Van beleggers
voor beleggers
desktop iconMarkt Monitor

Inloggen

  • Geen account? Registreren

Wachtwoord vergeten?

Knuffel voor AFM

Wat doet AFM aan indexhuggers?

Afgelopen weken besteedde ik aandacht aan enkele vermogensbeheerders (adviseurs) die op onderscheidende wijze hun klanten goede beleggingsresultaten willen laten behalen. Vorige week was de beurt aan ProBeleggen.

Ik schreef over de gemiddelde resultaten van de pro's, waarbij sommigen goed en anderen (relatief) slecht presteren. Op de site van ProBeleggen wordt dat allemaal netjes bijgehouden, zo schreef ik. Een attente lezer gaf mij aan dat de gemiddelde resultaten van de pro's op de site toch geen goed beeld geven.

Onlangs werd namelijk een pro teruggetrokken die op dat moment op een flink negatief rendement stond (-30%). Dat resultaat is nergens meer terug te zien op de site. Op deze manier dreigt een te rooskleurig beeld van de gemiddelde prestatie van de pro's.

Eerlijk informeren

Ik ga uit van de correcte waarneming van deze lezer en adviseer ProBeleggen in ieder geval de resultaten van pro's die stoppen een flink aantal jaren op de site te laten staan. De potentiële ProBelegger krijgt zo een eerlijk beeld van de gemiddelde behaalde resultaten van de deelnemende professionals.

De belegger eerlijk informeren, zodat hij weet wat hij kan verwachten. Juist in de financiële wereld is dat belangrijk, omdat het gelopen risico en het behaalde rendement pas achteraf precies is vast te stellen. Vooraf moet de belegger daarom perfect geïnformeerd worden om goede beleggingsbeslissingen te kunnen nemen.

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) probeert die transparante informatievoorziening te bevorderen, onder meer door via rapporten aandacht aan zaken te besteden die in de financiële sector spelen. Onlangs bracht de toezichthouder een rapport "Verkenning Potentiële Indexhuggers" uit.

Belegger beschermen

Indexhuggers zijn fondsen die in naam actief worden beheerd, met een daarbij behorend relatief hoog kostenniveau, maar in de praktijk nauwelijks afwijken van de benchmark. Een "actief" kostenniveau bedraagt volgens AFM tussen circa 0,5% en 1,0% per jaar van het beheerd vermogen.

AFM wil beleggers hiertegen beschermen en vindt dat de in Nederland aangeboden fondsen geen indexhuggers mogen zijn. Uit het onderzoek blijkt dat 8% van de in Nederland gevestigde actieve fondsen als "potentiële indexhugger"moeten worden gezien. Daarbij gaat het over circa 0,5 miljard euro aan beheerd vermogen.

Het is uitstekend dat AFM de indexknuffelaars onder de aandacht brengt. Maar natuurlijk heb ik weer een paar opmerkingen over het AFM-onderzoek. Het volgen van de index tegen hoge kosten kan, zoals AFM het zelf aangeeft, betekenen dat het klantbelang niet centraal staat.

Vijf jaar wachten

Daarom is het wat mij betreft verbazend dat AFM reeds in 2011 indexknuffelaars heeft opgeroepen kritisch naar hun product te kijken. Het is nu vijf jaar later, en AFM is niet verder dan een nieuw onderzoeksrapport dat nog steeds stelt dat indexhugging een probleem is.

Was het in die afgelopen vijf jaar niet mogelijk de benodigde maatregelen te nemen?

Mijn tweede opmerking ligt in het verlengde van deze constatering. Als het probleem al vijf jaar speelt, had AFM nu toch wel de namen mogen noemen van de fondsen die de toezichthouder in het vizier heeft als indexknuffelaars.

Dat doet de AFM niet, maar geeft aan "in gesprek te gaan" met de knuffelaars, om vervolgens eventueel maatregelen te nemen. Ondertussen is het belang van de klant bij een aantal fondsen al meer dan vijf jaar geschaad, zonder dat de AFM heeft ingegrepen. Dat moet echt beter, dames en heren van de toezichthouder!

Kostenverschil

Wat betreft de inhoud van het rapport, AFM stelt een kostenniveau van 0,5% tot 1,0% als gebruikelijk voor actief beheer. Passief beheer zou dus veel lager in kosten moeten zijn.

Dat is wat de officieel opgegeven kosten betreft tegenwoordig bij de ETF's die de grote indices volgens wel het geval, maar uiteindelijk liggen de werkelijke kosten (het verschil tussen indexprestatie en fondsprestatie) vaak hoger dan de officiële kosten.

Neem bijvoorbeeld de iShares AEX-ETF, dat in 2015 een rendement behaalde van 6,71%. De bruto AEX-herbeleggingsindex behaalde over hetzelfde jaar 7,36%, wat het feitelijke (voor de belegger relevante) kostenniveau op 0,65% brengt. Dat is duidelijk hoger dan de officiële 0,30% die het fonds in rekening brengt.

Hoe verhouden de kosten en daarmee het rendement zich tot de potentiële indexknuffelaar?

Waarom geen namen?

AFM noemt geen namen, maar vaak wordt het SNS Nederlandse Aandelenfonds in dit kader genoemd. Kijk maar naar de prestatie van het fonds in relatie tot de benchmark (AEX-herbeleggingsindex). Er lijkt een perfecte relatie tussen deze twee, waarbij het fonds steeds iets verder achter de benchmark aanloopt.

Precies zoals dat met een ETF ook het geval is. De (officiële) kosten van het fonds bedragen 0,5%. Dit actieve fonds zou dus, volgens de AFM-criteria, tot de huggers behoren. Maar kijk ik naar de rendementen van het fonds over 2014 en 2015, dan presteert het SNS fonds beter dan de iShares-ETF.

Verdient het SNS Nederlandse aandelenfonds nu een knuffel of een uitbrander van de toezichthouder? Overigens, in de jaren voor 2014 deed de iShares-ETF het duidelijk beter dan het actieve SNS-fonds.

Hoe dan ook, het is prima dat AFM met (potentiële) indexknuffelaars praat, maar het is nog beter als de belegger zelf een oordeel kan vellen over de prestaties van de actieve fondsen. Het zou voor de AFM eenvoudig zijn (strengere) informatie eisen aan de beheerder te stellen.

Tak's suggesties

Ik kom met een suggestie. Op het voorblad van de verplichte beleggingsinformatie (EBI) dienen alle beleggingsfondsen de volgende gegevens te presenteren:

  1. In maximaal 200 woorden uitleg beleggingsbeleid
  2. Jaarlijks netto rendement fonds, minimaal over de afgelopen vijf jaar
  3. Jaarlijks bruto rendement benchmark, minimaal over de afgelopen vijf jaar
  4. Jaarlijkse officiële kosten over de afgelopen vijf jaar
  5. Jaarlijkse werkelijke kosten over de afgelopen vijf jaar

Op deze manier kan de belegger zelf zien of er sprake is van indexhugging, tegen welke kosten er wordt belegd en wat de rendementen zijn. Bovendien is vergelijking met andere fondsen zo zeer eenvoudig.

In plaats van elke keer zichzelf aan het werk te zetten (door bijvoorbeeld gespreken met fondsen aan te gaan), is het beter als AFM harde informatie eisen stelt en handhaaft.

Maar laat ik positief eindigen en het toejuichen dat de toezichthouder in ieder geval (weer) aandacht heeft voor het verschijnsel van indexhugging. Daarom van mij toch een knuffel voor de AFM.


Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en oprichter/beheerder van het Bufferfund. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.

Auteur: Marcel Tak

Marcel Tak is dé special product-specialist van IEX en IEXProfs, maar schrijft ook graag over rente, obligatiemarkt en toezicht als hij zich daartoe geroepen voelt. "De financiële sector is in belangrijke mate bezig met het verplaatsen van lucht. De werkelijke toegevoegd waarde is beperkt. In mijn columns wil ik r...

Meer over Marcel Tak

Recente artikelen van Marcel Tak

  1. 28 jul AFM: Meer verbiedend dan bindend 1
  2. 12 jan Turbo: hoge hefboom in de ban? 41
  3. mrt '20 Beleggen na de coronacrash

Gerelateerd

Reacties

6 Posts
| Omlaag ↓
  1. [verwijderd] 18 mei 2016 12:03
    Eerlijk gezegd vind ik die discussie over de indexknuffelaars geneuzel in de marge. Als klant rust toch op z'n minst een onderzoeksplicht hoe een fonds zich ontwikkelt in relatie tot de benchmark. Actief of passief is dan voor mij helemaal geen issue, immers zo'n knuffelfonds valt dan automatisch door de mand. (de index wordt gevolgd, maar met hogere kosten dan een ETF) Als ik kijk hoeveel de AFM ons als maatschappij inmiddels kost, zou ik zeggen AFM hou je met belangrijkere zaken bezig.
  2. forum rang 4 geobeo 18 mei 2016 12:37
    En waarom is het beter om GEEN index knuffelaar te zijn? Een index-knuffelaar die veel te duur is (ten opzichte van een ETF, CFD of lange call optie) kan nog steeds beter presteren dan een niet-index-knuffelaar.

    Dus waarom is het per definitie erg om gewoon de index te volgen? Dat de klant zo dom is om veel te veel te betalen om de index te volgen is toch z'n eigen probleem?



    Waarom hoor ik trouwens nergens in dit verhaal "beta" terugkomen? Dat is toch waar we het over hebben?
  3. Nee 18 mei 2016 15:11
    De gemiddelde consument weet vrij weinig tot niets ten aanzien van kosten gemaakt door fondsen. AFM is er om juist die consument te beschermen. Daarom is het begrijpelijk dat AFm duidelijk en transparant wil krijgen wat die kosten precies bedragen en hoe zich dat verhoudt tot andere partijen. Zodat consumetnten uiteindelijk zelf een oordeel kunnen vellen.
  4. fons wijs 19 mei 2016 16:22
    Voor mij is het een non-issue. Het is bekend dat al onze toezichthouders ,de AFM voorop met 650 mensen in dienst , zich heel goed laten betalen in overheidsdienst voor hun z.g expertise waar ze kennelijk elders niet meer mee aan de bak komen .Ze kiezen voor meer job security bij de Overheid. Echter als het op actie en handhaven aankomt geven ze niet thuis ! Dat is overal zo ook in de gezondheidszorg , bij de politie , bij de sociale diensten ,bij gemeentes en provincies enzovoorts enzovoorts. Dus gewoon halveren al dat toezicht of de mentaliteit veranderen wat mij onmogelijk lijkt, want het breidt zich nog altijd verder uit en kost vermogens en het levert veel en veel te weinig op.
  5. forum rang 10 rationeel 19 mei 2016 16:28
    quote:

    fons wijs schreef op 19 mei 2016 16:22:


    Voor mij is het een non-issue. Het is bekend dat al onze toezichthouders ,de AFM voorop met 650 mensen in dienst , zich heel goed laten betalen in overheidsdienst voor hun z.g expertise waar ze kennelijk elders niet meer mee aan de bak komen .Ze kiezen voor meer job security bij de Overheid. Echter als het op actie en handhaven aankomt geven ze niet thuis ! Dat is overal zo ook in de gezondheidszorg , bij de politie , bij de sociale diensten ,bij gemeentes en provincies enzovoorts enzovoorts. Dus gewoon halveren al dat toezicht of de mentaliteit veranderen wat mij onmogelijk lijkt, want het breidt zich nog altijd verder uit en kost vermogens en het levert veel en veel te weinig op.


    Ze worden niet betaald door de overheid. En zijn de absolute top onder de academici van alle studie richtingen.
6 Posts
|Omhoog ↑

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Lees verder op het IEX netwerk Let op: Artikelen linken naar andere sites

Gesponsorde links