Willem Middelkoop - 20 juni 2001, 14:50 Op termijn levert beleggen in aandelen altijd het hoogste rendement. Alleen moet je er soms wel héél erg lang op wachten. Maar er is één punt in de economische cyclus waarop beleggen in aandelen vrijwel gelijk staat aan financiële zelfmoord. Dat is het einde van een langdurige bullmarkt. De Nasdaq belegger heeft dat inmiddels aan den lijve ondervonden.
De beurshistorie kent hier een paar duidelijke voorbeelden van. De indexbelegger die eind jaren twintig in Amerika een leuk mandje aandelen voor de lange termijn kocht moest tot 1954 wachten voor hij zijn aandelen zonder verlies kon verkopen. Rekenen we de inflatie mee dan duurde het zelfs nog ruim tien jaar langer. En de modale Japanner met een fictieve belegginghypotheek, afgesloten aan het einde van de jaren tachtig, kijkt nu na 11 jaar tegen een verlies van 70% aan.
Nog maar een jaar geleden werden deze vergelijkingen snel van tafel geveegd door beleggers. Op vaak geïrriteerde toon riepen zij dat de situatie van nu niet te vergelijken is met Japan of het oude Amerika. De economie was immers volwassen geworden en zelfs geheel vernieuwd. Bovendien zorgden de snelle communicatie en informatiestromen voor veel minder risico bij het beleggers.
Maar helaas. De tijdgeest en omstandigheden kunnen dan weliswaar veranderen, het mechanisme van de financiële markten blijft al eeuwenlang dezelfde. Met de daling van de Nasdaq van bijna 70 % werden technologiebeleggers hier weer eventjes aan herinnerd.
Toch zorgt de macht der gewoonte en de zoete herinnering aan de verdwenen gouden jaren er altijd weer voor dat de belegger deze beurswijsheid negeert. Zoals niemand het in zijn hoofd zal halen het ijs op te gaan als er steeds meer water op verschijnt zou een belegger bij meerdere signalen van het einde van de hoogconjunctuur zijn biezen moeten pakken. Maar ja, dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. De beleggingshypotheek is afgesloten voor 30 jaar en er is zo vaak geroepen dat aandelen gemiddeld een rendement van 7% halen dat we er maar geen afscheid kunnen nemen. Voeg daar aan toe dat de menselijke psychologie er bij beleggers voor zorgt dat we zelfs in dalende markten denken geld te kunnen verdienen.
Kortom we worden gevangen gehouden in een web van experts die de bodem steeds denken te zien en hebzuchtige gevoelens dat het morgen beter zal zijn. De afgelopen twintig jaar was het gemiddelde rendement op aandelen bijna 15%. Om uiteindelijk weer uit te komen op historische gemiddelde van 7 % kan er dus statistisch een even lange periode volgen met gemiddeld jaarlijks negatief rendement van 7%. Bij een beleggingshypotheek en pensioenplan in aandelen niet echt een prettig idee.
Dat de conjuncturele top inmiddels een aantal maanden achter ons ligt, is nu wel een vaststaand feit. Vrijwel alle cijfers geven aan dat de Westerse economie over haar hoogtepunt heen is. Economische groei is nihil, huizenprijzen stabiliseren en de beurzen dalen. De tweede ronde van winstwaarschuwingen laten zien dat na de nieuwe-economiebedrijven nu ook bedrijven uit de oude economie de resultaten zien verminderen. Het beloofde herstel in de tweede helft van dit jaar herstel zal voorlopig uit blijven en er is duidelijk meer aan de hand dan een simpele voorraadcorrectie.
De dramatische renteverlagingen in de VS tonen de recessieangst van de FED en zijn een alles-op-alles poging om de Amerikaanse economie drijvend te houden. Dat renteverlaging geen wondermiddel is, blijkt uit de situatie in Japan. Ondanks een rente bijna 0% houden Japanners hun spaargeld al jaren stevig vast. Het verlagen van de rente is dus geen garantie voor het broodnodige economisch herstel. Herstel moet komen van de kooplustige consument.
Omdat de Amerikaanse economie voor tweederde afhankelijk is van de particuliere bestedingen is een teruggang in zijn bestedingen het grootste risico. En dat de Amerikanen binnenkort minder kunnen besteden is vrijwel zeker. Door het toenemend aantal ontslagen maar vooral doordat Amerikanen privé meer uitgeven dan ze verdienen. Ze houden hun koopgedrag op dit moment op peil door steeds meer gebruik te maken van hun creditcard. Ooit komt het moment dat ze de tering naar de nering moeten gaan zetten.
Willem Middelkoop is journalist. Middelkoop schrijft zijn columns op persoonlijke titel. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. Uw reactie is welkom op
middelkoop@iex.nl.
mail dit artikel
print dit artikel
&icon=http://static01.symbaloo.com/_img/icon/link_41.gif){kind=icon}
