom van verschillende factoren, waaronder extreme weersomstandigheden (overstromingen in Pakistan en Australië, bosbranden Rusland) een grotere verwevenheid van de wereldeconomie, grotere concentratie van voedselproductie op een aantal plekken en een gestegen vraag van onder andere de energiesector voor voedsel gerelateerde producten (bio brandstof).

Wat kun je er aan doen?
Het grote nadeel van de voedselprijzen is dat je er als centrale bank niet heel veel aan kunt doen: met een renteverhoging los je het probleem (tekort aan voedsel) niet op. Dat verklaart ook gelijk waarom de verschillende centrale banken in de opkomende landen met zoveel tegenzin de rente verhogen. Desondanks denkt men bij Citigroup dat renteverhogingen er wel degelijk aan zitten te komen, waarbij in het bijzonder China over de brug zal moeten komen.

Ook de volgende bijdrage stelt duidelijk dat centrale banken het beste niet zo maar niets kunnen doen: voedselprijzen blijken doorgaans een goede voorlopende indicator voor het oplopen van wholesale prices, die hier overigens steevast als de inflatie wordt aangeduid, wat niet klopt.
Al met al lijkt een verdere rentestijging in de meeste opkomende markten dus waarschijnlijk. En dat is niet onbelangrijk voor de financiële markten. De angst voor renteverhogingen in China was vorig jaar één van de oorzaken waarom de opmars van aandelen vanaf april tot stilstand kwam. Dat is dus ook de reden waarom er de laatste weken ook zoveel geschreven wordt over voedselprijzen.

Is het alleen maar slecht nieuws? Dat lijkt zeker niet de strekking te zijn van het artikel in The Economist van deze week (alleen te lezen door abonnementhouders, sorry). De hogere voedselprijzen leiden er toe dat boeren meer geld over hebben om te investeren in een grotere productie, wat de prijs volgend jaar dan weer zal drukken. Bij de ECB zijn ze wat minder positief. In hun 210 (!) pagina’s tellende Monthly Bulletin (99 pagina’s tekst, de rest tabellen) staat op pagina 13 een box over voedselprijzen.

Hun conclusie is dat: “there will remain upside pressure on food prices in the long run, due to robustly growing global demand”. Voor een tienjarige outlook kan je overigens hier terecht, in deze link kunt u lezen wat de collega’s van SAM er precies over zeggen en ook de sectie van de Financial Times is aanbevelingswaardig.

Overige links
Als je zo deze huizenprijzen ziet, vraag je je af of de correctie in Spanje al over kan zijn...

Mooi overzicht hoeveel welk land moet herfinancieren dit jaar.

Mooi overzicht van dividend en buyback bij elkaar.

Belangrijke rapporten
Voorheen heette deze rubriek de ‘saaie rapporten’ sectie, maar eigenlijk doet dat geen recht aan de kwaliteit die er vaak te vinden is. Vanaf deze week dus de Belangrijke Rapporten. U krijgt het nog druk, dit weekend...

De SER heeft een rapport geschreven over de krimpgemeentes in Nederland
Ook de Energy Outlook (2030) van BP is altijd het doorbladeren waard
Dan de 600 pagina's die deze week gepubliceerd werden over de Amerikaanse crisis: voor als u zich verveeld, zeg maar
De outlook van het IMF en het Stability Report van dezelfde bron
En het lijvige rapport van Citigroup (Buiter) mag uiteraard ook niet ontbreken in dit lijstje

Lukas Daalder is CIO voor Robeco Investment Solutions en is sinds 2009 werkzaam bij Robeco. Hiervoor was hij werkzaam bij IMC marketmakers, Bank Oyens van Eeghen, Amstgeld en Rabobank. Hij begon zijn carrière in de beleggingssector in 1992, na afronding van zijn economische studie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij is daarnaast bekend als vaste columnist van het Financieele Dagblad.

Meld u aan voor de dagelijkse Beursupdate

Dagelijks een update van het laatste beursnieuws en beleggingskansen in uw mailbox!

Uw emailadres

Ja, ik blijf graag op de hoogte van de speciale acties en aanbiedingen van IEX Media

Auteur: Lukas Daalder

Meer over deze auteur

Recente artikelen van Lukas Daalder

mrt '11 Best of the week: social media
dec '10 Vooruitblik 2011: Geen rechte lijn
dec '10 Obligatiemarkt versus QE2

Reacties

Volgen

Eerste post

7 Posts

Omlaag

Reactie

Reactie van: dd20110129

29 januari 2011 14:01
jrxs4all
jrxs4all

Lid sinds: 29 sep 2004

Laatste bezoek: 25 sep 2025

Aanbevelingen

Ontvangen: 2107

Gegeven: 1238

Aantal posts: 12.186
Dank u voor deze column over dit belangrijke onderwerp.

Ik mis alleen een aspect en dat is de invloed van speculanten op de voedselprijzen. Die is volgens mij heel groot.

Het beste bewijs daarvoor is de ontwikkeling van de voedelprijzen toen de kredietcris begon. De voedzelprijzen kelderden net zo hard als die van aandelen. Zie het staatje met de FAO food price index in uw stuk.

De sterke prijsstijgingen van de afgelopen tijd hebben met een tekort aan voedsel dan ook niets te maken. De mensen zijn echt niet minder gaan eten toen de kredietcrisis uitbrak.

Er is eerder sprake van een teveel aan speculatie dan van een tekort aan voedsel. De oplossing is ook simpel: speculeren met voedsel gewoon verbieden,

JR

0 Reageren

Niet oké

Reactie

29 januari 2011 14:25
[verwijderd]
[verwijderd]

Lid sinds: 01 jan 0001

Laatste bezoek: 01 jan 0001

Aanbevelingen

Ontvangen: 0

Gegeven: 0

Aantal posts: 0
Wat heeft dit voor gevolgen voor Ahold?
Zal Ahold dit kunnen doorberekenen aan de consument.
Wie weet hier meer van.

0 Reageren

Niet oké

Reactie

29 januari 2011 23:16
johjoh
johjoh

Lid sinds: 13 mrt 2006

Laatste bezoek: 06 feb 2026

Aanbevelingen

Ontvangen: 79

Gegeven: 212

Aantal posts: 1.884
Ik denk dat het huizenplaatje voor Nederland veel lijkt op dat van Spanje
en verwacht zeker nog een grote correctie in Nederland te beginnen met het afschaffen van de aftrekbaarheid van de hypotheekrente, de huizenmarkt loopt compleet vast

0 Reageren

Niet oké

Reactie

Reactie van: dd20110130

30 januari 2011 12:20
nuperman
nuperman

Lid sinds: 03 mei 2006

Laatste bezoek: 31 okt 2025

Aanbevelingen

Ontvangen: 15

Gegeven: 11

Aantal posts: 348
wat betreft huizenplaatje....
USA is ongeveer klaar voor niuwe begin...(behoorlijke correctie achter de rug).
En Spanje zal blijven nog vele jaren doorsukkelen...tenzij de mr. market hen dwingt om een gezode correctie door te maken. In beide gevalen word het geen pezierige gelegenheid...noch voor spanjarden, noch voor onze Eur0.

0 Reageren

Niet oké

Reactie

30 januari 2011 16:24
[verwijderd]
[verwijderd]

Lid sinds: 01 jan 0001

Laatste bezoek: 01 jan 0001

Aanbevelingen

Ontvangen: 0

Gegeven: 0

Aantal posts: 0
quote:
johjoh schreef op 29 januari 2011 23:16:
Ik denk dat het huizenplaatje voor Nederland veel lijkt op dat van Spanje
en verwacht zeker nog een grote correctie in Nederland te beginnen met het afschaffen van de aftrekbaarheid van de hypotheekrente, de huizenmarkt loopt compleet vast
Hallo Joh,

In mijn opinie is de enige winnaar in deze de bank. In bv. Duitsland is de 10 jaars rente een stuk lager dan hier. De banken tellen die aftrek gewoon op bij het percentage te betalen rente.
Als die aftrek af word geschaft en de rente tarieven worden aangepast zal dit een win win zijn voor iedereen behalve de bank.
Hoe kan het zo zijn dat geld historisch goedkoop is en ik nog steeds offertes krijg van meer dan 5,5% 10 jaar vast?

De banken vullen hun zakken en de overheid draaid er voor op en dus wij met ons allen.

Gr,

0 Reageren

Niet oké

Reactie

30 januari 2011 20:48
holenbeer
holenbeer

Lid sinds: 13 okt 2010

Laatste bezoek: 31 mei 2023

Aanbevelingen

Ontvangen: 2476

Gegeven: 881

Aantal posts: 7.122
quote:
Harrie blankers schreef op 29 januari 2011 14:25:
Wat heeft dit voor gevolgen voor Ahold?
Zal Ahold dit kunnen doorberekenen aan de consument.
Wie weet hier meer van.
Volgens mij bestaat de prijs die AH rekent voor voedsel voor een heel groot deel niet uit ruwe grondstofkosten, maar bv. uit reclame, distributie, marge, winkel- en personeelskosten. Het effect hier zal dus niet zo groot zijn als elders

0 Reageren

Niet oké

Reactie

Reactie van: dd20110131

Laatste reactie

31 januari 2011 10:13
Humans R underrated
Humans R underrated

Lid sinds: 07 okt 2009

Laatste bezoek: 08 feb 2026

Aanbevelingen

Ontvangen: 166

Gegeven: 18

Aantal posts: 870
@jrxs4all

Voedsel speculatie is de allersnelste manier om aanbod op een vraagverandering aan te laten passen. Dankzij de gestegen prijzen hebben boeren wereldwijd de productie opgeschroefd, het tekort wordt op deze manier zo snel mogelijk aangegeven en zo snel mogelijk aangepakt.
Speculatie verhoogt de markt efficientie, en het zorgt dus voor meer voedsel, en niet minder.

1 Reageren

Niet oké

7 Posts

Omhoog

Aantal posts per pagina:

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord.

Forumregels | Lees hier het forumreglement

Kwaliteit boven kwantiteit

Lever een duidelijke en constructieve bijdrage aan de discussie. Kwaliteit trekt kwaliteit aan.

Blijf ontopic

beperk je reactie tot het onderwerp van het forumdraadje en haal er geen andere zaken bij.

Respecteer je medemens

Een afwijkende visie op een bedrijf rechtvaardigt geen persoonlijke aanvallen. Reageer op de inhoud van iemands argumenten, niet op de persoon;

Auteur: Lukas Daalder

Recente artikelen van Lukas Daalder

Reacties

Meedoen aan de discussie?

Forumregels | Lees hier het forumreglement

Kwaliteit boven kwantiteit

Blijf ontopic

Respecteer je medemens

Onderwerpen:

Laatste beursnieuws

IEX Premium: Meest gelezen