Van beleggers
voor beleggers
desktop iconMarkt Monitor

Inloggen

  • Geen account? Registreren

Wachtwoord vergeten?

Ontvang nu dagelijks onze kooptips!

word abonnee

Misvormde economie

Veel lezers hebben gereageerd op mijn column van vorige week over kapitalisme en dat dit system niet schuldig is aan de huidige ellende omdat we nu simpelweg geen kapitalistisch system hebben. Helaas waren de reacties niet allemaal inhoudelijk van aard of steekhoudend.

Maar een paar reacties wezen op de wens om meer te weten te komen over misallocaties in de economie door centralisme (dominante overheid). Deze column zal daarover gaan en wat dit voor consequenties kan hebben voor de belegger.

Misallocatie

Een economische misallocatie vindt plaats als kapitaal (geld, arbeid) verkeerd wordt aangewend. In een perfecte economie bepaalt de prijs van een goed of dienst hoeveel ervan geproduceerd dan wel geleverd wordt. Als de prijs stijgt, dan lokt dit meer investeringen uit, waardoor er meer geleverd gaat worden.

Dit brengt de prijs dan weer terug naar beneden. Het omgekeerde is ook waar natuurlijk; als de vraag afneemt, dan komt er automatisch druk op de prijs van dat/die goed/dienst. Dit lokt dan weer desinvesteren uit waardoor de situatie weer normaliseert.

Stel nu dat de overheid een subsidie geeft voor zuivelproductie. De zuivelboeren worden dan gestimuleerd om het aanbod van zuivel te verhogen, om zodoende zoveel mogelijk subsidie naar binnen te fietsen. Deze boeren zullen dan hun vraag naar koeien, stallen, melkmachines, koelcellen, transportwagens, veevoer, antibiotica, specifieke software, dierenartsen, opslagtanks, verzekeringen en zo verder verhogen.

 

Kettingreactie

Bouwbedrijven, dierenartsen, installateurs, banken, verzekeraars, et cetera profiteren allemaal. Zij zien toenemende vraag en besluiten daarom zelf ook te investeren in extra capaciteit (extra fabrieken, opslag en personeel). Er ontstaat dus een kettingreactie die, van te voren (leestip: Het kennisprobleem, Hayek), moeilijk te overzien is.

Alle ondernemers in dit voorbeeld hebben juist gehandeld; zij zagen de prijs, dan wel de vraag naar hun goederen en diensten toenemen en hebben daarom zelf voor expansie gekozen. Het enige probleem is echter dat deze hele keten van gebeurtenissen in gang is gezet door iets kunstmatigs: de overheidssubsidie op zuivel.

Deze subsidie leidde dus tot een kunstmatige hoge prijs/vraag, die vele investeringen (gebruik van kapitaal en arbeid) heeft uitgelokt. Als de overheid de subsidie schrapt, dan keert de werkelijkheid terug en die is er een van overcapaciteit. Door de foute prijs heeft er een misallocatie van kapitaal en arbeid plaatsgevonden.

Quantitative easing

Om het verhaal te relateren aan de huidige omstandigheden, hoeft u niet ver te kijken want het huidige monetair beleid is een perfect voorbeeld (en ja, ik vind dat centrale banken niet onafhankelijk zijn en wel degelijk politiek gestuurd worden en dus onderdeel zijn van de overheid in ruime zin).

Quantitative easing (met geprint geld obligaties in de markt kopen waardoor er meer geld in de markt terechtkomt) heeft een prijsopdrijvend effect gehad op aandelen, obligaties, vastgoed, kunst en zo verder. Die prijzen zijn dus kunstmatig hoger gezet.

QE heeft er tevens voor gezorgd dat de rentes historisch laag zijn, waardoor de prijzen van kredieten kunstmatig laag zijn, wat bedrijven en investeerders weer verleid heeft tot het lenen van (nog meer) geld en dit aan te wenden voor investeringen in capaciteit of de zogenoemde carry trade.

Investeringsgolf

Dat laatste is waar een investeerder geld leent in een munt (zeg de dollar) waar een lage rente op staat, en uitzet in een munt waar een hogere rente (rendement) op geldt (stel de Braziliaanse real). Deze investeerder leent dus tegen 2% en zet het uit tegen 8% en vangt dus netto 6%.

Dit geld vindt dan een weg naar bedrijven in de bestemmingslanden (in dit voorbeeld Brazilië). Hierdoor is er door QE een enorme investeringsgolf geweest, waardoor er enorm veel capaciteit is bijgekomen.

Sinds de Fed QE heeft stopgezet en nu zelfs deels aan het terugdraaien is, gebeurt er precies wat er in mijn zuivelvoorbeeld is beschreven: er is te veel capaciteit gecreëerd. Daardoor ontstaat er nu de omgekeerde kettingreactie (en die is vaak disproportioneel zwaarder dan de initiële positieve effecten).

De Braziliaanse economie is dus misvormd (mede) door QE.

Impact voor beleggers

Door QE, belastingen, (foute) regulering, machtconcentraties en ander centralistisch gedoe, heeft niet alleen Brazilië een misvormde economie; dit oordeel geldt ook voor zowat elke ontwikkelde en opkomende economie, dus ook voor Nederland.

Vraag voor de belegger is dan waar het meeste kapitaal is heengegaan in de goede dagen, ofwel waar zal de overcapaciteit tevoorschijn komen. In de grondstoffensector is dit nu duidelijk waar te nemen. Gezien de vraagontwikkeling (wereldvraag vertraagt), zit er nog meer pijn aan te komen.

Maar ook sectoren zoals kapitaalgoederen zullen de pijn gaan voelen en kunnen dus mooie shortkandidaten opleveren. Met long short set-up kan de belegger zo sectoren shorten die relatief hard zullen worden getroffen door overcapaciteit tegenover longs op sectoren die relatief weinig last hiervan zullen hebben.

Zodoende kan de belegger de economie corrigeren door alle misallocaties af te straffen; een mooie morele bonus.


Alexander Sassen van Elsloo is directeur van Sassen Research & Consultancy Company. Deze onderneming verleent een divers scala aan financiële diensten aan particuliere en professionele cliënten. De gepubliceerde analyses zijn bedoeld als achtergrondinformatie over de financiële markten en vormen geen beleggingsadvies of aanbeveling tot het doen van transacties. Sassen Research en Alexander Sassen van Elsloo aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor eventuele onvolledigheid, onjuistheid of gevolgen van informatie die in de analyses wordt weergegeven. In de columns kunnen bepaalde beleggingsproducten aan bod komen zoals turbo’s, opties en dergelijke. De beloning van Sassen Research en van Alexander Sassen van Elsloo staat niet in relatie tot de standpunten in deze publicatie. Raadpleeg meerdere bronnen en neem zelf beslissingen. Sassen van Elsloo is ook te volgen op Twitter: @sassenvanelsloo. Vragen en opmerkingen kunt u kwijt op info@sassenresearch.nl

Auteur: Alexander Sassen van Elsloo

Alexander Sassen van Elsloo is directeur van Sassen Research & Consultancy Company. Voorheen was hij head of research bij Hobart Capital Markets in Londen en deed hij aandelen- en hedgefundsales bij onder andere SNS Securities en Rabo Securities. Sassen van Elsloo is ook te volgen op Twitter: @sassenvanelsloo. Sassen van E...

Meer over Alexander Sassen van Elsloo

Recente artikelen van Alexander Sassen van Elsloo

  1. dec '16 Het afscheid van de euro en van mij 40
  2. nov '16 Obligatiefeest voorbij 6
  3. okt '16 "ETF’s leiden tot crowded trades" 6

Reacties

12 Posts
| Omlaag ↓
  1. JoopVisser1 31 december 2015 09:53
    Iedere tijd kent zijn eigen problemen, en vraagt ook weer om zijn eigen oplossingen. Soms meer overheid, soms minder overheid. Aanpassingen van sectoren kosten tijd, en te schokkende aanpassingen kunnen tot nog vervelendere uitkomsten leiden voor de welvaart.

    De publieke opinie maakt Keynes vaak de winnaar, terwijl Hayek wel gelijk heeft; maar dat laatste telt niet.

    Je eindigt goed, waar het voor de belegger om gaat is het rendement in de wereld waarin we leven; en daarbij moet hij zich bewust zijn van de impact van de overheid op de economie.

  2. gerjacjos 31 december 2015 14:34
    Landbouw en grondstoffen zijn inderdaad zeer krasse voorbeelden van verkeerde sturing, de eerste vooral afgedwongen door belanghebbenden, die zouden moeten weten dat ze daarmede hun eigen belang juist niet dienen en daarnaast een enorme keten van vervolgschade (verwoeste natuur, overbodig transport, dierenmishandeling) creëren. Dat alles zo zijnde is het toch niet zo dat beleggers dat kunnen corrigeren; ze profiteren hooguit van de correctie die niet inzet door hun gedrag maar alleen als de politiek andere prioriteiten durft te stellen en het gebroken glas in Brussel voor lief neemt.
  3. Maan Arkenbosch 31 december 2015 19:55
    In de loop van de geschiedenis is gebleken dat de elite/koningen/presidenten/overheden alleen hun eigen belang en van hun vazallen verdedigden. Dat was niet in het belang van het volk. Op een gegeven moment is het geduld van het volk op en dan breekt er sociale onrust uit. Wij zitten weer in zo een proces en n.m.m. in de laatste fase. Wanneer het vertrouwen en inkomen van de massa in een neerwaartse spiraal komt. is er geen houden meer aan. Dat zie je nu duidelijk bij het accepteren van de asielzoekers of emigranten. Wij zijn het 4e dicht bevolkte land in de wereld en dus bij terugslag zeer kwetsbaar. Ook de werkeloosheid en de stiekeme belastingverhogingen welke niet in het CBS cijfer zijn verdisconteerd vormen ontevredenheid. In de deskundigheid van de overheid is geen vertrouwen meer. Voorts is de weerstand tegen het E.U. apparaat verder gegroeid, temeer daar 60% van alle onze wetten in Brussel voorgekookt worden. 2016 wordt een moeilijk jaar, zeker nadat de beurs 6 jaar linea-recta omhoog is gegaan. Ik wens u allen een gezond 2016, want dat is feitelijk het voornaamste!!
  4. TA=verlies 1 januari 2016 23:18
    Beste wensen voor het nieuwe jaar!
    In grote lijnen ben ik het met Dhr. Sassen van Elsloo eens. Ook vind ik het fijn om een mening te horen van iemand die de kern van de zaken goed weet te verwoorden en niet te veel naar bijzaken kijkt. Graag veel columns van u in het nieuwe jaar!
  5. forum rang 6 Ronald Engels 2 januari 2016 01:36
    Alexander van Sassen van Elsloo en commentator Poppenkast, bravo uitstekende artikelen over Kapitalisme en commentaren.

    Overigens kapitalisme is Godzijdank gebasseerd op de slechte karaktereigenschappen van mensen, zoals b.v. jalousie, egoisme, enzv. waardoor het goed werkt en prestaties/innovaties/doen levert.

    Socialisme zal nooit functioneren aangezien het gebaseerd is op het goede in de mens, helaas zijn mensen niet goed - hooguit naieve dromers, frauduleus en onbetrouwbaar, waardoor Socialisme slechts "Evenveel Ellende, Armoede en Misere voor ALLEN" genereert, nivelleren zal nooit welvaart generen alleen doelloze mensen en klaplopers! Voorbeeld: the Old Communist System, now down the drain!

    Inderdaad we staan met zekerheid aan de vooravond van grootte sociale onrust, zeker ook in Nederland, aangezien de Overheid / EU Onmachtig is en geen beslissing durft te nemen uit puur EIGENBELANG.

    Onze Overheid en ambtenaren zijn al sinds mensenheugen gewoon een bureaucratische ramp en sorry om deze onaangename woorden te gebruiken, maar onze Overheid en Semi-Overheid is gewoon een ordinaire DIEF met een enorme graaizucht en nivelleringsdrang = economische vernietigingsdrang, die totaal geen Bescheidenheid kent, dit onder leiding van onze "Rupsjes Nooitgenoeg", op dit moment onze rampzalige drammerige wereldvreemde bestuurders van het Ministerie van Financien, Dhr. Jeroen Dijsselbloem en de zeer vreemde snuiter Dhr. Wiebes.

    Met dank voor het lezen, Ronald Engels
  6. old blackgold 3 januari 2016 11:59
    mis allocation²

    this time is different

    Throughout history, rich and poor countries alike have been lending, borrowing, crashing--and recovering--their way through an extraordinary range of financial crises. Each time, the experts have chimed, "this time is different"--claiming that the old rules of valuation no longer apply and that the new situation bears little similarity to past disasters. With this breakthrough study, leading economists Carmen Reinhart and Kenneth Rogoff definitively prove them wrong. Covering sixty-six countries across five continents, This Time Is Different presents a comprehensive look at the varieties of financial crises, and guides us through eight astonishing centuries of government defaults, banking panics, and inflationary spikes--from medieval currency debasements to today's subprime catastrophe. Carmen Reinhart and Kenneth Rogoff, leading economists whose work has been influential in the policy debate concerning the current financial crisis, provocatively argue that financial combustions are universal rites of passage for emerging and established market nations. The authors draw important lessons from history to show us how much--or how little--we have learned.
  7. niphtrique 4 januari 2016 09:39
    Als er een recessie komt is de vraag en het aanbod van kapitaal niet meer in evenwicht. Er wordt meer gespaard dan bedrijven willen investeren. Het idee dat vaak geopperd wordt is of geldschepping door banken en de maatregelen van centrale banken de rente "onnatuurlijk laag" zou maken.

    Als mensen niet genoeg consumeren of investeren bij een rente van 0% moet de rente verder omlaag om een evenwicht te scheppen. De redenering dat lage rente misallocaties zou veroorzaken is een beetje zwak, want investeringen worden ten eerste bepaald door rendementsverwachtingen.

    De olieprijs was hoog, en een rente van 6% zou ook de overinvesteringen in de oliesector niet hebben tegen gegaan. Er is gewoon teveel geld en kapitaal en te weinig investeringsmogelijkheden om hoge rentes te rechtvaardigen. Dat geld en kapitaal zit bij een kleine elite.

    Daarnaast is er teveel schuld bij de rest, dus die kunnen niet meer lenen en kopen om nieuw rendement voor het kapitaal te genereren. Daarom is de rente te hoog en niet te laag. Daarom stel ik voor om een belasting op geld (primair centrale bank geld) te heffen van 6 tot 12% per jaar.

    En om te voorkomen dat er nieuwe risico volle leningen worden verstrekt, moet rente op leningen worden verboden want rente is deels een vergoeding voor het nemen van risico (dat dan uiteindelijk door de belasting betaler wordt gedragen).

    Met een maximum rente van 0% kan er geld geleend worden want de uitlener loopt zo de belasting op geld mis, maar riskante leningen worden niet verstrekt, omdat deze rente daarvoor te laag is. Banken kunnen ook bestaan. Een spaarrekening zou bijvoorbeeld -2% kunnen renderen, wat veel beter is dan de -6% of -12% op contanten.
  8. Belgske 4 januari 2016 17:15
    Hier in Belgie hebben we ooit een blauw-rode regering gehad en die, eigenaardig genoeg, werkte niet slecht...Ik persoonlijk huiver van het individu de volle verantwoordelijkheid te geven omdat er mensen zijn die dit niet aankunnen. Er zijn tal van oorzaken aan te wijzen die een mens qua verantwoordelijkheid een stapje naar beneden duwen. Dat zijn daarom nog geen "klaplopers" zoals ik hogerop ergens las.
  9. forum rang 7 pietje-2005 4 januari 2016 19:59
    quote:

    Belgske schreef op 4 januari 2016 17:18:

    Trouwens, de ouderen onder ons kunnen de technologische ontwikkeling al helemaal niet meer volgen. Mijn pa, die 75 jaar is geworden, kon niets met pc. En dat geldt voor de meerderheid onder die leeftijdsgroep. Deze mensen moeten, en verdienen, sociale ondersteuning.
    Neen, die ouderen worden uitgezogen, en daarnaast ook nog aan hun kinderen toevertrouwd.
    Als ze een hartverlamming krijgen van een PC, is het doel bereikt, denk ik, voor regering en pensioenfondsen.
    Een poging de vergrijzing wat terug te dringen, in onze communistische samenleving.
    Kunnen jongeren de technologische ontwikkelingen wel volgen, of hebben die er niet mee te maken?
12 Posts
|Omhoog ↑

Meedoen aan de discussie?

Word nu gratis lid of log in met je emailadres en wachtwoord

Lees verder op het IEX netwerk Let op: Artikelen linken naar andere sites

Gesponsorde links