Een masterplan voor de euro. Mijn eerste reactie: dat wordt een lijvig rapport waarin een aaneenschakeling van steeds minder goed leesbare volzinnen het gebrek aan visie en gedurfde keuzes zal camoufleren. In dat opzicht valt het discussiestuk van EU president Herman Van Rompuy, Naar een echte economische en monetaire unie, mee.
Het amper vijf pagina’s tellende document zou als column op IEX niet misstaan. Bij wijze van spreken dan, want de strenge redacteuren van deze site zouden toch nog een halvering van het aantal woorden eisen. Voor een plan dat de basis voor de komende tien EU-jaren moet leggen, zou dat echter wat te veel zijn gevraagd.
Van Rompuy bouwt aan een hervormde unie met de hulp van vier blokken. Ik bespreek ze, uiteraard, kort.
1) Oprichting bankenunie
Banken in de EU opereren Europees, zoals de BIS al in zijn jaarrapport (ter grootte van minstens 200 columns) van afgelopen zondag aangaf. De bankenunie houdt in dat het toezicht naar Europees niveau wordt getild. Nationaal toezicht blijft, maar speelt een ondergeschikte rol.
Daarnaast moet er een Europees deposito garantiestelsel komen en een fonds dat banken in problemen steunt. Het fonds wordt gevuld middels een heffing voor het bankwezen. Het European Stability Mechanisme (de belastingbetaler) staat als garant achter deze bankenunie.
Mijn opinie: Prima dat er een Europees toezicht komt, maar laten we daar niet te veel van verwachten. Het bankenprobleem is niet ontstaan doordat het toezicht niet op Europees niveau was. Het echte probleem was een gebrek aan kwaliteit in het toezicht.
Een gevaar van centraal toezicht op grotere afstand is dat er onvoldoende zicht is op de details van de bankensector in elk land afzonderlijk. Het deposito garantie stelsel en het herstructureringsfonds moeten in het voorstel door de banken zelf worden gefinancierd. Het is goed om de belastingbetaler te ontzien. Maar, zoals ik vorige week schreef, het belangrijkste is dat de obligatiehouders (flink) gaan meebetalen bij een herstructurering. Daarover is niets in het masterplan te lezen.
Jammer, want met een algemene heffing op het gehele bankwezen betalen sterke risicomijdende banken mee aan de zwakke broeders in de financiële sector. Overigens, hoorde ik gisteren een politicus in het EU-top-debat stellen dat de aandeelhouders van banken voortaan moeten betalen in plaats van spaarders. Hoeveel onzin per minuut spreektijd kun je debiteren? Als deze politicus de moeite neemt naar het wel en wee van de aandeelhouders van bankaandelen te kijken, trekt hij zijn woorden per direct in.
2) Gezamenlijk budgettair beleid
Daar zijn ze dan, de eurobonds. Niet vandaag of morgen, maar op middellange termijn. Op middellange termijn betekent in dit soort rapporten doorgaans dat op korte termijn wordt bedoeld, maar dat dit om tactische redenen niet gezegd kan worden.
Mijn opinie: De uitgifte van eurobonds is een noodzakelijke voorwaarde voor de euro om te overleven. Als we deze obligaties niet op korte termijn invoeren, dan is het alternatief het voortdurend oprekken van noodfondsen en de inzet (opkopen obligaties) van de ECB. Ik kies voor echte eurobonds in plaats van een verkapte, oncontroleerbare uitgifte.
Wie helpt ons van het hardnekkige idee af dat eurobonds tot een geldtransfer van noord naar zuid leidt. Eurobonds kunnen voor de afzonderlijke landen met een verschillende rente worden uitgegeven. Er is geen sprake van dat Duitsland evenveel rente gaat betalen als bijvoorbeeld het financieel zwakkere Spanje.
3) Gezamenlijk economische beleid
Dit punt houdt vooral in dat arbeidsmarkten flexibeler moeten worden, en belastingbeleid geharmoniseerd. Kortom, dit punt bevat de agenda van hervormingen.
Mijn opinie: Hervormen is verreweg de belangrijkste opgave binnen de EU. De wereld verandert en de opkomende economieën eisen hun deel in de economische groei. Zij vechten daarvoor met (nu nog) lage lonen en steeds hogere arbeidsproductiviteit. Ons antwoord kan niet zijn het blijven koesteren wat we hier de afgelopen decennia hebben bereikt. Aanpassen aan de nieuwe omstandigheden is onvermijdelijk, op straffe van een steeds grotere achterstand en veel verlies van welvaart.
4) Versterken democratisch proces binnen EU
Op dit vlak moet de pro-EU-lobby eerlijk zijn. Hervormingen en aanpassingen verdragen zich lastig met intense democratische procedures. Het is gewoonweg onmogelijk dat zeventien landen vergaderen, beslissen en dan vervolgens telkens weer het mandaat van hun achterban moeten vragen.
Idee: houdt in elk land een referendum of de bevolking door wil met het europroject. Als een land voor stemt, betekent dat expliciet het overdragen van het mandaat aan hun leiders om verregaande noodzakelijk afspraken te maken. Stemt een land tegen, dan betekent dat automatisch het einde aan de eurodeelname.
Spannend, maar beter dan jaren doormodderen met half gelegitimeerde afspraken. Overigens, denk ik dat degene die ageren tegen Brussel en de beslissingsbevoegdheden graag op lokaal niveau (Den Haag in ons geval) wensen, vaak degene zijn die vinden dat vanuit onze regeringsstad voortdurend niet door de bevolking gesteunde beslissingen worden genomen.
Teruglezend zou deze column zo maar het masterplan van een EU-president voor het komende decennium kunnen zijn. Helaas is deze daarvoor weer net te kort. U kent daarvan de reden.
Marcel Tak is zelfstandig beleggingsadviseur en was hiervoor werkzaam op het ministerie van Financiën. De informatie in deze column is niet bedoeld als professioneel beleggingsadvies of als aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen.
Als deze politicus de moeite neemt naar het wel en wee van de aandeelhouders van bankaandelen te kijken, trekt hij zijn woorden per direct in.
Even los van beurskoersen, want die veranderen niets aan de realiteit.
Hoeveel hebben aandeelhouders en achtergestelde obligatiehouders bijgedragen aan het versterken van de bankbalansen? Als bij een reddingsactie van de Staat het vermogen van aandeelhouders/obligatiehouders aangepakt wordt is het effect dubbel zo groot qua solvabiliteit en worden de lasten neergelegd bij diegenen die ook de lusten mochten ontvangen.
waarom zoveel woorden besteden aan toezicht? we willen veel agenten op straat en overal camera's hangen, het liefst iedere burger een overheidschip op zijn voorhoofd, een burgerveiligheidsnummer en weet ik veel en toch kan men van alles en nog wat uitspoken door gewoon het gedrag van de toezichthouders te bestuderen. als nationaal toezicht en europees toezicht al onvoldoende wordt geacht kan men beter de pot op. die eurobonds? dat was al aangeraden in de jarennegentig, heb ik gelezen. kennelijk moeten er eerst stevige problemen ontstaan voor men iets doet, een oorlog bijvoorbeeld. t Is te hopen dat failliet gaat als Spanje het niet redt, bijvoorbeeld vanwege teveel rommelhypotheken in Spanje.
Weet Marcel niet dat tot op heden elke keer weer het de belastingbetaler was die de banken moest redden van de ondergang veroorzaakt door hun eigen wangedrag? En dat niet 1 bankier ooit vervolgd is of zijn bonus heeft moeten inleveren. Dat ze integendeel zo schaamteloos zijn om zichzelf maar te blijven verrijken? En veel en veel meer.
En al dat toezicht gaat inderdaad niets helpen want het enige resultaat is nog meer extreem dure EU baantjes waar gesjeesde politici terecht kunnen om de eigen zak vol te graaien.
Wanneer komt er eens op EU niveau het beleid "wie zich brandt moet maar zelf op de blaren zitten"?
En verder moet de EU eerst maar eens volgens het democratisch proces gekozen worden en moet met name NL zijn burgers eerst eens het recht geven om zich werkelijk te kunnen uitspreken.
"Idee: houdt in elk land een referendum of de bevolking door wil met het europroject. Als een land voor stemt, betekent dat expliciet het overdragen van het mandaat aan hun leiders om verregaande noodzakelijk afspraken te maken. Stemt een land tegen, dan betekent dat automatisch het einde aan de eurodeelname."
Dat lijkt me een strak plan. Met als verwachte uitkomst: einde euro. Wat op zich dan wel weer goed is.
Vele jaren lang is verzuimd te vertellen, dat de eigen inleg voor pensioen en verzekerign veel te laag was ( 20%). De rest(80%), moest het pensioenfonds c.s. zelf maar verdienen door beleggingen en rente-ontvangsten. Dus.. steeds maar hogere risico's aangegaan want EN de markt vroeg steeds hogere rendementen EN de eigen bonus. Totdat ineens de RISICO's boven water kwamen: hypotheekportefeuilles bleken veel minder waard te zijn, landen konden/wilden hun schulden niet meer betalen, kantoorpanden leeg, hypotheken niet meer op te brengen gezien werk weg, kiezers eisen van hun politici een doorgaan van het feestgedrag zonder de tering naar de nering te willen zetten.
Aanvaardt het: uw bank is failliet, uw pensioen hoogstens de helft, uw verzekering kan straks niet uitbetalen, en uw (klein)kinderen accepteren de door u gemaakte gemeenschappelijke ( =staats)schuld niet, laat staan ook nog eens op te draaien voor uw AOW, pensioentekort, Zorg en overname te dure huizen gezien de grondbelasting bij bouw van de gemeenten. Bovendien heeft u hun "maak"banen naar China laten exporteren. Dacht u echt, dat de Chinezen over 20 jaar noch op ONZE marketing, advies ( dienstverlening) enz stonden te wachten ?
"2020 en dan zijn we gelijk aan het Westen, 2050 en ze zitten weer op hun knieen voor onze Drakentroon", vertelde men mij daar al in 1999.
Kort samengevat: Ik ben er helemaal voor dat iemand in Nederland, in dit geval de heer Rutte, zo snel mogelijk eerst alle rommel opruimt om hierna over andere maatregelen te praten, de heer Roemer vind ik een hele aardige meneer, maar toch een meneer die zijn uiteraard hoogstaande principes hoger stelde dan het blussen van een brand op een schip, dit op een moment dat de kapitein op het schip, de heer Rutte, ongeveer 10 zijn excuses had aangeboden over een misverstand bij een aantal miljard euro’s, en de heer Rutte een paar maal had gezegd dat het een misverstand was, dat het misverstand is opgelost, dat nu iedereen begrijpt dat het een misverstand was, zodat er geen reden is om het excuus niet aan te nemen, maar de heer Roemer dit excuus desondanks niet wilde aannemen, dus op dat moment tegen de kapitein op het schip zei “Bekijk het verder maar, wat je verder ook zegt”, wat de heer Roemer trots op de televisie bij Pauw en Witteman kwam vertellen, en onder het motto “Hervormen, dus de suffering people in de eurozone met bijvoorbeeld meer democratische controle meer vertrouwen geven in de verschillende, door geen mens op de hele wereld, laat staan in de Eurozone, te bevatten instellingen van de EU, is uiteraard na het opruimen van de rommel en het blussen van de brand verreweg de belangrijkste opgave binnen de EU.” helemaal voor Marcel Tak for president!
Als Eurobonds per land worden uitgegeven met verschillende rentepercentages lost het toch niets op. Dan blijft het betreffende land verantwoordelijk. Of heb ik iets gemist
Belangrijkste onderdeel is dat de begroting uit handen zou moeten worden gegeven aan Brussel. Dan pas kunnen er een bankenunie en eurobonds komen komen. Anders profiteren ze alleen van de lagere rente en overschrijden ze de begroting weer met als argument dat er groei moet komen.
De BRD wil ook geen ander mandaat van de ECB.
Een fikse stap in het opgeven vd soevereiniteit. Willen ze dat ? Ik zie het nog niet gebeuren.
"Overigens, denk ik dat degene die ageren tegen Brussel en de beslissingsbevoegdheden graag op lokaal niveau (Den Haag in ons geval) wensen, vaak degene zijn die vinden dat vanuit onze regeringsstad voortdurend niet door de bevolking gesteunde beslissingen worden genomen."
Dit mocht wel wat duidelijker, maar verstandige mensen kunnen het hier alleen maar mee eens zijn.
We moeten naar een Europese regie toe. Dat zal regio's dwingen tot samenwerking over de grenzen heen. Een recept voor groei en innovatie.
Beste Groenvoer, als ik in een aaneenschakeling van krediet-, banken- en schuldencrises die de suffering people in de Eurozone teisteren op een doorsnee dag van de mogelijk vanuit de Eurozone over de rest van de wereld uitslaande brand de teletekstberichten goed begrijp, is het slechts ter kennisgeving alleen nog een kwestie om in de betreffende mogelijk vanuit de Eurozone over de rest van de wereld uitslaande brand zo snel mogelijk alle rommel op te ruimen en dan hierna met zeer urgente, zeer noodzakelijke, zeer wenselijke en - uiteraard - zeer deskundige maatregelen de mogelijk vanuit de Eurozone over de rest van de wereld uitslaande brand te blussen, een piece of cake, zodat de hele kwestie, het kan niet anders, de eerstvolgende 20 à 40 jaar alleen nog het terrein van deskundige financiële experts kan zijn die tevens verstand van zaken over de hervorming van de Europese Unie hebben, zoals de auteur! Een prettig weekend toegewenst, tevens uiteraard onder dankzegging voor de deskundige visie aan de auteur, en voorts een ieder in de Eurozone en daarbuiten!
waarom moet alles in 1 onbegrijpelijke zin?
@ben d'r klaar mee Hierboven staat voor alle duidelijkheid slechts ter duurzaam hierbij latende kennisgeving dat ik in een aaneenschakeling van krediet-, banken- en schuldencrises die de suffering people in de Eurozone teisteren op een doorsnee dag van de mogelijk vanuit de Eurozone over de rest van de wereld uitslaande brand van de Eurocrisis om bovenvermelde redenen iedereen een prettig weekend toewens en tevens duurzaam hierna.
Ik bedoel slechts ter duurzaam hierbij latende kennisgeving voor alle duidelijkheid het volgende.
Wat hierboven staat komt er feitelijk min of meer op neer dat ik in een aaneenschakeling van krediet-, banken- en schuldencrises die de suffering people in de Eurozone teisteren op een doorsnee dag van de mogelijk vanuit de Eurozone over de rest van de wereld uitslaande brand van de Eurocrisis om bovenvermelde redenen iedereen een prettig weekend toewens en tevens duurzaam hierna.
Elke revolutie werd tot nu toe voorafgegaan door een financiële crisis. Wat niet wil zeggen dat op de huidige financiële crisis per definitie een revolutie zal volgen.
Maybe this time it's different.
Prettig weekeinde allen.