Wal keert schip

Die 700 voor de AEX die we eerder noemden (zie: AEX is 700 waard), is zo gek nog niet en doet in ieder geval meer recht aan het langere termijn winstgroeiperspectief van de 24 belangrijkste Nederlandse beursfondsen dan de huidige stand van 338. Toegegeven, de uitspraak is een tikkeltje provocatief, maar dat is nodig om niet overstemd te worden door het geweeklaag van de beren.

Of die stand uiterlijk eind 2004 wordt gehaald, blijft met onzekerheden omgeven. Voorspellen is hachelijk, zeker als het de toekomst betreft. We wisten het, maar door de ervaringen die we de afgelopen 12 maanden hebben meegemaakt, zijn we hardhandig met de neus op de feiten gedrukt. De historische gebeurtenissen die een onuitwisbare plaats krijgen in de geschiedenisboeken zijn een ieder bekend…

Veel paradoxen
Een ieder die claimt met accuratesse de beursontwikkeling te kunnen voorspellen, maakt zich snel belachelijk. Toch wil niemand, die zich met beleggen bezighoudt, geheel en al afzien van het doen van een uitspraak, ex- dan wel impliciet, over waar de koersen en de index over een of twee jaar staan. Beleggen is een spel vol paradoxen. Beleggers zijn euforisch als er de minste aanleiding toe is - zie maart 2000.

Ze zijn ‘zum Tode betrübt’ als de koersen laag staan en eigenlijk alleen maar omhoog kunnen. Voorspellen kan niet en toch kunnen we niet zonder; alweer een paradox. Dus vooruit maar weer. Hoe kwamen we ook al weer aan die 700? We kwamen tot de conclusie dat in de huidige omstandigheden noch technische, noch fundamentele analyse veel uithaalt. Onze laatste strohalm was de macro-economie.

We hadden het over redelijk te verwachten economische groei, productiviteit, inflatie, rente en de ontwikkeling van het winstinkomen in relatie tot het arbeidsinkomen. Risico speelt ook een rol, maar de perceptie van risico is vaak groter dan gerechtvaardigd. Wederom een paradox. Wie kan dat nog volhouden na Enron en alle andere debacles?

Normenverval
Wij en wel door te wijzen op de mogelijkheden van risicoreductie: de spreiding over verschillende sectoren en het hanteren van een voldoende lange beleggingshorizon. Bij een duurzaam niveau van de lange rente rond 5% zien we mogelijkheden voor een gemiddelde k/w van 20 voor het neusje van de zalm van ondernemend Nederland.

De economische fundamentals zijn verzwakt, zoals ze plegen te doen na een lange periode van groei, maar wat opvalt, is dat de afzwakking tot nog toe bescheiden is geweest. De Amerikaanse economie is even in een flauwe recessie geweest, maar veel stelde het niet voor. Als het even meezit, dan heeft de recessie zegge en schrijven 9 maanden geduurd, te weten van maart 2001 tot en met december 2001.

Als we Alan Greenspan mogen geloven, groeit de Amerikaanse economie dit jaar met 3,25% tot 3,75%. Het kan ook tegenzitten. De belangrijkste bedreiging komt niet van de economie, maar van het normenverval van Amerikaanse managers en de ondermijnende werking daarvan op het vertrouwen van beleggers en vervolgens noodzakelijkerwijze van consumenten en producenten.

Sjoemelende managers
Afgelopen donderdag hebben we een voorproefje gehad van de eroderende werking van het negatieve beurssentiment op de verkoopcijfers van bestaande huizen en de orders voor duurzame goederen. De cijfers over juni waren forse tegenvallers, die iets werden verzacht door een beter definitief cijfer van de index van het consumentenvertrouwen over juli (88,1 in plaats van 86,5), zoals gemeten door de Universiteit van Michigan.

Wall Street kon zich aan dit laatste gegeven vrijdag wat optrekken. Zowel de Dow Jones als de Nasdaq sloten de laatste dag van een woelige week met winst af. De Dow kon de gehele week zelfs met winst afsluiten en dit staat in scherp contrast met de verliezen die afgelopen week op de Europese beurzen zijn geleden.

Met een verlies van 8,7% voor de AEX scoort Amsterdam hoog. Alleen Frankfurt, waar de DAX 9,5% daalde, deed het nog slechter. Elders binnen de EU bleef het verlies beperkt tot zo'n 5%. Wederom, een paradox. De slechte stemming wordt vooral veroorzaakt door met cijfers sjoemelende Amerikaanse managers, maar de Europese beurzen leden afgelopen week het meest.

Hedge funds zenuwachtig
Blinde paniek, waarschijnlijk lucratief geëxploiteerd door hedge funds, zetten Europese beurzen vorige week onder druk. Zodra echter enig positief nieuws opdook, ontstond al snel een 'short squeeze'. Donderdag verlegden de baissiers daarom hun werkterrein van de financials naar de chips. Vrijdag veerden ook de chipfondsen op: