Fannie kannie ABP

Fannie, Freddie en Ginnie
De zogenaamd veilige obligatieportefeuille van het ABP blijkt voor 12% - meer dan 8 miljard euro - gevuld te zijn met Amerikaanse hypotheekderivaten. Die leveren in tegenstelling tot gewone staatsobligaties niet alleen een paar procent meer rendement op, maar brengen ook meer risico's met zich mee.

De grootste obligatiepositie heeft het ABP met 5,4 miljard euro weggelegd voor het in opspraak geraakte Fannie Mae. Daarna pas volgen de veilige staatsobligaties van Duitsland en Frankrijk. Het ook al omstreden zusterbedrijf Freddie Mac van Fannie zie ik terug op de zesde plaats in de portefeuille.

Binnen de Top 10 zie ik ook nog een belegging ter waarde van 600 miljoen dollar in Ginnie Mae. Fannie en Freddie kwamen ondermeer in opspraak door boekhoudschandalen en een gebrek aan eigen vermogen en toezicht. Samen zijn ze goed voor ongeveer 70% van de Amerikaanse hypotheekmarkt.

Hier het volledige overzicht van de Top 10 (24 miljard euro) in de obligatieportefeuille van het ABP:

Huizenkrach?
Nogmaals, het gaat hier om posities in speciale obligaties van de Amerikaanse hypotheekgiganten. Deze government sponsored enterprises (gse's) zijn beursgenoteerd en bundelen hypotheken en verkopen ze vervolgens weer door. In de financiële wereld heten de doorverkochte hypotheken mortgage backed securities (mbs).

Deze speciale derivaten zijn minder gemakkelijk door te verkopen dan bijvoorbeeld staatsobligaties. De risico’s zijn ook veel groter. De staat garandeert ze niet en ze kunnen bij een onroerend goedkrach grote verliezen opleveren. Volgens een recente studie van The Economist is het knappen van de mondiale vastgoedbubbel slechts een kwestie van tijd.

Door de bijzondere positie van de gse's en het grote belang voor de Amerikaanse economie leefde bij beleggers lang het idee dat de Amerikaanse overheid in geval van faillissement garant staat. Een plotseling oplopende rente kan volgens derivatenspecialisten al snel leiden tot grote problemen bij één van de drie hypotheekgiganten.

Voorzitter Gregory Mankiw van de Council of Economic Advisers van president George Bush, waarschuwde onlangs ook met een open brief in The New York Times voor de gevaren van de gse-molochen. Eén van de privileges van de GSE’s was altijd dat ze, ondanks hun beursnoteringen, niet hoefden te rapporteren aan de toezichthouder in de VS, de SEC.

Hierdoor bleven de risico's van de riskante bedrijfsvoering lang verborgen. Bovendien kunnen de gse’s goedkoper geld lenen bij de Fed dan andere hypotheekverstrekkers. Door de status aparte zijn de solvabiliteitsratio’s de helft lager dan bij commerciële banken, waardoor hun eigen vermogen minimaal is.

Lage rente, huizenhoge problemen
Tot slot zijn deze gse's de grootste eindgebruiker van derivaten ter wereld. Deze worden vooral gebruikt om de risico's van de hypotheekportfolio en renteontwikkelingen af te dekken. Vorig jaar presenteerde de toezichthouder een rapport aan het Congres over de gevaren voor het financiële systeem door mogelijke toekomstige problemen bij gse’s.

Volgens hem zijn er risico’s verbonden aan het uitlenen van geld op zo’n grote schaal. De huizenmarkt kan snel stijgen, maar ook dalen. Volgens de studie zijn de risico's voor de gse’s nu groter dan bijvoorbeeld twintig jaar geleden door de grotere portefeuilles. Het Witte Huis waardeerde dit niet en ontsloeg de opsteller van het rapport.

Ondanks het veertigjarige dieptepunt van de rente kan rond de 5% van de huizenbezitters de hypotheekverplichtingen nu al niet meer nakomen. Een stijging van de rente kan snel tot grote problemen bij hen leiden, zeker als dit gepaard gaat met een zwakke economie en oplopende werkloosheid.

Rookgordijnen
Aan het ABP zijn alle waarschuwingen niet besteed. dollar, rente, derivaten en krachrisico’s worden liever genegeerd. Ze leveren als alles goed gaat immers een paar procent meer rendement op. Toch blijken de namen gse’s, Fannie, Freddie en Ginnie ook bij het ABP inmiddels verdachte termen te zijn, want nergens in het jaarverslag worden ze gebruikt.

Wel zie ik veel rookgordijnen. Zo wordt er wordt op pagina 57 gesproken over “zogeheten spreadproducten met een hogere rentevergoeding dan overheidsobligaties”. ABP gebruikt ook niet de vertrouwde beursgenoteerde voornamen van de gse's, maar de veel minder bekende en veel betrouwbaar ogende officiële namen.

Het volledige overzicht van de Top 10 beleggingen van de obligatieportefeuille van het ABP zag u hierboven al, mij rest slechts nog de kredietwaardigheid van de hele vastrentende portfolio van 70 miljard euro van het ABP te geven. Die holt ook achteruit...

	AAA	BBB	<BBB
2001	57%	6%	1%
2003	48%	9%	2%

Klik hier om te reageren en te discussiëren

Stem of voeg toe aan :