mail dit artikel    print dit artikel

Dollar en de schuldenberg

Hiermee beëindigde hij de strong dollar policy van zijn voorgangers en kiest hij voor een riskante strategie. Een aantal analisten vindt het spelen met vuur van Snow. Beleggers kunnen hun bezit in de VS in de uitverkoop gooien.

Dan kan de dollar verder dalen. De VS ziet zich kennelijk gedwongen onorthodoxe tactieken te hanteren om de economie te redden. De reden hiervoor is de slechte staat van de economie, ondanks de ongebreidelde geldcreatie.

Nederland betaalt de rekening
De geldpers draait al jaren op volle toeren en dat heeft geleid tot de grootste schuldenberg ter wereld. Een groot deel van de welvaart blijkt extreem gefinancierd. Dat ging volgens de bekende wet van Youp van ‘t Hek: Lenen, lenen, betalen, betalen. Het was niet een kwestie van, maar wanneer de dollar sterk daalt.

De daling van de dollar is slecht nieuws voor Nederland. Het maakt niet alleen onze export duurder, het zorgt ook voor een sterke waardedaling van de belangen van Nederland in de VS. Zo komt meer dan de helft van de omzet van de AEX-fondsen in dollars binnen. De megalomane overnamegolf heeft ons land kwetsbaar gemaakt voor een dalende dollar.

Denk maar eens aan de beleggingen die ING (77 miljard dollar) en Aegon (110 miljard dollar) in de VS hebben uitstaan. Onze veel geplaagde pensioenfondsen hebben zich de laatste tientallen jaren ook suf gekocht aan dollarbeleggingen.

Onbeperkte geldcreatie
Een groot deel van de schulden in de VS is namelijk doorverkocht aan Europese financiële instellingen. Fed-voorzitter Alan Greenspan dobbelt daarom ook met een aardig deel van de Nederlandse spaar- en pensioenvermogens. De totale hoeveelheid geld in de VS (M3) steeg sterk de afgelopen twintig jaar.

In die periode herstelde beurs en economie na een diep dal aan het begin van de jaren tachtig. Geholpen door een dalende lange rente steeg de welvaart van de meeste Amerikanen. In plaats van te sparen in de goede jaren, werd er steeds meer geleend tegen steeds lagere tarieven. De Amerikaanse overheid (lees de Fed) stimuleerde dit bewust.

Reden: de particuliere consumptie is verantwoordelijk voor 70% van de economie. In tegenstelling tot de rest van de wereld bestaat er in de VS vreemd genoeg geen centrale bank, die in handen is van de overheid. In Amerika werd de Federal Reserve begin twintigste eeuw opgezet door de grote banken van New York.

Met het opzetten van Government Sponsored Enterprises (GSE's), zoals Fannie Mae en Freddie Mac had de overheid een manier om de verkoop van hypotheken te stimuleren (zie: Fannie, Freddy en het Witte Huis ). De GSE' s hebben een bijzonder status. Ze zijn beursgenoteerd, maar hoeven hun cijfers niet bij beurstoezichthouder SEC te deponeren.

Bovendien kunnen ze tegen lagere tarieven geld lenen bij de Fed. Hierdoor steeg hun uitstaande portfolio na 1997 met 300% en zijn ze nu samen verantwoordelijk voor meer dan 50% van de hypotheekmarkt.

“We live in a greedy little world
that teaches every little boy and girl
To earn as much as they can possibly
then turn around and
Spend it foolishly
We've created us a credit card mess
We spend the money we don't possess
Our religion is to go and blow it all
So it's shoppin' every Sunday at the mall”

“When you're broke go and get a loan
Take out another mortgage on your home
Consolidate so you can afford
To go and spend some more when
you get bored”

Hypotheekproblemen nemen toe
Om te zorgen dat de gemiddelde Amerikanen niet bezwijkt onder zijn of haar schulden, moest de rente steeds lager komen te liggen. Tot nu toe loopt dit systeem volgens plan. Het gaat alleen verkeerd, als teveel Amerikanen hun baan verliezen, de huizenprijzen gaan dalen, of de rente omhoog gaat. Dan loopt het spoor dood.

De werkloosheid is inmiddels opgelopen naar 6%. Tijdens de recessie begin jaren negentig stond de teller trouwens veel hoger op 10%. Hypotheekverzekeraar MGIC meldt dat 4,7% van haar klanten in gebreke blijft bij de hypotheekbetalingen. Het aantal persoonlijk faillisementen steeg vorig jaar met 6% tot 1,6 miljoen.

Niet eerder gingen zoveel Amerikanen failliet. De huizensector heeft het meest geprofiteerd van de renteverlagingen. De prijzen stegen bijvoorbeeld in de afgelopen twee jaar tijd met 15,6%. Een grote meerderheid van de Amerikanen gelooft volgens een onderzoek van CNBC deze week dat huizenprijzen de komende jaren blijven stijgen.

Het is dit vertrouwen waar de Amerikaanse economie op drijft. Verwacht wordt dat dit jaar 20% meer hypotheken worden verkocht dan in het recordjaar 2002. Als percentage van het nationale inkomen hebben de particuliere schulden een nog nooit eerder niveau bereikt.

May 11 - Los Angeles Times : "The hillside house Linda Lutz has lived in for 25 years isn’t only her home. It’s her bank too. The character actress has had little work in recent years, but she has been able to cover her expenses by cashing in on the equity of her house in Encinitas in northern San Diego County.

In September, Lutz refinanced for the sixth time in five year, taking out $100,000… ‘Every time I thought we had tapped out, the property value had increased again…’ without refinancing, she said, ‘I would have been out on the street."

Nu de korte rente vrijwel niet lager kan, heeft de Fed duidelijk gemaakt dat de lange rente omlaag kan worden gebracht, door het op grote schaal opkopen van staatsobligaties. De rentemarkt begreep de boodschap en nam de afgelopen week een voorschot. De dertigjaars rente daalde scherp tot onder de 4,5%. Genoeg voor een nieuwe ronde van herfinancieringen.

Europese banken, verzekeraars en vooral pensioenfondsen lopen dan grote schade op. Alleen de Nederlandse financiële instellingen hebben al meer dan 500 miljard dollar uitstaan in de VS. Het gedeelte dat terugkomt, wordt door de sterke dollardaling minder waard. Dit kan de pensioenfondsen verder in de problemen brengen.

Greenspan is sinds zijn aantreden in 1987 in grote mate verantwoordelijk voor de enorme toename van de welvaart en de schulden in de VS. Door de feilloze hantering van het rentewapen heeft hij nu al jaren een forse recessie kunnen voorkomen. Hierdoor bereikte hij een sterrenstatus en werd door sommige beleggers bijna als een heilige vereerd.

De 77-jarige leeft in geleende tijd. Tot nu toe heeft hij de deurwaarder buiten de deur weten te houden. Als het even meezit, hoeft hij het de dramatische afloop zelf niet meer mee te maken. De vorig jaar door de Britse Koningin Elizabeth tot ridder geslagen econoom kan de komende jaren wel eens hard van zijn paard en voetstuk vallen.

Stem of voeg toe aan :