Onverwachte wending?

Nervositeit en grilligheid gaan momenteel hand in hand. Hoe is anders de plotselinge sentimentomslag gisteren op Wall Street te verklaren? Na een aanvankelijk verlies van 4% sloot de Dow Jones de dag met een winst van 6,7% af.

Een swing van 11%. Dat de olieprijs gisteren met 5% steeg tot 59 dollar kan toch niet als serieuze verklaring gelden? Eerder denk ik dat beleggers momenteel redeloos en radeloos zijn en dat dit zich uit in manisch depressief handelen op de beurs.

Maar wat doen we met die wetenschap? Ik voor mij heb nog steeds het idee dat de beursmalaise die de kredietcrisis begeleidt nog een verassende wending kan nemen.

In positieve zin wel te verstaan. Zonder de financiële problemen te bagatelliseren denk ik dat veel van de angst onder beleggers tot uitzinnige proporties is uitvergroot. Men heeft de greep op de werkelijkheid verloren.

Praktijkman
Dat geldt niet alleen voor beleggers maar ook voor politici. Neem Henry Paulson, de man die door het lot een sleutelrol is toebedeeld de financiële crisis in de Verenigde Staten te bestrijden. Deze voormalige CEO van Goldman Sachs, moet als geen ander intieme kennis hebben van het Amerikaanse financiële systeem.

En dan doel ik niet op de kennis die theoreticus Ben Bernanke heeft, maar Paulson is een praktijkman die met beide benen in het aardse slijk, jarenlang een van de grootste bonusvergaarders van Wall Street was. Maar Paulson lijkt nu radeloos.

Nog geen zes weken nadat hij op dramatische wijze een 700 miljard dollar-plan door het congres sleepte, komt hij terug op het besluit om hypotheekgerelateerde securities op te kopen om daarmee banken van een wurgende molensteen te bevrijden.

Zwalkend beleid
De eerste 250 miljard dollar is inmiddels geheel opgegaan aan het versterking van het vermogen van een kleine groep banken en ook de rest van de fondsen die het congres heeft aangemerkt voor de aankoop van ‘troubled assets’, wil Paulson nu bestemmen om de balansen van een veel bredere groep financiële instellingen op te peppen.

Waarschijnlijke krijgen ook de Amerikaanse automobielfabrikanten nog een flinke kapitaalinjectie. Dat nieuwe feiten tot beleidsaanpassingen leiden, is begrijpelijk maar deze snelle wijziging van wat de kern van het oorspronkelijke plan uitmaakte, wekt onvermijdelijk de indruk van zwalkend beleid.

Het versterkt de notie van de lame duck-fase waarin de Amerikaanse regering in de aanloop naar een nieuwe president verkeert. De echte crisis is wellicht niet die van het financiële systeem maar van het Amerikaanse leiderschap. Die crisis dateert al van januari 2001 toen Bush junior het Witte Huis betrok.

Korte houdbaarheid
Presidenten komen en gaan en hebben meestal kortere houdbaarheidsduur dan de vier of acht jaar die op hun politieke verpakking staat vermeld. Bedrijven, de goede onder hen, bestaan tientallen jaren en de echte volhouders onder hen inmiddels al ruim honderd jaar.

Goed geleide bedrijven met de juiste producten en diensten op het juiste moment, zoals Wal-Mart dat al sinds 1962 de juiste retailformule hanteert om klanten ongeacht de barre tijden met lage prijzen naar zijn winkels te lokken.

Die formule leek wat slijtplekken te vertonen waardoor beleggers na 2000 wat minder enthousiasme voor het aandeel konden opbrengen. Daarvoor zorgde het een aandeel voor een waar festijn. Sinds de beursnotering in 1969 tot 2000 behaalde beleggers in Wal-Mart een totaalrendement van gemiddeld 25% per jaar.

Jongere generatie
Sinds het begin van de kredietcrisis medio 2007 hebben beleggers het aandeel weer opnieuw in de armen gesloten. Het is een van de weinige fondsen waarvan de koers de afgelopen twaalf maanden is gestegen. Met 25% om precies te zijn.

Ik denk dat beleggers de komende moeilijke jaren beter uit zijn met aandelen Wal-Mart dan met veilig gewaande Amerikaanse Treasuries. Gisteren rapporteerde Wal-Mart weer uitstekende cijfers over het derde kwartaal en zei weinig hinder van de financiële crisis te voelen.

Ook onder de jongere generatie Amerikaanse bedrijven bevinden zich een aantal die nu onterecht gebukt gaan onder de algemene vertrouwenscrisis maar zich straks weer in populariteit zullen mogen verheugen. Te denken valt aan Google en Ebay.

Nauwelijks last
Ik zit met mijn IEX-portefeuille (Potuijts Portfolio) in deze fondsen en kan natuurlijk niet anders dan teleurgesteld zijn in de koersontwikkeling. Ik hou het erbij dat deze bedrijven slechts worden meegezogen in de maalstroom van negatief sentiment. Zo zag Google in het derde kwartaal de winst stijgen met 25% over een 31% toegenomen omzet.

Het bedrijf merkt nauwelijks iets van economische afzwakking maar profiteert juist van adverteerders die in dit klimaat versneld switchen van gedrukte media en televisie naar internetreclame. Dat de samenwerking met Yahoo niet van de grond komt, is natuurlijk een tegenvaller maar die kan de zware afwaardering niet rechtvaardigen.

Tijdsperiode grafiek:  Jaar Maand Week Vandaag

Goede prestaties
Ik ga ervan uit dat Google dit jaar afstevent op een 34% hogere winst van 16,74 dollar. Dat geeft het fonds een koers-winstverhouding van 18,7. Nog veel goedkoper is het aandeel Ebay. Het internetveilinghuis worstelt weliswaar al een tijdje met zijn bedrijfsmodel maar heeft tot nog toe dit jaar goed gepresteerd.

Omzet en winst stegen over de eerste drie kwartalen met circa 20%. Er wordt een operationele winstmarge behaald van ruim 25% en onder aan de streep zal naar verwachting dit jaar een nettowinst overblijven van bijna 2 miljard dollar, ofwel 1,52 dollar per aandeel.

Een huidige koers van krap 14 dollar geeft het aandeel een koers-winstverhouding van 9. Zonder één dollar rentedragende schuld maar wel met 3,6 miljard dollar in kas is Ebay niet echt een pauper te noemen. De overvloedige cash wordt gebruikt om de eigen aandelen in te kopen, dit jaar weer bijna 5%.

Wachten op ommekeer
Wilde en nauwelijks te duiden koersbewegingen zoals gisteren op Wall Street herinneren me eraan hoe snel het op de beurs kan verkeren. Als we een paar van zulke dagen achter elkaar meemaken ziet de kudde plotseling weer het licht waarop de beurs aan een trendmatig herstel kan beginnen.

Het zoeken naar aanwijzingen voor zo’n ommekeer in economische fundamentals levert nu niets op. Zo plotseling het sentiment een jaar geleden in negatieve richting keerde, zo onverwacht zal het straks ook in positieve zin draaien. Het economisch herstel volgt dan vanzelf. Wie wacht tot de eerste tekenen van bevestiging daarvan, zal veel missen.