Aan alle klagers: hebben jullie er bij je laatste klus-verbouwing ook streng op gelet dat er geen Oost Europeanen het werk deden om zo kosten te drukken? En kopen jullie ook allemaal verantwoord geproduceerd (maar duur) voedsel uit de eigen streek? Want door onze fixatie op "de goedkoopste aanbieder", zonder te letten op andere variabelen, komen die goedkoopste aanbieders vanzelf hierheen, Marktwerking weet U nog?
Wij willen toch met z'n allen niet meer dan 1 euro betalen voor een kilo tomaten, en 4 euro voor een hele kip, en diegene die ons halve huis verbouwt voor 20 mile krijgt de opdracht.
Dit kan allemaal geleverd worden, maar verwacht dan niet ook dat er fatsoenlijk betaald wordt. Het zijn keuzes die we met z'n allen al jarenlang dagelijks maken. Ook hier geldt: "Gratis geld bestaat niet", ergo, wat vandaag (te) goedkoop is, levert morgen of overmorgen een rekening op uit soms onverwachte hoek.
Ik denk dus dat we maar gewoon moeten wennen aan buitenlanders, die werk komen doen wat wij niet meer willen of kunnen doen. Het zijn uiteindelijk onze eigen keuzes geweest.
Verder staat het ieder vrij om zelf in een van de 27 Europese landen zijn kansen te benutten, want dat is het enige wat al die Oost Europeanen hier doen.
Een ander probleem is dat er inmiddels niet meer zo heel veel Nederlandse vaklui zijn, en dat ons onderwijs zo is ingericht dat die er ook niet snel bijkomen. Want helaas zit onze maatschappij zo in elkaar dat je eigenlijk mislukt bent als je met je handen wil werken, want we zijn een "kenniseconomie". Het is de bedenkers daarvan ontgaan dat een ouderwets ambacht ook een vorm van kennis is, en dat je moet investeren om die kennis te behouden. Voor zover er al geïnvesteerd is in onderwijs, is dat alleen gebeurd in cognitieve vakken. Hierdoor is erg veel talent verloren gegaan, want praktisch ingestelde leerlingen moeten hier tot hun 16e of 17e wachten voor ze een vak kunnen gaan leren. Veel van die leerlingen zijn dan al afgehaakt, of afgeschreven.