Deze oude column van mij past ook wel in het draadje hier
Atitlan, 31 maart 2005
Een nieuw schandaal: Stockgate
Na het beruchte Watergate schandaal in de jaren 70, dat president Nixon het ambt kostte, worden grote schandalen graag van het suffix “gate” voorzien. Zo was er in de jaren 80 Irangate, rond geruchtmakende illegale wapenleveranties aan Iran met als doel het financieren van contrarebellen in Nicaragua. Nog maar een paar jaar geleden deed Enrongate de financiële wereld op haar grondvesten schudden. Het betrof de illegale boekhoudpraktijken in het Amerikaanse bedrijfsleven, die voor het eerst in alle omvang aan het licht kwamen bij Enron. En nu is er al weer een groot financieel schandaal in wording, Stockgate, betreffende de vermeende illegale praktijken van hedge funds.
Hedge Funds
Het aantal hedge funds is de laatste jaren stormachtig toegenomen, met alleen al in de VS sinds 1999 verdrievoudiging. Vorig jaar bedroeg de toename in de VS 1400 stuks. Het aandeel van deze sector in de derivatenhandel is niet te onderschatten. De sector bezit volgens een recent rapport van Credit Suisse First Boston ongeveer 3% van de wereldwijde assets en heeft een aandeel van 50% in de derivatenhandel. Hedge funds zijn populair bij fondsmanagers, want naast een basisbeheersvergoeding kennen de funds zich statutair een deel van de gemaakte winsten toe, tot wel 25%. In de VS waren er volgens een onderzoek van de New York Times in 2004 25 hedge fund managers met een salaris boven de 250 miljoen dollar.
Illegale handelspraktijken
Er ontstonden recent steeds meer aanwijzingen dat een aantal hedge funds door het massaal en ongedekt verkopen van aandelen de koersen van veelal jonge bedrijven kunstmatig naar beneden gedreven hebben. Er worden dan langs elektronische weg grote partijen aandelen gecreëerd, die in werkelijkheid niet bestaan. Deze worden dan gedumpt om de marktwaarde van bedrijven, die voor groei dan wel overleven zijn aangewezen op de kapitaalmarkten, te decimeren, met als doel hen van de kapitaalmarkten af te sluiten.
Global Links Corporation
Deze praktijken kwamen in februari helder aan het licht bij het bedrijf Global Links Corporation (GLC). Dit bedrijf had vanwege een sterk gedaalde koers kort daarvoor een omgekeerde aandelensplitsing aangekondigd van 1 nieuw aandeel voor 345 oude. Op 1 februari daalde de koers van GLC binnen enkele uren van $0,10 naar $0,0008. Ook bleek op enig moment dat in het dumpproces een investeerder een belang van 100% had bereikt terwijl gelijktijdig een andere investeerder meldde 15% te bezitten. Er werden die dag 47 miljoen stukken verhandeld. Dit terwijl er maar 1,1 miljoen aandelen vrij in omloop waren. Het bleek dat massaal aandelen werden verkocht zonder daadwerkelijke levering (naked short selling). En dat is volkomen illegaal.
Stockgate
De verzamelnaam voor deze praktijken is dus Stockgate en wordt nu door sommige bronnen al het grootste financiële schandaal aller tijden genoemd. Deze praktijken zouden volgens ruwe schattingen meer dan 1000 miljard dollar aan verliezen hebben opgeleverd. Er zouden meer dan 1200 hedge funds bij betrokken zijn, die in 6 jaar verantwoordelijk waren voor het faillissement van 7000 bedrijven in de V.S. Er zouden zelfs misdaadsyndicaten bij betrokken zijn. Heel veel bedrijven en heel veel kleine aandeelhouders werden zwaar gedupeerd.
Alleen V.S?
Dat is nog maar de vraag. Dat het geboefte haar activiteiten keurig tot binnen de VS grenzen beperkt houdt lijkt zelfs onwaarschijnlijk. Wij volgen bijvoorbeeld het aandeel Versatel tamelijk intensief. In de periode november t/m half december werden buitengewoon agressief grote pakketten Versatel opgekocht. Dat vertaalde zich in een zeer sterke toename van het belang van de grote aandeelhouder Talpa van 10 naar 42%. Tussentijds werd verplicht gemeld dat de grens van 25% gepasseerd was.
Omgekeerde beweging
Sindsdien heeft het aandeel Versatel uiterst snel de omgekeerde beweging gemaakt. Dag na dag en week na week werden grote pakketten gedumpt, aanvankelijk structureel in pakketten van 250k. De minste of geringste neerwaartse bewegingen van de AEX werden aangegrepen voor grote dumps. Op alle momenten dat de koers zich ook maar even leek te herstellen werden eventuele kopers meteen ontmoedigd door structureel grote dumps. Er was in die periode dan ook geen enkele correlatie met de AEX en dat was heel opmerkelijk in een periode dat alle indices krachtig opwaarts gingen. Het was helder dat de koers van Versatel per se naar beneden moest, dat er een grote partij actief was die veel haast had. Een grove schatting leert dat in die periode netto zo’n 50 miljoen stukken werden gedumpt. De koers van Versatel was daarna weer terug bij af. Toch meldde Talpa intussen tot driemaal een ongewijzigd belang van 42%. Ook de enige andere grote aandeelhouder Access Industries dient bij verkoop meteen te melden omdat ze net boven de meldingsdrempel van 5% zit. Ook zij deed dat niet.
Vraagtekens
Omdat er geen meldingen volgden is de vraag gerechtvaardigd of het hier dan misschien ook om ongedekte short selling ging? Of wanneer er wel dekking was voor de short, wie leende dan die stukken? Wie durfde überhaupt zo agressief te shorten, in de wetenschap dat er een grootaandeelhouder kort daarvoor tot €2,30 een belang had genomen en terwijl een vergelijkbaar bedrijf als Jazztel minimaal 4x hoger is gewaardeerd? Is het mogelijk een strategie om ten koste van kleine aandeelhouders op een koopje een steeds groter belang te verwerven in het snelst groeiende beursgenoteerde bedrijf van Nederland?