Met dank aan.....
De sectoren die de afgelopen twintig jaar sterk aan de groei hebben bijgedragen (de bouw, de financiële sector), hangen als aangeslagen boksers in de touwen.
De scheids is begonnen met tellen; 1, 2, 3….nog net op tijd krabbelt de voormalig kampioen weer op. De toeschouwers op de eerste rijen zien echter duidelijk dat hij minder vast op z’n benen staat en dat z’n blik wat afwezig is. Gelukkig gaat de gong en kunnen water en spons hun oppeppende werk doen. Zal hij in de volgende ronde weer zijn oude niveau bereiken? Of zal z’n jonge, nog wat onervaren, uitdager de genadeklap uit weten te delen?
Ook in de schuldencrisis zijn de verzorgers driftig in de weer met water en sponzen. Duizenden miljarden geven ze uit aan het schragen van ineenstortende banken en landen. Helaas hoef je als ‘toeschouwer’ niet op de eerste rij te zitten om te constateren dat dit op z’n best leidt tot een wankel en kortdurend herstel. Extra vervelend als je zelf de financier bent van al dat water en die sponzen.
Tijd dus voor een nieuwe aanpak.
Een economische crisis is feitelijk niets anders dan natuurlijke selectie. Wat niet langer voldoet (in economische zin) gaat ten onder en er ontstaat ‘ruimte’ voor iets nieuws. Heel vervelend als je voor je baan/pensioen/belegging afhankelijk bent van de verliezers, maar op termijn cruciaal voor het gezond houden van de economie (en daarmee dus ook voor het voortbestaan van uw baan/pensioen/ belegging).
De oude vermolmde woudreuzen vallen om en op de vrijgekomen open plekken komen ontelbare zaailingen op. Onder hen de woudreus van de toekomst.
Een crisis is dus ook een tijd van kansen. Een soort van grote schoonmaak in de economie. Weg met het oude en op naar het nieuwe.
En ja, de te maken keuzes zijn lastig. Wat mag ‘omvallen’ en wat is essentieel voor onze toekomst? Volgens de economische theorie is het overigens vrij eenvoudig: kan een activiteit zichzelf structureel niet bedruipen, dan is deze niet levensvatbaar en is steun (op lange termijn) zinloos. Sociale consequenties kunnen de keuzes echter een stuk lastiger maken.
Stoppen dus met het steunen van banken en zelfs landen? In ieder geval op de huidige manier. Als schuldenaren niet in staat zijn om hun leningen terug te betalen, dan moeten we ophouden ze nog meer leningen te verstrekken. Gewoon de bittere pil slikken en de bestaande (te hoge) schulden afschrijven. Jammer voor degene die er geld in gestoken hebben, maar goed, de rekening moet hoe dan ook toch door anderen betaald worden. Dan maar liever door degene die (als belegger) bewust voor risico gekozen heeft, dan door de willekeurige belastingbetaler.
Uithuilen en opnieuw beginnen is dus het devies. Natuurlijk zal dit in eerste instantie een hoop ellende veroorzaken (een omvallende boom neemt veel buren mee in haar val), maar daarna wordt de groei niet langer beperkt door torenhoge rente- en aflossingsverplichtingen. De opengevallen plekken in het economische woud worden vervolgens ingenomen door…tsja, de tijd zal leren welke zaailingen het zullen schoppen tot woudreus van de toekomst.