IEX en Participaties.nl introduceren een nieuwe columnist: Rogier Hentenaar, hoofdredacteur van Vastgoedjournaal en algemeen erkende onafhankelijke autoriteit als het gaat om beleggen in onroerend goed. Rogier zal eens per twee weken zijn visie op vastgoedbeleggingen geven op IEX.nl. Op www.participaties.nl vindt u - naast een schat aan informatie over niet-genoteerde vastgoedfondsen - ook dagelijks nieuws over vastgoed, verzorgd door Vastgoedjournaal.
Redactie IEX
Vastgoedbeleggers die op zoek zijn naar een goed houvast in deze economisch lastige tijden hebben het niet gemakkelijk. Rechtstreeks beleggen in stenen lijkt nu onaantrekkelijker dan ooit. Vind maar eens een goed verhuurd pand met solvabele huurders die een huurcontract hebben dat nog lang doorloopt.
Geschikte winkelbeleggingen vinden is al een lastige klus, laat staan van beleggingen in bedrijfsruimtecomplexen en kantoren waar de nog aanwezige huurders staan te popelen om opnieuw over het contract en huurprijs te gaan onderhandelen, maar dan in neerwaartse zin. Dat schiet niet op.
Is er eindelijk na een lange zoektocht met veel moeite een geschikte stenenbelegging gevonden, dan begint de zoektocht opnieuw. Maar nu naar een bank die het pand voor een deel wil financieren. En opnieuw is dat een zaak van lange adem. Als ik zo van directe vastgoedbeleggers om mij heen hoor, lijken de banken helemaal geen zin meer te hebben om überhaupt nog vastgoedfinancieringen te verstrekken. Ze lijken liever roerloos te blijven zitten tot de crisis is uitgewoed.
Waslijst aan vragen
De praktijk bij de banken is nu zo: heeft een belegger met veel moeite de waslijst aan vragen van de bank doorgeworsteld en de vele documenten waaronder het huurcontract en het taxatierapport overhandigd, dan is het nog maar de vraag of de bank met de toegezegde financiering over de brug komt. In één geval hoorde ik dat alles in kannen en kruiken leek maar dat de bank plotseling toch nog een hoger ingelegd eigen kapitaal van de aanvrager eiste.
Dat dit het vertrouwen in het bankwezen geen goed doet is voorstelbaar. Moeten we dit de banken kwalijk nemen? Uit hun gezichtspunt is het begrijpelijk. De waarderingen in met name de kantorenmarkt zijn tamelijk droevigstemmend. Van een grote kantorenbelegger vernam ik dat er weer ruim 20% van de waarde van zijn panden afging.
Een kantorenbelegger met een te ruim verstrekte vastgoedfinanciering staat dan al snel ‘onder water’. Mocht het komen tot een gedwongen verkoop omdat de belegger de rente niet meer kan ophoesten omdat er huurders weglopen, dan heeft een dergelijke bank weinig aan dit onderpand.
De elite van de beurs
In die situatie zit bijvoorbeeld de Duitse vastgoedbank Eurohypo die de ruim 200 bedrijfspanden van Uni-Invest verwierf door het uitwinnen van het onderpand. Nu proberen ze deze portefeuille – waar veel leegstand inzit – te verkopen. Een echt hoofdpijndossier voor de bank dus.
Het kan anders en makkelijker. Laten beleggers eens kijken naar de voordelen van beursgenoteerd vastgoed. Er is in de laatste 10 jaar veel ten goede veranderd. Waren beursgenoteerde vastgoedfondsen voor veel beleggers niet aantrekkelijk wegens geringe handel met prijsfluctuaties tot gevolg, vandaag de dag behoren deze beursfondsen tot de elite van de beurs.
Kijk maar naar de fondsen Unibail-Rodamco en Corio, die onderdeel uitmaken van de hoofdindex AEX. Unibail is zelfs het op vijf na best verhandelde beursfonds van de AEX. Met de verhandelbaarheid zit het wel goed. Sterker nog, deze fondsen laten naar verhouding met de markttrend een stabiele koersontwikkeling zien.
Makkelijk uitstappen
Het is nu helemaal een aantrekkelijke tijd om in te stappen, daar veel vastgoedfondsen toch relatief aantrekkelijke dividendrendementen laten zien waarbij leegstand al in de koersen is ingeprijsd. Een beleggerssite liet kort geleden zelfs een lijstje zien van vijf Europese genoteerde vastgoedfondsen die zeer geschikt zijn voor ‘risicomijdende’ beleggers.
Ik zou het woord risicomijdend niet in de mond hebben genomen maar deze fondsen zagen qua (dividend en koers)rendement, financieringsstructuur en kwaliteit van de vastgoedportefeuille er goed uit. En gaat het wat slechter met de economie? Uitstappen gaat lekker snel en makkelijk bij beursgenoteerd vastgoed. Kortom: wees niet bang voor genoteerde vastgoedaandelen.
Rogier Hentenaar is hoofdredacteur van het online vastgoednieuwsplatform Vastgoedjournaal en is verantwoordelijk voor de verslaggeving over de commerciële vastgoedmarkt zoals over (niet-)beursgenoteerde vastgoedfondsen, projectontwikkelaars, vastgoedbeleggers en makelaars. Ook schrijft hij met regelmaat over de ontwikkelingen in de Nederlandse woningmarkt. Hentenaar heeft een bedrijfseconomische studie achter de rug maar belegt niet professioneel in vastgoed anders dan in het eigen huis. Klik hier om een reactie te sturen aan de auteur.
Dit moet haast het allerdomste stukje ooit zijn op IEX. Sorry sorry, maar dit niveau trekt m'n cavia nog geeneens, en die heeft 'n chromosoom te weinig.
Geen woord over waardering, bestendigheid div, leegstand, contractduur en -prijsniveau, management, rente, leverage, belastingen etc enz usw.
Plaats dan een advertentie, wel zo duidelijk.
Gefeliciteerd met uw eerste column. Wen er maar aan hoor er zijn hier meer zuurpruimen dan liefhebbers van een goed stuk tekst.
Ik ben al jaren voorstanders van indirectvastgoed. Is makkelijk te verkopen in slechte tijden!!!!!!!!!!!!
Beste Rogier, ik zou wel eens willen weten hoe het zit met de waardebepalingen van beursgenoteerde stenen. Bij Unibail gebeurt het halfjaarlijks, bij de Nederlandse vastgoedfondsen per kwartaal.
Door wie wordt dat gedaan en hoe objectief is diegene?
Ik begrijp namelijk niet hoe het kan dat in de hele westerse wereld de waarde van kantoren en woningen al ruim 2 jaar zwaar onder druk staan en tegelijkertijd de stenen van Unibail (waaronder kantoren en congrescentra) in diezelfde periode een waardestijging laten zien.
Ik kijk uit naar uw volgende column!
indirect vastgoed is niet slecht.
zie vastned retail nav ca. 52. huidige koers 34,5.
discount waarop je koopt ca 30+ %
in goede tijden (God knows when) staan deze vastgoedfondsen te handelen op een premie van ca. 15%
Ik heb Vastned Retail en Corio. Dividenden worden m.i. wel uitgekeerd. Je moet alleen wel goed kijken naar de voorwaarden en covenanten, helemaal bij Vastned. Gem. div rendement ca. 10%
In de UK heb je ook een paar goede beleggingen en deze zijn in GBP. Geeft misschien iets meer zekerheid.
Ik investeer veel liever in slimme webwinkels.
Prachtige marges en weinig tot geen last van betonrot, boktorren, straatterroristen en wietkwekers.