Paniek in de tent, want paniekindex VIX staat op een jarenlang laagtepunt. Overdreven, maar de lage volatilteit is hét gesprek van de dag op de beurs. Zo staat de AEX volatilteit vandaag op 16 en – belangrijker – de VIX, volatilteitsindex van de S&P 500, staat op 13,70. Dat is de laagste score sinds voorjaar 2007.
Dat was de tijd dat het woord kredietcrisis nog niet bestond, bijna niemand kon geloven dat al die reusachtige financials van naam en faam en masse failliet konden gaan, iedereen blij was met de euro die zoveel beter was dan die halfbakken dollar… en dat niemand zich scores van 80 plus voor de VIX kon voorstellen.
Staan we daarom nu aan de vooravond van weer normale beurstijden, of komt er een nieuwe klap? Eerst voor de niet-ingewijden: volatiliteit is de beweeglijkheid van items. Prijzen die op en neer en heen en weer schieten. Vertrouwen (stijgingen) komt te voet en gaat te paard (dalingen en vandaar dat de vuistregels zijn:
- Als aandelen dalen, stijgt de volatiliteit en andersom
- Hoe groter de onrust op de beurzen, hoe hoger de volatiliteit
Het gebrek aan volatiliteit is bijvoorbeeld goed te zijn aan onze hoofdfondsen van vandaag. PostNL en SNS Reaal springen er uit, maar kijk hoe gering het verschil is tussen de stijgers en dalers.

Zwarte zwanen
Het mooie van de VIX is dat het zeg maar de risicobereidheid van beleggers met een getal duidt. Bij zwarte zwanen in de markt – zoals de ondergang van Lehman Brothers en het feitelijke faillissement van Griekenland – knalt het ding doorgaans door het dak. Vandaar de bijnaam paniekindex. Paniek die nu ver te zoeken is…
… of is het de zomerse rust? De meest plausibele verklaring voor chillende markten is dat de EU-politici op vakantie zijn. Uiteraard is de laatste anderhalf jaar Europa de grote onruststoker op de financiële markten. Daarvoor was dat de VS met Lehman Brothers, het begrotingstekort en de stimuleringsplannen van de Fed.
Met uitzondering van graan, maïs en soya, waarvan de prijzen gieren door de droogte in de VS, ziet u dat aan de meeste markten af. Aandelen zijn opgelopen en lijken het even best te vinden zo, de Europese obligatiekoersen blijven per saldo ook al weken dicht bij huis en EUR/USD olie en goud bewogen ook wel eens harder.


Long of short?
Stilte voor de storm? Afgezien van onverwachte voetzoekers uit Spanje, Italië of Griekenland lijkt 12 september het eerste Uur U voor de markten. Nederland kiest dan een parlement, maar de wereld kijkt vooral naar de Bundesverfassungsschutz die dan beslist of Duitse steun aan het ESM-fonds al dan niet grondwettelijk is.
Wat moet u nu doen als handelaar of belegger met deze VIX-wetenschap?
- Als u denkt dat na de vakantie het Europese tranendal nieuwe hoofdstukken gaat schijven en er nog meer nieuwe, onverwachte ellende uit de rest van de wereld komt, dan is long VIX (u kunt er gemakkelijk hefboomproducten op kopen) en AA(A)-obligaties en short aandelen een idee
- Als u denkt dat iedereen het nu wel weet dat de EU een puinhoop is en nog jáááren doormoddert om uiteindelijk net het hoofd boven water te houden (is er iemand die in echte oplossing gelooft?) en niemand meer op kijkt van nog een zwarte zwaan, dan is short VIX en AA(A)’s en long aandelen een idee
- Uiteraard kunt het ook omdraaien en de VIX als hedge tegen stijgen of dalingen gebruiken. Daar is het een mooi instrument voor, als u bijvoorbeeld opties te ingewikkeld vindt
Short VIX? Maar hij staat al zo laag, denkt u nu? Klopt, in principe is er niet echt veel meer te halen, maar het is niet onmogelijk dat de volatiliteit zomaar jarenlang 10, 11 of 12 noteert. Voor wie meer wil weten, heeft Cees Smit vandaag handige links: “De VIX (volatility) staat super laag”, twitterde hij (vanaf zijn vakantieadres).
Arend Jan Kamp is
senior contentmanager van IEX. Kamp belegt iedere maand vooral voor
zijn pensioen uitsluitend in beleggingsfondsen. Klik
hier voor zijn actuele posities. De informatie in deze column is niet bedoeld
als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde
beleggingen. Uw reactie of vraag is altijd welkom.
Leuk stuk AJ maar met die hefboomproducten valt het wel mee, zie alleen Turbo's met een spread waar m'n schoonmoeder van 110 kilo lachend tussendoor kan. Alternatief?
Uhm, je schoonmoeder laten lijnen? :-)
Arend Jan
Ho stop, ik ga blijkbaar iets te kort door de bocht met die VIX hefboomproducten (lees: turbo's, speeders en de hele rimram). Ik word net op mijn vingers getikt door een kennis van mij bij een vermogensbheerder werkt. Dit schrijft hij:
(...) Wilde alleen even zeggen dat de onderliggende waarde van hefboomproducten en andere afgeleide producten op de VIX, niet de VIX zelf is, maar VIX futures.
De markt is zwaar in contango, wat betekent dat als de VIX de komende maanden gelijk blijft, dat een (long) belegger in de VIX future constant geld verliest bij het doorrollen naar een volgende future.
Was laatst bij een optieseminar, die vertelde dat er rare dingen gebeuren in de VIX future markt. Omdat de VIX dus zo laag is en particuliere beleggers dus denken 'dat kan niet lager', aardig nat zijn gegaan in deze derivaten.
Plus dat een aantal banken die deze producten aanbieden een grote positie er tegenover hebben staan en dat niet/nauwelijks kunnen hedgen.
Ziezo, weer wat geleerd. Bij deze en groet.
Groet,
Arend Jan
Als aandelen dalen, stijgt de volatiliteit en andersom
klopt dat wel??. als ze hard dalen of stijgen (maar dalen gaat meestal harder) dan stijgt de VIX. Bij heel langzaam dalen blijft de VIX gelijk. Bij heel hard op en neer springen blijft de beurs per saldo gelijk maar stijgt de VIX gigantisch.
Of moet ik ook even mijn kennis checken ;-)
de bos
De bos: Je hebt gelijk, en toch niet helemaal. Een beweging omhoog zorgt inderdaad net zo goed een hogere VIX als een gelijke beweging omlaag.
Maar in de praktijk gaan koersen altijd langzaam en geleidelijk omhoog (en dus gepaard met een lage VIX) en vaak sprongsgewijs in klappen naar beneden (met een hoge VIX).
Inderdaad oppassen met doorrollen. Recent long gekocht met stoploss op 8. De stoploss staat nu al op 10,80. Dacht stoploss van 8 is altijd goed en raakt hij nooit maar nu dit zo hard stijgt moet ik het goed in de gaten blijven houden.
niet geschikt voor particuliere beleggers zonder uitgebreide kennis van opties en futures.