Ik wil wel even een luchtballonnetje oplaten. Volgens mij moet het systeem niet strakker, maar juist losser. Er moet een mogelijkheid zijn om binnen het stelsel te devalueren en er moet een min of meer automatisch vereveningsmechanisme zijn. Anders loop je steeds weer vast op de verschillen tussen de lidstaten. Het alternatief is natuurlijk om alleen door te gaan met landen die sterk op elkaar lijken, maar dat betekent opbreken van de eurozone. Ik zal nu proberen de eurozone bij elkaar te houden.
Ik geloof niet in "onafhankelijke instituten" die van alles moeten beoordelen. Dat zijn uiteindelijk toch ambtelijke commissies die al snel beheerst gaan worden door Frankrijk en Duitsland en alleen hun belangen gaan verdedigen. De discipline moet worden opgelegd door de markt, die is daar goed in en die is ook net zo hard voor iedereen.
Het zal dus een mengsel zijn tussen het oude EMS en de euro zoals we hem nu hebben. Ieder land heeft zijn eigen munt, maar tegen gefixeerde wisselkoersen. De ECB blijft gewoon, en blijft doen wat die nu doet. Bovendien garandeert de ECB uitwisselbaarheid tussen de munten tegen de officiële koers. Die moet dus niet te ver van de realiteit af gaan liggen. Die koersen moeten periodiek worden herzien op basis van de rente op staatsobligaties, volgens een vaste formule en in een vaste cyclus. Dan weet iedereen in de markt waar hij aan toe is. Ieder land geeft dus zijn eigen staatsobligaties uit, en de rente daarop bepaalt de discipline. Stijgt de rente, dan devalueert de munt bij de volgende herziening. De vaste koersen bewaren de voordelen voor de handel, de periodieke herziening zorgt ervoor dat een afzonderlijk land niet kunstmatig duur of goedkoop wordt. Een automatisch vereveningsmechanisme dus.
Het devaluerende land krijgt door de devaluatie lucht, maar wordt tegelijk gestraft met duurdere importprijzen. Je zou ook een vorm van eurobonds kunnen invoeren, maar dat moet een toetje zijn; een beloning voor goed gedrag, niet voor slecht gedrag. Bijvoorbeeld, de landen met de laagste staatsrente mogen een bepaald percentage gezamenlijk lenen. Dat moet niet te veel zijn, bijvoorbeeld 30% van hun schuld. Door de grotere liquiditeit kan dat goedkoper zijn dan lenen op eigen naam. De grote landen zijn daarbij natuurlijk in het voordeel omdat ze al een grotere liquiditeit hebben. Dat is goed voor het draagvlak. De eurobonds zijn optioneel, als het goedkoper is om op eigen kracht te lenen, doe je dat.
Het is natuurlijk wel even slikken voor de euromastodonten dat het symbool, de tastbare eurobiljetten, gaat verdwijnen. Hadden ze er maar niet zo'n zooi van moeten maken. Publieke vernedering is dubbel en dwars verdiend.
Marcel, dit is een voorzetje voor verdere discussie. Speel maar door aan je politieke vrienden, je mag het gratis gebruiken. Bronvermelding is natuurlijk wel zo netjes. Volgens mij gaat een systeem langs deze lijnen veel beter werken dan die lapmiddelen die nu rondgaan en die een te star systeem alleen maar starder maken.